<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with OASIS Tables with MathML3 v1.3 20210610//EN" "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.3/JATS-journalpublishing-oasis-article1-3-mathml3.dtd">

<?xml-model type="application/xml-dtd" href="http://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.3/JATS-journalpublishing-oasis-article1-3-mathml3.dtd"?>
<article xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/"
         xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"
         xmlns:oasis="http://www.niso.org/standards/z39-96/ns/oasis-exchange/table"
         xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"
         xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
         dtd-version="1.3"
         article-type="research-article"
         xml:lang="es">
   <front>
      <journal-meta>
         <journal-id journal-id-type="publisher-id">AJBM</journal-id>
         <journal-title-group>
            <journal-title specific-use="original">Anales del Jard&#x00ED;n Bot&#x00E1;nico de Madrid</journal-title>
            <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Anal. Jard. Bot. Madr.</abbrev-journal-title>
         </journal-title-group>
         <issn publication-format="electronic">1988-3196</issn>
         <issn-l>0211-1322</issn-l>
         <publisher>
            <publisher-name>Consejo Superior de Investigaciones Cient&#x00ED;ficas</publisher-name>
            <publisher-loc>
               <country>Espa&#x00F1;a</country>
            </publisher-loc>
         </publisher>
      </journal-meta>
      <article-meta>
         <article-id pub-id-type="doi">10.3989/ajbm.609</article-id>
         <article-id pub-id-type="publisher-id">ajbm.609</article-id>
		 <article-categories>
            <subj-group subj-group-type="heading">
               <subject>Articles</subject>
            </subj-group>
         </article-categories>
         <title-group>
            <article-title>Sertulum Ternstroemiacearum VII. Sinopsis del g&#x00E9;nero <bold>
                  <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic>
               </bold>(Ternstroemiaceae) en Venezuela</article-title>
            <trans-title-group xml:lang="en">
               <trans-title>Sertulum Ternstroemiacearum VII. Synopsis of the genus <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> (Ternstroemiaceae) in Venezuela</trans-title>
            </trans-title-group>
            <alt-title>El g&#x00E9;nero <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> en Venezuela</alt-title>
         </title-group>
         <contrib-group>
            <contrib contrib-type="author" corresp="yes">
               <contrib-id contrib-id-type="orcid" authenticated="false">https://orcid.org/0000-0002-7066-0608</contrib-id>
               <name name-style="western">
                  <surname>Grande A.</surname>
                  <given-names>Jose R.</given-names>
               </name>
               <role vocab="credit"
                     vocab-identifier="https://credit.niso.org/"
                     vocab-term="Conceptualization"
                     vocab-term-identifier="https://credit.niso.org/contributor-roles/conceptualization/">Conceptualizaci&#x00F3;n</role>
               <role vocab="credit"
                     vocab-identifier="https://credit.niso.org/"
                     vocab-term="Data curation"
                     vocab-term-identifier="https://credit.niso.org/contributor-roles/data-curation/">Tratamiento de datos</role>
               <role vocab="credit"
                     vocab-identifier="https://credit.niso.org/"
                     vocab-term="Investigation"
                     vocab-term-identifier="https://credit.niso.org/contributor-roles/investigation/">Investigaci&#x00F3;n</role>
               <role vocab="credit"
                     vocab-identifier="https://credit.niso.org/"
                     vocab-term="Formal Analysis"
                     vocab-term-identifier="https://credit.niso.org/contributor-roles/formal-analysis/">An&#x00E1;lisis</role>
               <role vocab="credit"
                     vocab-identifier="https://credit.niso.org/"
                     vocab-term="Funding acquisition"
                     vocab-term-identifier="https://credit.niso.org/contributor-roles/funding-acquisition/">Adquisici&#x00F3;n de fondos</role>
               <role vocab="credit"
                     vocab-identifier="https://credit.niso.org/"
                     vocab-term="Writing - original draft"
                     vocab-term-identifier="https://credit.niso.org/contributor-roles/writing-original-draft/">Escritura - borrador original</role>
               <role vocab="credit"
                     vocab-identifier="https://credit.niso.org/"
                     vocab-term="Writing - review &#x0026; editing"
                     vocab-term-identifier="https://credit.niso.org/contributor-roles/writing-review-editing/">Escritura - revisi&#x00F3;n y edici&#x00F3;n</role>
               <xref ref-type="corresp" rid="corr-1-e145"/>
               <aff>Universidad de Granada, Facultad de Ciencias, Departamento de Bot&#x00E1;nica, Campus de Fuentenueva, Granada 18071, Espa&#x00F1;a</aff>
               <address>
                  <institution>Universidad de Granada, Facultad de Ciencias, Departamento de Bot&#x00E1;nica, Campus de Fuentenueva</institution>
                  <addr-line>Granada 18071</addr-line>
                  <country country="ES">Espa&#x00F1;a</country>
               </address>
            </contrib>
            <contrib contrib-type="author" corresp="no">
               <name name-style="western">
                  <surname>Castillo S.&#x2020;</surname>
                  <given-names>An&#x00ED;bal</given-names>
               </name>
               <role vocab="credit"
                     vocab-identifier="https://credit.niso.org/"
                     vocab-term="Conceptualization"
                     vocab-term-identifier="https://credit.niso.org/contributor-roles/conceptualization/">Conceptualizaci&#x00F3;n</role>
               <role vocab="credit"
                     vocab-identifier="https://credit.niso.org/"
                     vocab-term="Data curation"
                     vocab-term-identifier="https://credit.niso.org/contributor-roles/data-curation/">Tratamiento de datos</role>
               <role vocab="credit"
                     vocab-identifier="https://credit.niso.org/"
                     vocab-term="Funding acquisition"
                     vocab-term-identifier="https://credit.niso.org/contributor-roles/funding-acquisition/">Adquisici&#x00F3;n de fondos</role>
               <role vocab="credit"
                     vocab-identifier="https://credit.niso.org/"
                     vocab-term="Writing - review &#x0026; editing"
                     vocab-term-identifier="https://credit.niso.org/contributor-roles/writing-review-editing/">Escritura - revisi&#x00F3;n y edici&#x00F3;n</role>
               <aff>Centro de Bot&#x00E1;nica Tropical; Instituto de Biolog&#x00ED;a Experimental, Universidad Central de Venezuela, Caracas 1040, Venezuela</aff>
               <address>
                  <institution>Centro de Bot&#x00E1;nica Tropical; Instituto de Biolog&#x00ED;a Experimental, Universidad Central de Venezuela</institution>
                  <addr-line>Caracas 1040</addr-line>
                  <country country="VE">Venezuela</country>
               </address>
            </contrib>
         </contrib-group>
         <author-notes>
            <corresp id="corr-1-e145">Correspondencia: <email xlink:href="jrga@ugr.es">jrga@ugr.es</email>
            </corresp>
         </author-notes>
         <pub-date date-type="pub"
                   publication-format="electronic"
                   iso-8601-date="2024-06-30">
            <day>30</day>
            <month>06</month>
            <year>2024</year>
         </pub-date>
         <pub-date date-type="collection"
                   publication-format="electronic"
                   iso-8601-date="2024-06-30">
            <day>30</day>
            <month>06</month>
            <year>2024</year>
         </pub-date>
         <volume>81</volume>
         <issue>1</issue>
         <elocation-id>e145</elocation-id>
         <pub-history>
            <event>
               <event-desc>Recibido</event-desc>
               <date date-type="received" iso-8601-date="2023-09-10">
                  <day>10</day>
                  <month>09</month>
                  <year>2023</year>
               </date>
            </event>
            <event>
               <event-desc>Aceptado</event-desc>
               <date date-type="accepted" iso-8601-date="2024-03-02">
                  <day>02</day>
                  <month>03</month>
                  <year>2024</year>
               </date>
            </event>
            <event>
               <event-desc>Fecha de publicaci&#x00F3;n on-line</event-desc>
               <date date-type="pub" iso-8601-date="2024-10-23">
                  <day>23</day>
                  <month>10</month>
                  <year>2024</year>
               </date>
            </event>
         </pub-history>
         <permissions>
            <copyright-statement>&#x00A9; 2024 CSIC</copyright-statement>
            <copyright-year>2024</copyright-year>
            <copyright-holder>CSIC</copyright-holder>
            <ali:free_to_read/>
            <license license-type="open-access"
                     xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/">
               <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/</ali:license_ref>
               <license-p>Este es un art&#x00ED;culo de acceso abierto distribuido bajo los t&#x00E9;rminos de la licencia de uso y distribuci&#x00F3;n Creative Commons Reconocimiento 4.0 Internacional (CC BY 4.0).</license-p>
            </license>
         </permissions>
         <self-uri xlink:href="XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX"/>
         <abstract>
            <title>Resumen</title>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> es un g&#x00E9;nero con ca. 141 especies de los tr&#x00F3;picos h&#x00FA;medos del mundo, con una especie que alcanza Corea y Jap&#x00F3;n. Una conjunci&#x00F3;n de ecosistemas higr&#x00F3;filos y sistemas de monta&#x00F1;a con alta diversidad e historias geol&#x00F3;gicas complementarias, convierte a Venezuela en el pa&#x00ED;s con el mayor n&#x00FA;mero de especies a nivel global, incluyendo una alta densidad de taxones (ca. 2,8 &#x00D7; 10<sup>-5</sup>spp./km<sup>2</sup>) y un elevado grado de endemismo (32&#x0025;). Se reconocen 28 especies, una de ellas descrita aqu&#x00ED; (<italic toggle="yes">Ternstroemia igapicola</italic> sp. nov.), y se proponen seis sin&#x00F3;nimos nuevos (<italic toggle="yes">Ternstroemia brevipes</italic> var. <italic toggle="yes">blanchetii</italic>, <italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic> var. <italic toggle="yes">minor</italic>, <italic toggle="yes">T. grandiosa</italic>, <italic toggle="yes">T. laevigata</italic>, &#x005B;previamente sinonimizada, pero bajo un concepto diferente&#x005D;, T <italic toggle="yes">T. steyermarkii</italic> var. <italic toggle="yes">submontana</italic> y <italic toggle="yes">T. unilocularis</italic>), cinco lectotipificaciones (<italic toggle="yes">T. andina</italic>, <italic toggle="yes">T. brevipes</italic>, <italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic>, <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic>, <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic> var. <italic toggle="yes">nigricans</italic> y <italic toggle="yes">T. schomburgkiana</italic>) y siete registros nuevos por pa&#x00ED;s (<italic toggle="yes">T. klugiana</italic>, <italic toggle="yes">T. prancei</italic> y <italic toggle="yes">T. schomburgkiana</italic> para Venezuela, <italic toggle="yes">T. discoidea</italic> y <italic toggle="yes">T. klugiana</italic> para Brasil, <italic toggle="yes">T. crassifolia</italic> para Colombia y <italic toggle="yes">T. distyla</italic> para Per&#x00FA;). <italic toggle="yes">Ternstroemia gleasoniana</italic> es confirmada para Venezuela, mientras <italic toggle="yes">T . brasiliensis</italic> y <italic toggle="yes">T. punctata</italic>, previamente reportadas para ese pa&#x00ED;s, son excluidas. Una clave, cuatro ilustraciones, tres mapas y una tabla permiten diferenciar las especies aceptadas.</p>
         </abstract>
         <trans-abstract xml:lang="en">
            <title>Abstract</title>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> is a genus with  ca. 141 species from the humid tropics worldwide, with one species reaching Korea and Japan. A conjunction of hygrophilous ecosystems and mountain ranges with high diversity and complementary geological histories, makes Venezuela the country with the highest number of species globally, with a top density of taxa per area (ca. 2.8 &#x00D7; 10<sup>-5</sup>spp./km<sup>2</sup>) and a high degree of endemism (32&#x0025;). Twenty-eight species are recognized, one of them as new (<italic toggle="yes">Ternstroemia igapicola</italic> sp. nov.). Six new synonyms (<italic toggle="yes">T. brevipes</italic> var. <italic toggle="yes">blanchetii</italic>, <italic toggle="yes">Ternstroemia camelliifolia</italic> var. <italic toggle="yes">minor</italic>, <italic toggle="yes">T. grandiosa</italic>, <italic toggle="yes">T. laevigata</italic>, &#x005B;previously synonymized, but under a different species concept&#x005D;, <italic toggle="yes">T. steyermarkii</italic> var. <italic toggle="yes">submontana</italic>, and <italic toggle="yes">T. unilocularis</italic>), six new lectotypes (<italic toggle="yes">T. andina</italic>, <italic toggle="yes">T. brevipes</italic>, <italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic>, <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic>, <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic> var. <italic toggle="yes">nigricans</italic> Choisy, and <italic toggle="yes">T. schomburgkiana</italic>), and seven new records per country (<italic toggle="yes">T. klugiana</italic>, <italic toggle="yes">T. prancei</italic>, and <italic toggle="yes">T. schomburgkiana</italic> for Venezuela, <italic toggle="yes">T. discoidea</italic> and <italic toggle="yes">T. klugiana</italic> for Brasil, <italic toggle="yes">T. crassifolia</italic> for Colombia, and <italic toggle="yes">T. distyla</italic> for Peru), are presented. <italic toggle="yes">Ternstroemia gleasoniana</italic> is confirmed for Venezuela, while <italic toggle="yes">T. brasiliensis</italic> and <italic toggle="yes">T. punctata</italic>, previously reported for Venezuela, are excluded. A key, four illustrations, three maps and one table allow the differentiation of the accepted species.</p>
         </trans-abstract>
         <kwd-group>
            <kwd>Amazon&#x00ED;a</kwd>
            <kwd>Escudo Guayan&#x00E9;s</kwd>
            <kwd>Pentaphylacaceae s.l.</kwd>
            <kwd>Ternstroemia</kwd>
            <kwd>Venezuela</kwd>
         </kwd-group>
         <kwd-group xml:lang="en">
            <kwd>Amazonia</kwd>
            <kwd>Guiana Shield</kwd>
            <kwd>Pentaphylacaceae s.l.</kwd>
            <kwd>Ternstroemia</kwd>
            <kwd>Venezuela</kwd>
         </kwd-group>
         <counts>
            <fig-count count="7"/>
            <table-count count="2"/>
            <equation-count count="0"/>
            <ref-count count="83"/>
            <page-count count="29"/>
         </counts>
      </article-meta>
   </front>
   <body>
      <sec sec-type="intro" id="sec-1-609">
         <title>INTRODUCCI&#x00D3;N</title>
         <p>
            <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> Mutis ex L.f. (Ternstroemiaceae) es un g&#x00E9;nero pantropical de &#x00E1;rboles y arbustos que habita bosques, arbustales, brezales y, en menor medida, sabanas de zonas con clima h&#x00FA;medo, donde suele crecer de manera aislada y sobre sustratos pobres o con problemas de drenaje. Incluye unas 141 especies: 87 en Am&#x00E9;rica, 49 en Asia (o sus islas adyacentes, incluyendo Papuasia) y 4 en &#x00C1;frica; de las especies asi&#x00E1;ticas una, <italic toggle="yes">T. cherryi</italic> (F.M.Bailey) Merr. ex J.F.Bailey &#x0026; C.T.White, llega hasta Australia, mientras que <italic toggle="yes">T. gymnanthera</italic> (Wight &#x0026; Arn.) Bedd.) alcanza latitudes templadas en Corea y Jap&#x00F3;n, y se encuentra en proceso de naturalizaci&#x00F3;n en el sudeste de los Estados Unidos (Kobuski <xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>, <xref rid="ref-41-609" ref-type="bibr">1942b</xref>, <xref rid="ref-42-609" ref-type="bibr">1943</xref>; Barker <xref rid="ref-4-609" ref-type="bibr">1980</xref>; Luna &#x0026; Ochoterena <xref rid="ref-48-609" ref-type="bibr">2004</xref>; Weitzman &#x0026; al. <xref rid="ref-83-609" ref-type="bibr">2004</xref>; Min &#x0026; Bartholomew <xref rid="ref-51-609" ref-type="bibr">2007</xref>; Christman <xref rid="ref-15-609" ref-type="bibr">2008</xref>&#x005B;2015&#x005D;; Serviss &#x0026; Peck <xref rid="ref-64-609" ref-type="bibr">2008</xref>; Cheek &#x0026; al. <xref rid="ref-12-609" ref-type="bibr">2019</xref>; Grande <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>). Las especies de <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> se caracterizan por tener la epidermis glabra, excepto en <italic toggle="yes">T. pubescens</italic> Kobuski, y las hojas alternas, generalmente cori&#x00E1;ceas, con col&#x00E9;teres a lo largo de los m&#x00E1;rgenes y lenticelas por el env&#x00E9;s. La ramificaci&#x00F3;n es r&#x00ED;tmica, con las flores dispuestas, por lo com&#x00FA;n, debajo de la zona de los nomofilos, y muchas especies presentan falsos pares o falsos verticilos de tallos, hojas o flores. Las flores son axilares y solitarias, con las bract&#x00E9;olas subopuestas y concrescentes (rara vez caducas). El perianto es quincuncial, con s&#x00E9;palos concrescentes y p&#x00E9;talos firmes, m&#x00E1;s o menos fusionados hacia la base. Los estambres son -por lo com&#x00FA;n- numerosos, homod&#x00ED;namos (rara vez heterod&#x00ED;namos), y dispuestos en una o varias series. Las anteras son biloculares y apiculadas, con inserci&#x00F3;n basal, y el pistilo se diferencia en un ovario s&#x00FA;pero, 1-3(-4-8) locular, con 1-8(-14) &#x00F3;vulos por l&#x00F3;culo, un estiloide (formado por un estilo corto, entero o dividido apicalmente en 2-3(-4) ramas, m&#x00E1;s el &#x00E1;pice prolongado del ovario) y uno o varios estigmas, los cuales pueden ser punctiformes, capitados, peltados o dendroides. Los frutos, de tipo capsular, son bacciformes, con el pericarpio de textura cartilaginosa, y presentan dehiscencia circuncisa o subvalvar (rara vez indehiscente), mientras que las semillas son relativamente grandes (usualmente &#x003E; 4 mm de largo), reniformes y cubiertas por una sarcotesta papilosa, la cual se torna naranja, roja o fucsia al madurar (Barker <xref rid="ref-4-609" ref-type="bibr">1980</xref>; Keng <xref rid="ref-39-609" ref-type="bibr">1962</xref>; Weitzman &#x0026; al. <xref rid="ref-83-609" ref-type="bibr">2004</xref>; Grande <xref rid="ref-19-609" ref-type="bibr">2018</xref>, <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>, <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;). Las clasificaciones m&#x00E1;s recientes ubican a <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> dentro de las Pentaphylacaceae (Weitzman &#x0026; al. <xref rid="ref-83-609" ref-type="bibr">2004</xref>; APG IV <xref rid="ref-1-609" ref-type="bibr">2016</xref>), las cuales incluyen, a su vez, dos grupos monofil&#x00E9;ticos bien definidos: Ternstroemiaceae y Pentaphylacaceae s.s. (Grande <xref rid="ref-22-609" ref-type="bibr">2020</xref>; Rodr&#x00ED;guez-Duque &#x0026; al. <xref rid="ref-61-609" ref-type="bibr">2021</xref>).</p>
         <p>Tal vez debido a su escasez, o a lo inaccesible que resultan muchos de los lugares donde crece, el estudio del g&#x00E9;nero <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> se inicia relativamente tarde, durante la segunda mitad del siglo XVIII. Apenas a mediados del siglo XIX se llevan a cabo las primeras recolecciones en territorio venezolano. Por el sur, las exploraciones se inician con los hermanos Schomburgk, quienes partiendo de Georgetown (actual Guyana) recorren entre 1835 y 1844 extensas &#x00E1;reas del Escudo Guayan&#x00E9;s (Alexander <xref rid="ref-2-609" ref-type="bibr">2011</xref>; Lindorf <xref rid="ref-47-609" ref-type="bibr">2008</xref>; Rivi&#x00E8;re <xref rid="ref-60-609" ref-type="bibr">2006</xref>), mientras que por el norte, J. J. Linden, N. Funck, J. Schlim (1835-1846), K. Moritz (1835-1866), A. Fendler (1854-1857) y H. Karsten (1844-1852) proporcionan material de Los Andes y la Cordillera de la Costa (Lindorf <xref rid="ref-47-609" ref-type="bibr">2008</xref>). Comenzando por Guayana, G. Bentham (<xref rid="ref-5-609" ref-type="bibr">1843</xref>) publica, basado en el juego de muestras depositado en Kew, dos especies nuevas (<italic toggle="yes">T. crassifolia</italic> Benth., <italic toggle="yes">T. schomburgkiana</italic> Benth.), en tanto que J. F. Klotzsch, ubicado en Berl&#x00ED;n, anota novedades adicionales (Schomburgk <xref rid="ref-63-609" ref-type="bibr">1848</xref>). Jacques Denis Choisy (<xref rid="ref-13-609" ref-type="bibr">1855</xref>) establece dos variedades. Jean Jules Linden y y Jules-&#x00C9;mile Planchon (Linden <xref rid="ref-46-609" ref-type="bibr">1863</xref>) describen la primera especie end&#x00E9;mica (<italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic> Linden &#x0026; Planch., procedente de la Cordillera de la Costa) y Wawra (<xref rid="ref-81-609" ref-type="bibr">1886</xref>) a&#x00F1;ade cinco especies y una variedad, validando dos de los nombres de Klotzsch. Medio siglo despu&#x00E9;s, H. A. Gleason (<xref rid="ref-16-609" ref-type="bibr">1931</xref>), estudiando las colecciones de G. H. H. Tate provenientes del Duida, establece siete  especies nuevas. El primer trabajo de revisi&#x00F3;n, sin embargo, no se produce hasta la d&#x00E9;cada siguiente (Kobuski <xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>), como parte de un estudio para la totalidad de Sudam&#x00E9;rica, e incluye 19 especies y una forma (6 de ellas, m&#x00E1;s la forma, nuevas), junto a la sinonimizaci&#x00F3;n de tres especies y dos variedades Kobuski &#x0026; Steyermark (1952), 10 a&#x00F1;os despu&#x00E9;s, agregan tres  especies y dos variedades. De nuevo en la regi&#x00F3;n de la Guayana Venezolana, Boom (<xref rid="ref-9-609" ref-type="bibr">1989a</xref>, <xref rid="ref-10-609" ref-type="bibr">1989b</xref>) suma tres especies, y Berry &#x0026; Weitzman (2005) sinonimizan a la forma y catalogan un total de 25 especies, siete de ellas de presencia dudosa y dos (&#x201C;<italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> sp. A&#x201D; y &#x201C;<italic toggle="yes">T.</italic> sp. B&#x201D;) sin identificar. En el cat&#x00E1;logo m&#x00E1;s reciente de la flora de Venezuela (Berry &#x0026; Weitzman <xref rid="ref-7-609" ref-type="bibr">2005</xref>&#x005B;2008&#x005D;) se listan 25 especies, incluyendo dos de presencia probable y una in&#x00E9;dita (&#x201C;<italic toggle="yes">T. huberi</italic> B.M.Boom&#x201D;). Desde entonces han sido reportados como nuevos registros, o descritos como nuevas especies, siete taxones: <italic toggle="yes">T. tepuiensis</italic> J.R.Grande (Grande <xref rid="ref-19-609" ref-type="bibr">2018</xref>), <italic toggle="yes">T. huberi</italic> J.R.Grande (Grande <xref rid="ref-22-609" ref-type="bibr">2020</xref>), <italic toggle="yes">T. caput-medusae</italic> (J.R.Grande), <italic toggle="yes">T. delicatula</italic> Choisy, <italic toggle="yes">T. oleifolia</italic> Wawra (Grande <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;), <italic toggle="yes">T. dentata</italic> (Aubl.) Sw., <italic toggle="yes">T. ostracophylla</italic> J.R.Grande (Grande <xref rid="ref-26-609" ref-type="bibr">2022</xref>), y se han sinonimizado cinco especies (Grande <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref> &#x005B;2021&#x005D;).</p>
         <p>En el presente trabajo, y como parte de los estudios sistem&#x00E1;ticos sobre la tribu Ternstroemieae iniciados en 2009, se revisa y actualiza la taxonom&#x00ED;a de las especies de <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> de Venezuela. Se incluye una clave y una sinopsis con informaci&#x00F3;n b&#x00E1;sica sobre la distribuci&#x00F3;n, h&#x00E1;bitat y estado de conservaci&#x00F3;n de todas las especies, y mapas y fotos para las especies cr&#x00ED;ticas. <italic toggle="yes">Ternstroemia igapicola</italic> J.R.Grande &#x0026; An.Castillo, sp. nov. se acompa&#x00F1;a de una descripci&#x00F3;n completa, una ilustraci&#x00F3;n, y una lista exhaustiva del material examinado. Tambi&#x00E9;n se incluye el material de Venezuela junto a comentarios sobre distribuci&#x00F3;n y ecolog&#x00ED;a para los registros nuevos (<italic toggle="yes">T. klugiana</italic> Kobuski, <italic toggle="yes">T. prancei</italic> B.M.Boom, <italic toggle="yes">T. schomburgkiana</italic>), <italic toggle="yes">T. oleifolia</italic> (reportada para el pa&#x00ED;s, pero sin material de referencia, en Grande <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;) y el resto de las especies cr&#x00ED;ticas. La organizaci&#x00F3;n de las secciones sigue el plan general de la serie, donde para cada pa&#x00ED;s (o regi&#x00F3;n) se incluyen las novedades, listadas por orden alfab&#x00E9;tico, seguidas de una clave y, por &#x00FA;ltimo, las especies excluidas o de identidad dudosa.</p>
      </sec>
      <sec sec-type="materials&#x007C;methods" id="sec-2-609">
         <title>MATERIAL Y M&#x00C9;TODOS</title>
         <p>Se revis&#x00F3; el material de <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> preservado en herbarios y citado en la literatura. Se efectuaron seis salidas de campo, incluyendo: Andes (La Carbonera, estado M&#x00E9;rida, en 2019), Llanos (Mesa de Guanipa, estado Anzo&#x00E1;tegui, en 2012), Guayana (Gran Sabana, estado Bol&#x00ED;var; en 2017), y Cordillera de la Costa (macizo del &#x00C1;vila, Distrito Capital y estados Miranda y La Guaira, en 2012-2015). Se realizaron visitas a los herbarios MER, MERC, MERF, MY, MYF y VEN, se estudiaron pr&#x00E9;stamos de B, F, G, MY, NY, U y UOJ, y se consult&#x00F3; el material fotogr&#x00E1;fico disponible en SpeciesLink (<xref rid="ref-67-609" ref-type="bibr">2023</xref>), Reflora Virtual Herbarium (<xref rid="ref-59-609" ref-type="bibr">2023</xref>), los herbarios virtuales de Nueva York (NYBG-Steere Herbarium <xref rid="ref-55-609" ref-type="bibr">2023</xref>), Par&#x00ED;s (P Herbarium Vascular Plants <xref rid="ref-57-609" ref-type="bibr">2023</xref>) y R&#x00ED;o de Janeiro (JABOT <xref rid="ref-35-609" ref-type="bibr">2023</xref>), as&#x00ED; como fotos de los espec&#x00ED;menes depositados en COAH, COL, FMB, HPUJ, INPA, MA, PORT y UEC (Thiers <xref rid="ref-72-609" ref-type="bibr">2023</xref>), para un total de ca. 2000 registros. El material tipo fue examinado directamente o a trav&#x00E9;s de Jstor-Global Plants (<xref rid="ref-37-609" ref-type="bibr">2023</xref>). Las muestras en f&#x00ED;sico fueron estudiadas a ojo desnudo y, para determinar las caracter&#x00ED;sticas de las estructuras m&#x00E1;s peque&#x00F1;as, se emple&#x00F3; un microscopio estereosc&#x00F3;pico Leica MZ6. En el caso de las im&#x00E1;genes, las medidas fueron obtenidas a trav&#x00E9;s de las herramientas de medici&#x00F3;n disponibles en los sitios virtuales citados o, en el caso de las fotograf&#x00ED;as que fueron descargadas, usando el programa ImageJ (<xref rid="ref-32-609" ref-type="bibr">2023</xref>). Se usaron, dependiendo de la escala, reglas milim&#x00E9;tricas (medidas reportadas en cm) o submilim&#x00E9;tricas (mediciones en mil&#x00ED;metros). En aquellos ejemplares donde existe m&#x00E1;s de un n&#x00FA;mero de registro, se escogi&#x00F3; el m&#x00E1;s reciente. Para aquellos con c&#x00F3;digo de barras o c&#x00F3;digo QR se agrega, respectivamente, &#x201C;cb&#x201D; y &#x201C;qr&#x201D; entre la sigla del herbario y el n&#x00FA;mero de registro, eliminando los ceros ubicados a la izquierda. En el caso del herbario F se mantuvo el n&#x00FA;mero original, pues el que acompa&#x00F1;a al c&#x00F3;digo de barras no aparece impreso. Las abreviaciones &#x201C;n.v.&#x201D; (non visus), &#x201C;s.n.&#x201D; (sine numero) y &#x201C;s.d.&#x201D; (sine data) se usaron para los duplicados que no pudieron ser examinados, no ten&#x00ED;an n&#x00FA;mero de cat&#x00E1;logo o colecta, o no inclu&#x00ED;an la fecha de recolecci&#x00F3;n.</p>
         <p>Para la descripci&#x00F3;n de las especies se siguieron los criterios establecidos por Grande (<xref rid="ref-19-609" ref-type="bibr">2018</xref>, <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>). As&#x00ED;, las emergencias glandulares de los m&#x00E1;rgenes foliares y los s&#x00E9;palos (tratadas por otros autores como &#x201C;dientes&#x201D; o &#x201C;gl&#x00E1;ndulas&#x201D;) se interpretan como col&#x00E9;teres (sensu Thomas <xref rid="ref-73-609" ref-type="bibr">1991</xref>) y los &#x201C;puntos oscuros&#x201D; (Kobuski <xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>) o &#x201C;verrugas corchosas&#x201D; (Metcalfe &#x0026; Chalk <xref rid="ref-50-609" ref-type="bibr">1957</xref>) en el hipofilo, como lenticelas foliares (Roth <xref rid="ref-62-609" ref-type="bibr">1990</xref>). Las inflorescencias son solitarias, aunque a veces se agrupen en braquiblastos (Grande <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;), y el eje incluye un hipopodio (por lo general alargado, correspondiente al ped&#x00FA;nculo), m&#x00E1;s un mesopodio y un epipodio (los cuales conforman el pedicelo y, por lo general, se encuentran bastante reducidos; Weberling <xref rid="ref-82-609" ref-type="bibr">1992</xref>).</p>
         <p>Las flores en antesis pueden presentar los s&#x00E9;palos revolutos, tanto en sentido longitudinal como transversal; se reportan en esos casos las medidas del di&#x00E1;metro resultante, tal como se aprecia en el material seco. En el caso del c&#x00E1;liz, en cambio, s&#x00F3;lo se consideraron aquellos s&#x00E9;palos que se encontraban ya extendidos, o fueron extendidos luego de ser rehidratados. El pistilo se diferencia en ovario, estiloide (prolongaci&#x00F3;n estiliforme del &#x00E1;pice del ovario o pseudostilo, m&#x00E1;s el estilo en s&#x00ED;) y estigma. Los estigmas, de morfolog&#x00ED;a variable, son, b&#x00E1;sicamente, 1-3-lamelados, con la superficie papilosa, pero pueden ser tratados, de acuerdo con su aspecto general, como punctiformes, capitados (&#x201C;subpunctiformes&#x201D; en Rodr&#x00ED;guez-Duque &#x0026; al. <xref rid="ref-61-609" ref-type="bibr">2021</xref>), peltados o dendroides, estos &#x00FA;ltimos solo en especies de Asia. Para la descripci&#x00F3;n de los frutos, el cuerpo (el cual contiene a las semillas y corresponde a la porci&#x00F3;n inflada del ovario) y el rostro (formado por el estiloide concrescente, por lo general partido o ausente en las muestras de herbario) son considerados aparte. Los frutos pueden ser subvalvados (con l&#x00ED;nea de dehiscencia irregular, a lo largo de los nervios medios) o circuncisos (con l&#x00ED;nea de dehiscencia precisa, a lo largo de la base de los carpelos). En algunas referencias los frutos subvalvados se describen como &#x201C;indehiscentes&#x201D; o &#x201C;irregularmente dehiscentes&#x201D;, seg&#x00FA;n se retrase la apertura del fruto o no se distingan claramente las valvas, respectivamente; solo <italic toggle="yes">Ternstroemia washikiatii</italic> Cornejo &#x0026; C.Ulloa, end&#x00E9;mica de Ecuador, parece ser realmente indehiscente (Cornejo &#x0026; Ulloa <xref rid="ref-14-609" ref-type="bibr">2016</xref>). Las hojas, m&#x00E1;s propiamente nomofilos, suelen ser de tres tipos: las que se desarrollan normalmente a lo largo de las ramitas principales, las dispuestas en ramificaciones menores secundarias (las cuales surgen de las primeras) y aquellas que se encuentran reducidas, alrededor de las secciones flor&#x00ED;feras de las ramitas y alternando con los hipsofilos. En la descripci&#x00F3;n s&#x00F3;lo se incluyen los nomofilos maduros normalmente desarrollados. DAP hace referencia al di&#x00E1;metro del tronco a la altura del pecho, mientras que el t&#x00E9;rmino &#x201C;nudo&#x201D; hace referencia a los puntos de salida de las ramitas, correspondan estas o no a su definici&#x00F3;n anat&#x00F3;mica. Los colores se reportan, en general, tal como fueron observados en el material seco (in sicco); en algunos casos en se dispuso de informaci&#x00F3;n adicional, observada en los ejemplares vivos durante su recolecci&#x00F3;n (in vivo).</p>
         <p>La regionalizaci&#x00F3;n fisiogr&#x00E1;fica sigue el esquema de Marrero (<xref rid="ref-52-609" ref-type="bibr">1964</xref>), las &#x00E1;reas biogeogr&#x00E1;ficas el sistema de Morrone (<xref rid="ref-53-609" ref-type="bibr">2017</xref>), y la clasificaci&#x00F3;n de los ecosistemas a Grande (2019a). Los arbustales guayaneses (ribere&#x00F1;os o no) incluyen formaciones macro- y submesot&#x00E9;rmicas, mientras que los arbustales tepuyanos corresponden a las formaciones mesot&#x00E9;rmicas (en ambos casos dentro del Escudo Guayan&#x00E9;s). Los mapas fueron elaborados con QGIS v. 3.32.0 (<xref rid="ref-58-609" ref-type="bibr">2023</xref>), a partir de mapas base obtenidos con SimpleMapPR (Shorthouse, <xref rid="ref-65-609" ref-type="bibr">2010</xref>), incluyendo las coordenadas que aparecen en los r&#x00F3;tulos o, en su ausencia, aquellas que pudieron ser inferidas con la ayuda del programa en l&#x00ED;nea Google Earth (<xref rid="ref-17-609" ref-type="bibr">2023</xref>) y/o b&#x00FA;squedas libres en la red. En aquellos casos en los que se dispuso de intervalos de coordenadas, la ubicaci&#x00F3;n en los mapas se expres&#x00F3; como el punto medio resultante. Las colecciones de referencia para <italic toggle="yes">T. dentata</italic> son las que aparecen en Grande (<xref rid="ref-26-609" ref-type="bibr">2022</xref>), las de <italic toggle="yes">T. oleifolia</italic> en Grande (<xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>), y las de <italic toggle="yes">T. tepuiensis</italic> en Grande (<xref rid="ref-19-609" ref-type="bibr">2018</xref>).</p>
         <p>El estado de conservaci&#x00F3;n de las especies se determin&#x00F3; de forma preliminar seg&#x00FA;n los criterios de la Lista Roja de la Uni&#x00F3;n Internacional para la Conservaci&#x00F3;n de la Naturaleza (UICN, <xref rid="ref-74-609" ref-type="bibr">2012</xref>), con base en la informaci&#x00F3;n cartogr&#x00E1;fica disponible en Google Earth (<xref rid="ref-17-609" ref-type="bibr">2023</xref>) y la informaci&#x00F3;n ecol&#x00F3;gica que se encuentra en la literatura (Huber <xref rid="ref-28-609" ref-type="bibr">1995a</xref>-d; Oliveira Miranda &#x0026; al. <xref rid="ref-56-609" ref-type="bibr">2010</xref>; Grande <xref rid="ref-20-609" ref-type="bibr">2019a</xref>). Para el c&#x00E1;lculo de la Extensi&#x00F3;n de la Presencia (EOO) y el &#x00C1;rea de Ocupaci&#x00F3;n (AOO) se utiliz&#x00F3; el programa en l&#x00ED;nea GeoCAT (Bachman &#x0026; al. <xref rid="ref-3-609" ref-type="bibr">2011</xref>), usando las opciones por defecto. La duraci&#x00F3;n de una generaci&#x00F3;n es la edad promedio de los padres de la presente cohorte (UICN <xref rid="ref-74-609" ref-type="bibr">2012</xref>); aunque a&#x00FA;n no se disponga de datos concretos sobre el tiempo de vida de las especies en estudio, ni se tenga informaci&#x00F3;n que permita calcular su estructura demogr&#x00E1;f&#x00ED;ca, se asume, con base en observaciones de campo hechas por el autor y J. Rayd&#x00E1;n (com. pers.) en poblaciones de <italic toggle="yes">Ternstroemia delicatula</italic> de la Mesa de Guanipa, que la vida media de un individuo adulto de <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> debe ser superior, al menos, a los 30 a&#x00F1;os. Para aquellos casos donde la EOO es mayor a 20.000 km<sup>2</sup>, o el AOO supera los 2000 km<sup>2</sup>y el estado de conservaci&#x00F3;n de las localidades es, en t&#x00E9;rminos generales, &#x00F3;ptimo, se considera que las especies deben ser ubicadas en la categor&#x00ED;a &#x201C;Preocupaci&#x00F3;n Menor&#x201D; (LC). Los nombres de plantas y autores siguen el &#x00CD;ndice Internacional de Nombres de Plantas (IPNI, <xref rid="ref-34-609" ref-type="bibr">2023</xref>).</p>
      </sec>
      <sec sec-type="results&#x007C;discussion" id="sec-3-609">
         <title>RESULTADOS Y DISCUSI&#x00D3;N</title>
         <p>Venezuela alberga, por lo menos, 28 especies de <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic>, 9 de ellas (32&#x0025;) end&#x00E9;micas (Tablas <xref rid="taw-1-609" ref-type="table">1</xref>, <xref rid="taw-2-609" ref-type="table">2</xref>). En la <xref rid="taw-1-609" ref-type="table">Tabla 1</xref> se incluye tambi&#x00E9;n el resultado de la evaluaci&#x00F3;n preliminar del estado de conservaci&#x00F3;n de estas especies. El pa&#x00ED;s con el mayor n&#x00FA;mero de especies en com&#x00FA;n con Venezuela es Brasil (25 spp., 12 end&#x00E9;micas), pa&#x00ED;s con el que comparte 12 taxones, seguido de Guyana (7), Colombia (6), Per&#x00FA;, Surinam y la Guayana Francesa (2) y Bolivia y Trinidad y Tobago (1) (<xref rid="taw-1-609" ref-type="table">Tabla 1</xref>). El n&#x00FA;mero combinado de especies para Venezuela y Brasil, los pa&#x00ED;ses m&#x00E1;s ricos en especies a nivel mundial, asciende a 40 (ca. 1/3 del total), 2/3 de las cuales son end&#x00E9;micas de uno u otro pa&#x00ED;s. Aunque el n&#x00FA;mero total de especies presentes en Venezuela es similar al de Brasil, y el endemismo ligeramente menor (32&#x0025; vs. 48&#x0025;), la densidad de especies por &#x00E1;rea (2ca. ,8 &#x00D7; 10<sup>-5</sup>vs. ca. 2,94 &#x00D7; 10<sup>-6</sup>spp./km<sup>2</sup>) es notablemente superior -casi en un orden de magnitud- en el caso de Venezuela. Una alta diversidad fisiogr&#x00E1;fica, en conjunci&#x00F3;n con una amplia gama de climas y una rica historia geol&#x00F3;gica, convierten a Venezuela en uno de los pa&#x00ED;ses m&#x00E1;s biodiversos del planeta (Huber &#x0026; Oliveira Miranda <xref rid="ref-33-609" ref-type="bibr">2010</xref>; Grande <xref rid="ref-20-609" ref-type="bibr">2019a</xref>). Extensas zonas h&#x00FA;medas, propicias para el desarrollo del g&#x00E9;nero, se encuentran repartidas a lo largo de la geograf&#x00ED;a nacional. Entre ellas destaca, de manera sobresaliente, la regi&#x00F3;n guayanesa (24 spp.), el mayor centro de diversidad a nivel mundial (Grande <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>). La cordillera de Los Andes (3 spp.), la Cordillera de la Costa (3 spp.), el Sistema Coriano (1 sp.) y Los Llanos (1 sp.) tambi&#x00E9;n presentan especies, pero en mucha menor cantidad (<xref rid="taw-1-609" ref-type="table">Tabla 1</xref>). Numerosas &#x00E1;reas permanecen poco exploradas, especialmente en el sur del pa&#x00ED;s, y es posible que se encuentren novedades adicionales una vez se reanuden las exploraciones bot&#x00E1;nicas; tambi&#x00E9;n con el estudio adicional del material de herbario. Algunas especies, como <italic toggle="yes">T. guanchezii</italic> B.M.Boom, <italic toggle="yes">T. maguirei</italic> B.M.Boom y <italic toggle="yes">T. verticillata</italic> Klotzsch ex Wawra, colectadas cerca de la zona de frontera, podr&#x00ED;an estar presentes en Guyana, Colombia o Brasil, pero hasta ahora solo han sido reportadas para Venezuela (<xref rid="taw-1-609" ref-type="table">Tabla 1</xref>).</p>
         <table-wrap id="taw-1-609" position="float" orientation="portrait">
            <label>
               <bold>Tabla 1</bold>
            </label>
            <caption>
               <title>Listado de las 28 esp&#x00E9;cies de <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> presentes en Venezuela con informaci&#x00F3;n sobre su distribuci&#x00F3;n global, distribuci&#x00F3;n en Venezuela y evaluaci&#x00F3;n preliminar de su estado de conservaci&#x00F3;n (EDC).</title>
            </caption>
            <table id="tab-1-609"
                   frame="hsides"
                   rules="groups"
                   width="50&#x0025;">
               <thead>
                  <tr>
                     <th align="left"
                         style="width:129.5pt;border-top:2pt solid &#x0023;000;border-bottom:1pt solid &#x0023;000;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Especie</th>
                     <th align="left"
                         style="width:189pt;border-top:2pt solid &#x0023;000;border-bottom:1pt solid &#x0023;000;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Distribuci&#x00F3;n global</th>
                     <th align="left"
                         style="width:40.5pt;border-top:2pt solid &#x0023;000;border-bottom:1pt solid &#x0023;000;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">VE</th>
                     <th align="left"
                         style="width:67.5pt;border-top:2pt solid &#x0023;000;border-bottom:1pt solid &#x0023;000;font-size:10pt;"
                         colspan="2"
                         rowspan="1">EDC</th>
                  </tr>
               </thead>
               <tbody>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;border-top:1pt solid &#x0023;000;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. acrodantha</italic> Kobuski &#x0026; Steyerm.<xref ref-type="table-fn" rid="twf-2-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:189pt;border-top:1pt solid &#x0023;000;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">VE (md)</td>
                     <td style="width:40.5pt;border-top:1pt solid &#x0023;000;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">A</td>
                     <td style="width:67.5pt;border-top:1pt solid &#x0023;000;font-size:10pt;"
                         colspan="2"
                         rowspan="1">VU A2c</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic> Linden &#x0026; Planch.<xref ref-type="table-fn" rid="twf-2-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">VE (ar lg dc fa la mi su tr)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">C</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">NT (VU A2c)</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. campinicola</italic> B.M.Boom</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">BR (am), CO (gu va vi), VE (am)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">NT (VU A2c)</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. candolleana</italic> Wawra</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">BR (am ro), VE (am)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. caput-medusae</italic> J.R.Grande</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">BR (ro), VE (am)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. crassifolia</italic> Benth.</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">CO (ca), GU (cm), VE (bo)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. delicatula</italic> Choisy</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">BR (ap am mt pa rn), GF, GU, SU, TT, VE (an ap bo mo)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G, L</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. dentata</italic> (Aubl.) Sw.</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">BO (lp); BR (ap am pa rn), GF, GU, SU, VE (bo)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. discoidea</italic> Gleason<xref ref-type="table-fn" rid="twf-2-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">BR (am), VE (am, bo)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. distyla</italic> Kobuski</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">CO (ca gu), PE (sm); VE (an am bo md su ta tr)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G, A, C</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. duidae</italic> Gleason<xref ref-type="table-fn" rid="twf-2-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">VE (am)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. dura</italic> Gleason<xref ref-type="table-fn" rid="twf-2-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">VE (am)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. gleasoniana</italic> Kobuski</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">GU, VE</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. guanchezii</italic> B.M.Boom<xref ref-type="table-fn" rid="twf-2-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">VE (am)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. huberi</italic> J.R.Grande<xref ref-type="table-fn" rid="twf-2-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">VE (am)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. igapicola</italic> J.R.Grande &#x0026; An.Castillo, sp. nov.</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">BR (am), CO (ca gu gv), VE (am)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. klugiana</italic> Kobuski&#x002A;</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">BR (am ap), CO (ca va), PE (lo), VE (am)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. maguirei</italic> B.M.Boom<xref ref-type="table-fn" rid="twf-2-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">VE (am bo)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic> Mutis ex L.f.</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">CO (at by cu gj ma me ns to), VE (la md ta tr zu)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">A</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">VU A2c</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. oleifolia</italic> Wawra</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">CO (am ca gu gv va), VE (am)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. ostracophylla</italic> J.R.Grande</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">BR (ro), CO (gu), VE (am)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. prancei</italic> B.M.Boom&#x002A;</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">BR (am), VE (am)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. pungens</italic> Gleason</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">BR (am rn ro), CO (ca gu va), GU, VE (am bo)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. schomburgkiana</italic> Benth.&#x002A;</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">GU, SU, VE (bo)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. steyermarkii</italic> Kobuski<xref ref-type="table-fn" rid="twf-2-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">VE (an mo su)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">C</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">VU A2c</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. tepuiensis</italic> J.R.Grande</td>
                     <td style="width:189pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">BR (am), GU, VE (am bo)</td>
                     <td style="width:40.5pt;font-size:10pt;" rowspan="1" colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;font-size:10pt;" colspan="2" rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;border-bottom:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. urophora</italic> Kobuski</td>
                     <td style="width:189pt;border-bottom:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">BR (am), CO&#x003F; (am ca gu va), VE (am)</td>
                     <td style="width:40.5pt;border-bottom:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">G</td>
                     <td style="width:67.5pt;border-bottom:nil;font-size:10pt;"
                         colspan="2"
                         rowspan="1">LC</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:129.5pt;border-top:nil;border-bottom:2pt solid &#x0023;000;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. verticillata</italic> Klotzsch ex Wawra<xref ref-type="table-fn" rid="twf-2-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:189pt;border-top:nil;border-bottom:2pt solid &#x0023;000;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">VE (bo)</td>
                     <td style="width:40.5pt;border-top:nil;border-bottom:2pt solid &#x0023;000;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">G</td>
                     <td style="width:63pt;border-top:nil;border-bottom:2pt solid &#x0023;000;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">LC</td>
                  </tr>
               </tbody>
            </table>
            <table-wrap-foot>
               <fn id="twf-1-609">
                  <p>Notas: Andes (A); Cordillera de la Costa (C); Guayana (G); Llanos (L). Pa&#x00ED;ses y prov&#x00ED;ncias: Bolivia (BO), Brasil (BR), Colombia (CO), Guayana Francesa (GF), Guyana (GU), Per&#x00FA; (PE), Surinam (SU), Trinidad y Tobago (TT), Antioquia (at), Anzo&#x00E1;tegui (an), Amap&#x00E1; (ap), Amazonas (am), Aragua (ar), Apure (ap), Bol&#x00ED;var (bo), Boyac&#x00E1; (by), Caquet&#x00E1; (ca), Cundinamarca (cu), Cuyun&#x00ED;-Mazaruni (cm), Distrito Capital (dc), Falc&#x00F3;n (fa), Guain&#x00ED;a (gu), Guajira (gj), Guaviare (gv), La Guaira (lg), La Paz (lp); Lara (la), Loreto (lo), Magdalena (ma), Mato Grosso (mt), M&#x00E9;rida (md), Meta (me); Miranda (mi), Monagas (mo), Norte de Santander (ns); Par&#x00E1; (pa); Rond&#x00F4;nia (rn), Roraima (ro), San Mart&#x00ED;n (sm), Sucre (su), T&#x00E1;chira (ta), Tolima (to), Trujillo (tr), Vaup&#x00E9;s (va), Vichada (vi), Zulia (zu). &#x002A;Registro nuevo para Venezuela.</p>
               </fn>
               <fn id="twf-2-609">
                  <label>&#x002A;&#x002A;</label>
                  <p>End&#x00E9;mica de Venezuela.</p>
               </fn>
            </table-wrap-foot>
         </table-wrap>
         <table-wrap id="taw-2-609" position="float" orientation="portrait">
            <label>
               <bold>Tabla 2</bold>
            </label>
            <caption>
               <title>Informaci&#x00F3;n sobre h&#x00E1;bitats (Grande <xref rid="ref-20-609" ref-type="bibr">2019a</xref>) y provincias biogeogr&#x00E1;ficas  (Morrone <xref rid="ref-53-609" ref-type="bibr">2017</xref>) de las 28 especies de <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> presentes en Venezuela.</title>
            </caption>
            <table id="tab-2-609"
                   frame="hsides"
                   rules="groups"
                   width="50&#x0025;">
               <thead>
                  <tr>
                     <th align="left"
                         style="width:170pt;border-top:2pt solid &#x0023;000;border-left:nil;border-bottom:1pt solid &#x0023;000;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <bold>Especie</bold>
                     </th>
                     <th align="left"
                         style="width:139.5pt;border-top:2pt solid &#x0023;000;border-left:nil;border-bottom:1pt solid &#x0023;000;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <bold>H&#x00E1;bitat</bold>
                     </th>
                     <th align="left"
                         style="width:117pt;border-top:2pt solid &#x0023;000;border-left:nil;border-bottom:1pt solid &#x0023;000;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <bold>Provincia biogeogr&#x00E1;fica</bold>
                     </th>
                  </tr>
               </thead>
               <tbody>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:1pt solid &#x0023;000;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. acrodantha</italic> Kobuski &#x0026; Steyerm.<xref ref-type="table-fn" rid="twf-4-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:1pt solid &#x0023;000;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">bosques nublados</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:1pt solid &#x0023;000;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guajira</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic> Linden &#x0026; Planch.<xref ref-type="table-fn" rid="twf-4-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">bosques nublados</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Venezuela</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. campinicola</italic> B.M.Boom</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">banas</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Imer&#x00ED;, Guayana</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. candolleana</italic> Wawra</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">igap&#x00F3;s, arbustales ribere&#x00F1;os</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Imer&#x00ED;, Guayana, Madeira, Rond&#x00F4;nia</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. caput-medusae</italic> J.R.Grande</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales guayaneses, &#x00BF;sabanas&#x003F;</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Imer&#x00ED;, Roraima</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. crassifolia</italic> Benth.</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales guayaneses</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana, Imer&#x00ED;</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. delicatula</italic> Choisy</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">sabanas</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana baja, Roraima, Par&#x00E1;</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. dentata</italic> (Aubl.) Sw.</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">sabanas, bosques pluviales</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana baja, Roraima, Xingu-Tapaj&#x00F3;s, Madeira, Rond&#x00F4;nia</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. discoidea</italic> Gleason<xref ref-type="table-fn" rid="twf-4-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales tepuyanos</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. distyla</italic> Kobuski</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales guayaneses y tepuyanos, bosques azonales</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana, Imer&#x00ED;, Guajira</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. duidae</italic> Gleason<xref ref-type="table-fn" rid="twf-4-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales tepuyanos</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. dura</italic> Gleason<xref ref-type="table-fn" rid="twf-4-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales tepuyanos</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. gleasoniana</italic> Kobuski</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales guayaneses</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. guanchezii</italic> B.M.Boom<xref ref-type="table-fn" rid="twf-4-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales guayaneses</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. huberi</italic> J.R.Grande<xref ref-type="table-fn" rid="twf-4-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales tepuyanos</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. igapicola</italic> J.R.Grande &#x0026; An.Castillo, sp. nov.</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">igap&#x00F3;s, arbustales ribere&#x00F1;os guayaneses</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Imer&#x00ED;</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. klugiana</italic> Kobuski<xref ref-type="table-fn" rid="twf-3-609">&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">caatingas amaz&#x00F3;nicas</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Imer&#x00ED;, Roraima</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. maguirei</italic> B.M.Boom<xref ref-type="table-fn" rid="twf-4-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales tepuyanos</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic> Mutis ex L.f.</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">bosques nublados</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guajira, Magdalena</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. oleifolia</italic> Wawra</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales guayaneses</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Imer&#x00ED;</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. ostracophylla</italic> J.R.Grande</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales guayaneses, arbustales tepuyanos</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana, Imer&#x00ED; </td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. prancei</italic> B.M.Boom<xref ref-type="table-fn" rid="twf-3-609">&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales tepuyanos</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. pungens</italic> Gleason</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">sabanas, arbustales guayaneses, arbustales tepuyanos, &#x00BF;banas&#x003F;</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana, Imer&#x00ED;, Roraima, Rond&#x00F4;nia</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. schomburgkiana</italic> Benth.<xref ref-type="table-fn" rid="twf-3-609">&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales guayaneses, arbustales tepuyanos</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. steyermarkii</italic> Kobuski<xref ref-type="table-fn" rid="twf-4-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">bosques nublados, bosques semideciduos montanos</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Venezuela</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. tepuiensis</italic> J.R.Grande</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales tepuyanos</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. urophora</italic> Kobuski</td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">caatingas amaz&#x00F3;nicas</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:nil;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Imer&#x00ED;</td>
                  </tr>
                  <tr>
                     <td style="width:170pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:2pt solid &#x0023;000000;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">
                        <italic toggle="yes">T. verticillata</italic> Klotzsch ex Wawra<xref ref-type="table-fn" rid="twf-4-609">&#x002A;&#x002A;</xref>
                     </td>
                     <td style="width:139.5pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:2pt solid &#x0023;000000;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">arbustales guayaneses, arbustales tepuyanos</td>
                     <td style="width:117pt;border-top:nil;border-left:nil;border-bottom:2pt solid &#x0023;000000;border-right:nil;font-size:10pt;"
                         rowspan="1"
                         colspan="1">Guayana</td>
                  </tr>
               </tbody>
            </table>
            <table-wrap-foot>
               <fn id="twf-3-609">
                  <label>&#x002A;</label>
                  <p>Registro nuevo para Venezuela.</p>
               </fn>
               <fn id="twf-4-609">
                  <label>&#x002A;&#x002A;</label>
                  <p>End&#x00E9;mica de Venezuela.</p>
               </fn>
            </table-wrap-foot>
         </table-wrap>
         <p>Las dos revisiones m&#x00E1;s recientes sobre el g&#x00E9;nero en el pa&#x00ED;s catalogan un n&#x00FA;mero similar de especies, si bien dejan abierta la posibilidad de especies adicionales o mencionan especies in&#x00E9;ditas, algunas de las cuales han sido ya descritas o pasadas a sinonimia. Berry &#x0026; Weitzman (2005), trabajando con material guayan&#x00E9;s, catalogan un total de 25 especies, siete de ellas de presencia dudosa y dos (&#x201C;<italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> sp. A&#x201D; y &#x201C;<italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> sp. B&#x201D;) sin identificar. Estas &#x00FA;ltimas fueron identificadas, posteriormente, como <italic toggle="yes">T. tepuiensis</italic> J.R.Grande (Grande <xref rid="ref-19-609" ref-type="bibr">2018</xref>) y <italic toggle="yes">T. oleifolia</italic> Wawra (Grande <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;), respectivamente. La ilustraci&#x00F3;n de <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> sp. A en Berry &#x0026; Weitzman (2005), sin embargo, corresponde a <italic toggle="yes">T. caput-medusae</italic> J.R.Grande. En el cat&#x00E1;logo m&#x00E1;s reciente de la flora de Venezuela (Berry &#x0026; Weitzman <xref rid="ref-7-609" ref-type="bibr">2005</xref>&#x005B;2008&#x005D;) se incluyen, tambi&#x00E9;n, 25 especies, dos de las cuales se consideran de presencia probable y una in&#x00E9;dita (viz. &#x201C;<italic toggle="yes">T. huberi</italic> B.M.Boom&#x201D;). <italic toggle="yes">Ternstroemia huberi</italic> B.M.Boom ex P.E.Berry &#x0026; A.L.Weitzman (Berry 4937, VEN 296410; in sched.&#x0021;) es un nomen nudum que corresponde a <italic toggle="yes">T. tepuiensis</italic> J.R.Grande, especie de Brasil, Venezuela y Guyana. <italic toggle="yes">Ternstroemia huberi</italic> Maguire (Huber 6041, VEN 213741; Steyermark 130344, VEN 194958; in sched.&#x0021;), en cambio, corresponde a <italic toggle="yes">T. caput-medusae</italic>. <italic toggle="yes">Ternstroemia huberi</italic> J.R.Grande, el &#x00FA;nico de los tres nombres publicado de manera v&#x00E1;lida, es una especie end&#x00E9;mica de los macizos de Coro-Coro y Yutaj&#x00E9;, entre los estados Bol&#x00ED;var y Amazonas (Grande <xref rid="ref-24-609" ref-type="bibr">2021</xref>).</p>
         <p>A continuaci&#x00F3;n se detallan novedades taxon&#x00F3;micas (una especie nueva, seis sin&#x00F3;nimos nuevos), corol&#x00F3;gicas (siete registros nuevos por pa&#x00ED;s) y nomenclaturales (cinco lectotipificaciones) para el g&#x00E9;nero <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic>. La especie nueva, cinco de los sin&#x00F3;nimos, cinco de los lectotipos y tres de los nuevos registros corresponden a material nacional. En el App&#x00E9;ndice 1 se enumeran los esp&#x00E9;cimenes adicionales estudiados, a excepci&#x00F3;n de las colecciones tipos, para las especies tratadas a continuaci&#x00F3;n (i.e., 14 de las 28 especies presentes en Venezuela).</p>
         <sec id="sec-4-609">
            <title>Novedades taxon&#x00F3;micas, nomenclaturales y corol&#x00F3;gicas</title>
            <p>
               <italic toggle="yes">
                  <bold>Tenstroemia acrodantha</bold>
               </italic> Kobuski &#x0026; Steyerm., Fieldiana, Bot. 28: 381, 1952. Tipo: Venezuela, M&#x00E9;rida, rich steep northwest- and northeast-facing forested slopes above &#x201C;La Isla&#x201D;, above Tabay, 2285-2745 m, 18 may. 1944, J.A. Steyermark 56582 (holotipo: F 1206153&#x0021;; isotipo: A cb 306565&#x0021;, VEN cb 33996&#x0021;). <xref rid="fig-1-609" ref-type="fig">Fig. 1</xref>a.</p>
            <fig id="fig-1-609" position="float" orientation="portrait">
               <label>
                  <bold>Fig. 1</bold>
               </label>
               <caption>
                  <title>Especies venezolanas de <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic>: <bold>a,</bold>
                     <italic toggle="yes">T. acrodantha</italic>; <bold>b,</bold>
                     <italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic>; <bold>c,</bold>
                     <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic>; <bold>d,</bold>
                     <italic toggle="yes">T. steyermarkii</italic> &#x005B;a, Ruiz Ter&#x00E1;n 1277 (MER 17213); b, Delgado 324 (VEN 107774); c, Dorr 5315 (VEN 283546); d, Davidse 19835 (NY s.n.); fotos: Jos&#x00E9; Grande&#x005D;.</title>
               </caption>
               <graphic id="gra-1-609"
                        xlink:href="dc8291a3265249eaabd980743f9f1923_001.jpeg"
                        position="anchor"
                        orientation="portrait"/>
            </fig>
            <p>
               <italic toggle="yes">Morfolog&#x00ED;a</italic>.&#x2014;&#x00C1;rboles de 5-24,4 m o, menos frecuentemente, arbolitos de 3-5 m, con flores abiertas, medianas, de p&#x00E9;talos apenas unidos en la base, carnosos; estambres numerosos, discretamente apiculados, y pistilos con un estiloide de longitud similar a la del ovario, coronado por un estigma discretamente peltado.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Observaciones</italic>.&#x2014;Especie similar a <italic toggle="yes">Ternstroemia meridionalis</italic> Mutis ex L.f., <italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic> y <italic toggle="yes">T. steyermarkii</italic> Kobuski, con las cuales conforma un grupo natural (cf.: Grande <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>); puede ser diferenciada por los ped&#x00FA;nculos, largos y esbeltos (&#x003E; 2 cm, excepcionalmente 1,8 cm, vs. &#x2264; 2 cm), las flores y los frutos, agrupados en el &#x00E1;pice de las ramitas (donde forman falsos corimbos vs. remotos, a lo largo de las ramitas, o agrupados en zonas flor&#x00ED;feras debajo del &#x00E1;pice), y los frutos ovoides, con frecuencia asim&#x00E9;tricos y depresos, relativamente grandes (2,5-2,9 vs. 1-1,7 cm de di&#x00E1;metro) y con el pericarpio relativamente grueso (2-4 vs. &#x003C; 1 mm).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Distribuci&#x00F3;n y h&#x00E1;bitat</italic>.&#x2014;Especie limitada al centro y centro-sur de la Cordillera de M&#x00E9;rida, en la zona de vida de bosque nublado. <italic toggle="yes">Ternstroemia acrodantha</italic> Kobuski &#x0026; Steyerm., t&#x00ED;picamente andina, se encuentra en unidades de vegetaci&#x00F3;n estrechamente relacionadas con la Cordillera de La Costa (macizo del &#x00C1;vila) y la Sierra Nevada de Santa Marta (Kelly &#x0026; al. <xref rid="ref-38-609" ref-type="bibr">1994</xref>), donde crecen especies similares. Esta especie fue err&#x00F3;neamente citada para los estados Amazonas, Lara, Portuguesa, T&#x00E1;chira y Trujillo en Limonggi &#x0026; al. (<xref rid="ref-45-609" ref-type="bibr">2020</xref>).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia camelliifolia</italic> (&#x201C;<italic toggle="yes">T. camelliaefolia</italic>&#x201D;) Linden &#x0026; Planch., <ext-link id="exl-2-609"
                         xlink:href="https://www.ipni.org/n/830499-1"
                         ext-link-type="uri">Pl. Columb. (Linden) 1: 56, 1863</ext-link>. <italic toggle="yes">Ternstroemia dentata</italic> var. β <italic toggle="yes">nudiflora</italic> Choisy, Mem. Soc. Phys. Gen&#x00E8;ve 14: 106, 1855. <italic toggle="yes">Ternstroemia nudiflora</italic> (Choisy) Urb., Bot. Jahrb. 21: 529, 1896. TIPO: Venezuela, La Guaira (&#x201C;prov. de Caracas&#x201D;), Galip&#x00E1;n, 1067-1524 m, 1845, N. Funck 173 (lectotipo BR cb 5429844&#x0021; Aqu&#x00ED; designado; isolectotipos BM cb 41802&#x0021;, G cb 354996&#x0021;, G cb 354997&#x0021;, G cb 355001&#x0021;, LD cb 1805857&#x0021;, P cb 780881&#x0021;, P cb 780882&#x0021;, P cb 780883&#x0021;). <xref rid="fig-1-609" ref-type="fig">Figs. 1</xref>b, <xref rid="fig-5-609" ref-type="fig">5</xref>.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia camelliifolia</italic> var. <italic toggle="yes">minor</italic> Kobuski &#x0026; Steyermark, <ext-link id="exl-3-609"
                         xlink:href="https://ipni.org/n/250674-2"
                         ext-link-type="uri">Fieldiana, Bot. 28: 382, 1952, syn. nov.</ext-link>TIPO: Venezuela, La Guaira, Cordillera de la Costa, seaward-facing north slopes, El Junquito, 1830-2130 m, 19 jun. 1944, J.A. Steyermark 56979 (holotipo F 1222754&#x0021;; isotipos A cb 306571&#x0021;, NY cb 127672&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Morfolog&#x00ED;a</italic>.&#x2014;&#x00C1;rbol o arbusto de 4-20 m con hojas medianas o ligeramente grandes (5-14,4 &#x00D7; 2,4-6,9 cm) y flores medianas y abiertas (1,2-1,7 cm diam.), similares a las de <italic toggle="yes">Ternstroemia acrodantha</italic> (ver arriba). <italic toggle="yes">Ternstroemia camelliifolia</italic> est&#x00E1; estrechamente emparentada con <italic toggle="yes">T. steyermarkii</italic> (ver abajo), y tal vez sean especies hermanas. Tambi&#x00E9;n con <italic toggle="yes">T. acrodantha</italic> y <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic>, con todas las cuales comparte los caracteres florales citados. De la primera y la segunda puede diferenciarse por sus ped&#x00FA;nculos, relativamente cortos (0,4-1,5 vs. 1,8-4,7 cm), y por los frutos, globosos a depreso-globosos; de la &#x00FA;ltima por sus hojas m&#x00E1;s grandes (&#x2265; 5 vs. &#x2264; 4,2 cm de largo), ocr&#x00E1;ceas (vs. casta&#x00F1;as o sepia; ambas in sicco) y con el margen ligeramente revoluto (vs. marcadamente revoluto).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Observaciones</italic>.&#x2014;<italic toggle="yes">Ternstroemia camelliifolia</italic> var. <italic toggle="yes">minor</italic> es diferenciada en el prot&#x00F3;logo por presentar hojas m&#x00E1;s estrechas (2,5-3,5 cm de ancho), pedicelos m&#x00E1;s largos (ca. 8 mm) y flores en menor n&#x00FA;mero y de menor tama&#x00F1;o, en comparaci&#x00F3;n con las poblaciones t&#x00ED;picas. Esta variedad, sin embargo, fue descrita con base en una sola recolecci&#x00F3;n (Steyermark 56979), cuando solo se conoc&#x00ED;an cinco ejemplares de la especie (Kobuski <xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>, Kobuski &#x0026; Steyermark <xref rid="ref-43-609" ref-type="bibr">1952</xref>). Actualmente, con 17 recolecciones, puede establecerse mejor el espectro de variaci&#x00F3;n de la especie (ver arriba), y puede ubicarse a la muestra en cuesti&#x00F3;n como parte del mismo tax&#x00F3;n. La publicaci&#x00F3;n efectiva del prot&#x00F3;logo es cuestionable (Urban <xref rid="ref-76-609" ref-type="bibr">1902</xref>-3: 78; Sprague <xref rid="ref-68-609" ref-type="bibr">1926</xref>: 42; Kobuski <xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>: 322-3). El nombre <italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic>, sin embargo, ha sido utilizado ampliamente, tanto en los herbarios como en la literatura, y en t&#x00E9;rminos amplios cumple con los requisitos del c&#x00F3;digo. Todos los autores, excepto I. Urban (quien seg&#x00FA;n Kobuski <xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>, no habr&#x00ED;a estado al tanto de la identidad del binomio m&#x00E1;s antiguo), aceptan el nombre propuesto por J.J. Linden y J.E. Planchon. Seg&#x00FA;n Sprague (<xref rid="ref-68-609" ref-type="bibr">1926</xref>) y Kobuski (<xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>), Choisy (<xref rid="ref-13-609" ref-type="bibr">1855</xref>) y Wawra (<xref rid="ref-81-609" ref-type="bibr">1886</xref>) confunden <italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic> con <italic toggle="yes">T. brevipes</italic> DC.; el primero de ellos con la variedad t&#x00ED;pica (Moritz 1679, n.v.), y el segundo con <italic toggle="yes">T. brevipes</italic> var. <italic toggle="yes">blanchetii</italic> Choisy (&#x201C;Fendler&#x201D; &#x005B;Fendler 50, n.v.&#x005D; y &#x201C;Engel&#x201D; &#x005B;Engels 131, P cb 780895&#x0021;&#x005D;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Distribuci&#x00F3;n y h&#x00E1;bitat</italic>.&#x2014;<italic toggle="yes">Ternstroemia camelliifolia</italic> es una especie exclusiva de las monta&#x00F1;as del norte de Venezuela, en las zonas de bosque nublado y bosque semideciduo transicional (Steyermark &#x0026; Huber <xref rid="ref-69-609" ref-type="bibr">1978</xref>). Su &#x00E1;rea de distribuci&#x00F3;n abarca, de este a oeste, la pen&#x00ED;nsula de Paria (estado Sucre), la Cordillera de la Costa Central (estados Aragua, La Guaira y Miranda, m&#x00E1;s el Distrito Capital), la Sierra de San Luis (Sistema Coriano, estado Falc&#x00F3;n) y el extremo norte de la Cordillera de M&#x00E9;rida (estados Lara y Trujillo). Entre los a&#x00F1;os 2012 y 2015 fue buscada, sin &#x00E9;xito, en el macizo del &#x00C1;vila (estados La Guaira y Miranda, y Distrito Capital). Una alta proporci&#x00F3;n de las colecciones reportan a la especie en lugares perturbados, y existe un n&#x00FA;mero relativamente elevado de muestras que datan de la primera mitad del siglo XX. El aumento en la masa forestal, luego de la creaci&#x00F3;n del sistema nacional de &#x00E1;reas protegidas (en particular, del Parque Nacional El &#x00C1;vila), tal vez haya hecho disminuir a las poblaciones, cuyo &#x00F3;ptimo pareciera encontrarse en las etapas sucesionales tempranas. En un estudio reciente sobre perturbaciones naturales, producto de deslaves en el macizo de El &#x00C1;vila, sin embargo la especie tampoco aparece reportada (Meier <xref rid="ref-49-609" ref-type="bibr">2013</xref>). El especimen Cuello 1154, colectado en el Parque Nacional Guaramacal, se encuentra en estado vegetativo. Su asignaci&#x00F3;n a esta especie es solo tentativa, y se requieren muestras f&#x00E9;rtiles para poder corroborar su presencia en Los Andes.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia crassifolia</italic> Benth., London J. Bot. 2: 363, 1843. <italic toggle="yes">Ternstroemia crassifolia</italic> var. <italic toggle="yes">typica</italic> Wawra, Fl. Bras. (Martius) 12(1): 277, 1886, nom. inval. <italic toggle="yes">Mokof crassifolia</italic> (Benth.) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 1: 63, 1891. sub &#x201C;Mokofua&#x201D;. <italic toggle="yes">Taonabo crassifolia</italic> (Benth.) Szyszy&#x0142;., Nat. Pflanzenfam. 3, Abt. 6: 189, &#x005B;1893&#x005D;1895. TIPO: Guyana, Roraima, Schomburgk 602 (lectotipo K cb 697492&#x0021; designado por Grande, Acta Bot. Venez. 43(1-2): 96, 2020&#x005B;2021&#x005D;; isolectotipos F 686520&#x0021;, NY cb 127668&#x0021;). Figs. <xref rid="fig-2-609" ref-type="fig">2a</xref>, <xref rid="fig-6-609" ref-type="fig">6</xref>.</p>
            <fig id="fig-2-609" position="float" orientation="portrait">
               <label>
                  <bold>Fig. 2</bold>
               </label>
               <caption>
                  <title>Especies venezolanas de <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic>: <bold>a,</bold>
                     <italic toggle="yes">T. crassifolia</italic>; <bold>b,</bold>
                     <italic toggle="yes">T. discoidea</italic>; <bold>c,</bold>
                     <italic toggle="yes">T. distyla</italic>; <bold>d,</bold>
                     <italic toggle="yes">T. tepuiensis</italic> &#x005B;a, Boom 9485 (NY cb 927181); b, Huber 12767 (NY s.n.); c, Huber 12672 (NY s.n.); d, Huber 12322 (NY s.n.); fotos: Jos&#x00E9; Grande&#x005D;.</title>
               </caption>
               <graphic id="gra-2-609"
                        xlink:href="dc8291a3265249eaabd980743f9f1923_002.jpeg"
                        position="anchor"
                        orientation="portrait"/>
            </fig>
            <fig id="fig-6-609" position="float" orientation="portrait">
               <label>
                  <bold>Fig. 6</bold>
               </label>
               <caption>
                  <title>Mapa de distribuci&#x00F3;n de las especies de Ternstroemia Mutis ex L.f. con fruto circunc&#x00ED;sil presentes en Venezuela &#x005B;naranja: <italic toggle="yes">T. crassifolia</italic>; verde: <italic toggle="yes">T. discoidea</italic>; morado: <italic toggle="yes">T. distyla</italic>; rojo: <italic toggle="yes">T. tepuiensis</italic>&#x005D;.</title>
               </caption>
               <graphic id="gra-6-609"
                        xlink:href="dc8291a3265249eaabd980743f9f1923_006.png"
                        position="anchor"
                        orientation="portrait"/>
            </fig>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia crassifolia</italic> var. <italic toggle="yes">suborbicularis</italic> Wawra, Fl. Bras. (Martius) 12(1): 277, 1886. TIPO: Guyana, Roraima, 1842-1843, Schomburgk 708-1067B (lectotipo K cb 697490&#x0021; Designado por Grande, Acta Bot. Venez. 43(1-2): 96-97, 2020&#x005B;2021&#x005D;; isolectotipo BM cb 41909&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia longipes</italic> Klotzsch ex Wawra, Fl. Bras. (Martius) 12(1): 277-8, 1886. <italic toggle="yes">Mokof longipes</italic> (Klotzsch ex Wawra) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 1: 63, 1891, sub &#x201C;<italic toggle="yes">Mokofua</italic>&#x201D;. <italic toggle="yes">Taonabo longipes</italic> Szyszy&#x0142;., Nat. Pflanzenfam. 3, Abt. 6: 189, &#x005B;1893&#x005D;1895. TIPO: Guyana, sine loco, 1842, Rich. Schomburgk 1103 (holotipo B &#x005B;destruido&#x005D;, foto F BN015436&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia brevistyla</italic> Kobuski, J. Arnold Arbor. 23(3): 310, 1942. TIPO: Venezuela, Bol&#x00ED;var, mount Auyan-Tepui, 1100 m, dic. 1937-I 1938, G.H.H. Tate 1149 (holotipo NY cb 127674&#x0021;; isotipos A cb 306568&#x0021;, US cb 409637&#x0021;, VEN cb 8446&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Morfolog&#x00ED;a</italic>.&#x2014;Arbustos, generalmente achaparrados, (0,15) 0,5-2 (5) m de alto, rara vez &#x00E1;rboles 6-8 m. Hojas con pec&#x00ED;olos 0,7-1,6 cm de largo y l&#x00E1;minas el&#x00ED;pticas, el&#x00ED;ptico-obovadas o menos com&#x00FA;nmente subrotundas, discretamente discoloras, con haz opaco y env&#x00E9;s lustroso, 2,3-8,7 &#x00D7; 1,1-4,3 cm, m&#x00E1;rgenes subenteros, a veces levemente dentados hacia el &#x00E1;pice, &#x00E1;pice redondeado, discretamente emarginado o cortamente apiculado, rara vez conspicuamente emarginado. Ped&#x00FA;nculos 0,6-0,85 cm de largo. Corola 5-6 &#x00D7; (2,5-) 4-4,5 mm, con los p&#x00E9;talos apenas unidos en la base; estambres numerosos, ca. 60, apenas unidos en la base, filamentos aplanados, ca. 0,75 cm long, conectivo brevemente prolongado, a modo de ap&#x00ED;culo, ca. 0,5 mm de largo, a veces con un ap&#x00ED;culo desde cada teca (e.g., Liesner 19871), anteras ca. 1,5 &#x00D7; 0,5 mm; pistilos ligeramente menores a los estambres, estigma peltado (sobresaliendo conspicuamente del estilo). Frutos hasta 1,54 cm de di&#x00E1;m., esf&#x00E9;ricos hasta ligeramente c&#x00F3;nicos, con rostro diminuto, formado por los restos del estiloide. Semillas ovoide-reniformes, ca. 0,8 cm long.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Observaciones</italic>.&#x2014;Esta especie forma, junto a otras cinco (viz. <italic toggle="yes">Ternstroemia carnosa</italic> Cambess., <italic toggle="yes">T. circumscissilis</italic> Kobuski, <italic toggle="yes">T. discoidea</italic> Gleason, <italic toggle="yes">T. distyla</italic> Kobuski, <italic toggle="yes">T. tepuiensis</italic> &#x005B;<xref rid="fig-2-609" ref-type="fig">figs. 2</xref>d, <xref rid="fig-6-609" ref-type="fig">6</xref>&#x005D;), un grupo natural de Los Andes y los Escudos de Brasil y Guayana caracterizado por los p&#x00E9;talos carnosos y patentes, apenas unidos en la base y notablemente m&#x00E1;s largos que los s&#x00E9;palos, con frutos con pericarpio grueso y dehiscencia circuncisa (Grande <xref rid="ref-19-609" ref-type="bibr">2018</xref>, <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>, <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;), el cual se encuentra relacionado, a su vez, con dos especies exclusivas del Escudo de Brasil (viz. <italic toggle="yes">T. alnifolia</italic> Wawra y <italic toggle="yes">T. cuneifolia</italic> Gardner), con frutos de dehiscencia subvalvar (cf. Grande <xref rid="ref-19-609" ref-type="bibr">2018</xref>, <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;). La especie m&#x00E1;s similar a <italic toggle="yes">T. crassifolia</italic> es <italic toggle="yes">T. discoidea</italic>. A nivel anat&#x00F3;mico, las l&#x00E1;minas foliares de <italic toggle="yes">T. crassifolia</italic> y <italic toggle="yes">T. discoidea</italic> se diferencian por la forma del nervio medio en corte transversal (subpanduriforme e incisa, respectivamente) y la ornamentaci&#x00F3;n de la cut&#x00ED;cula de la epidermis inferior, la cual es festoneada en <italic toggle="yes">T. discoidea</italic> (Grande <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>). La presencia de una cut&#x00ED;cula festoneada hace lucir opaca la superficie abaxial de las hojas de <italic toggle="yes">T. discoidea</italic>, mientras que en <italic toggle="yes">T. crassifolia</italic> resulta lustrosa. Adicionalmente, estas especies presentan tipos contrastantes de esclereidas, de tipo columnar o macrosclereida, orientada en sentido vertical en CT en <italic toggle="yes">T. crassifolia</italic>, y de tipo astrosclereida, m&#x00E1;s o menos orientada en sentido horizontal, en <italic toggle="yes">T. discoidea</italic>. <italic toggle="yes">Ternstroemia distyla</italic> es otra especie bastante similar, pero <italic toggle="yes">T. crassifolia</italic> puede ser diferenciada de ella por las l&#x00E1;minas foliares oblongas, subredondeadas o, rara vez, el&#x00ED;pticas -y entonces &#x003E; 5 cm-, con env&#x00E9;s lustroso, ruguloso, de textura uniforme y finamente granular (in sicco), los s&#x00E9;palos en fructificaci&#x00F3;n &#x003E; 5 mm, y los frutos redondeados en el &#x00E1;pice, &#x003C; 1 cm de di&#x00E1;metro, sobre ped&#x00FA;nculos relativamente gruesos de &#x003E; 1 mm de di&#x00E1;metro en su zona media.</p>
            <p>La muestra Steyermark 59069 presenta inflorescencias compuestas, pero parece tratarse de una teratolog&#x00ED;a. All&#x00ED;, de hecho, se presentan tres flores sobre un eje central, pero no se diferencia un patr&#x00F3;n regular de ramificaci&#x00F3;n. La flor basal surge de la axila de un hipsofilo peque&#x00F1;o, como ocurre en las Freziereae, pero la segunda corona al eje y la tercera sale de la axila del s&#x00E9;palo inferior de la segunda. Este tipo de inflorescencia solo ha sido vista, dentro del g&#x00E9;nero, en este esp&#x00E9;cimen (todos los dem&#x00E1;s presentan inflorescencias simples). Boom (<xref rid="ref-10-609" ref-type="bibr">1989b</xref>) reporta, para <italic toggle="yes">T. maguirei</italic>, inflorescencias pareadas, pero en dicha especie tambi&#x00E9;n son simples; en algunos casos, sin embargo, pueden agruparse de a dos en zonas desprovistas de nomofilos, a lo largo del eje principal de las ramitas. En unas pocas especies llegan a formarse ramas de crecimiento limitado solo provistas de flores e hipsofilos, las cuales nacen de la axila de nomofilos normales, llamados &#x201C;braquiblastos&#x201D; (Grande <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;). En una misma especie, incluso un mismo individuo (e.g., <italic toggle="yes">T. caput-medusae</italic>, <italic toggle="yes">T. urophora</italic>), pueden desarrollarse braquiblastos con dos hasta varias decenas de flores, junto a inflorescencias solitarias, t&#x00ED;picas del g&#x00E9;nero.</p>
            <p>Los conceptos <italic toggle="yes">Ternstroemia crassifolia</italic> var. <italic toggle="yes">suborbicularis</italic> y <italic toggle="yes">T. longipes</italic> est&#x00E1;n basados en nombres desnudos (<italic toggle="yes">T. suborbicularis</italic> Klotzsch y <italic toggle="yes">T. longipes</italic> Klotzsch, respectivamente), publicados por Schomburgk (<xref rid="ref-63-609" ref-type="bibr">1848</xref>) a partir de anotaciones de J.F. Klotzsch en el herbario de Berl&#x00ED;n. En ambos casos se trata de sin&#x00F3;nimos de <italic toggle="yes">T. crassifolia</italic> (Grande <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Distribuci&#x00F3;n y h&#x00E1;bitat</italic>.&#x2014;<italic toggle="yes">Ternstroemia crassifolia</italic> es propia de los arbustales guayaneses, en especial de los del piso submesot&#x00E9;rmico, alcanzando su &#x00F3;ptimo en el &#x00E1;rea de la Gran Sabana. En la presente contribuci&#x00F3;n, se se&#x00F1;ala, de manera formal, por primera vez para Colombia (Duivenvoorden 299; previamente incluida en Grande <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">
                  <bold>Ternstroemia dentata</bold>
               </italic> (Aubl.) Sw., Prodr. &#x005B;O. P. Swartz&#x005D; 81, 1788; non Spreng. ex DC., nom. illeg., M&#x00E9;m. Soc. Phys. Gen&#x00E8;ve 1: 411, 1821. <italic toggle="yes">Taonabo dentata</italic> Aubl., Hist. Pl. Guiane 1: 569, 4: tab. 227, 1775. <italic toggle="yes">Ternstroemia dentata</italic> var. <italic toggle="yes">typica</italic> Wawra, Fl. Bras. (Martius) 12(1): 279, 1886, nom. inval. <italic toggle="yes">Mokof dentata</italic> (Aubl.) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 1: 63, 1891, sub &#x201C;<italic toggle="yes">Mokofua</italic>&#x201D;. TIPO: Guayana Francesa, h&#x00E1;bitat in sylvis supra montem Serpent dictum, sine data, J.B.C.F. Aublet s.n. (lectotipo: BM cb 41973&#x0021; designado por Vieira &#x0026; al., Phytotaxa 509(1): 125, 2021; isolectotipo: S-1115324&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia dentata</italic> var. &#x03B1;. <italic toggle="yes">multiflora</italic> Choisy, Mem. Soc. Phys. Hist. Nat. Gen&#x00E8;ve 14: 106, 1855. TIPO: Brasil, Par&#x00E1;, in vicinibus Santarem, sep. 1850, Spruce s.n. (lectotipo: F 686545&#x0021; designado por Grande, Acta Bot. Venez. 43(1-2): 81, 2020&#x005B;2021&#x005D;; isolectotipos: BM cb 41938&#x0021;, E cb 296781&#x0021;, FI cb 6035&#x0021;, G cb 366238&#x0021;, G cb 366274&#x0021;, GH cb 306606&#x0021;, K cb 687881&#x0021;, NY cb 1239903&#x0021;, NY cb 1239904&#x0021;, P cb 780884&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia dentata</italic> var. γ <italic toggle="yes">oblongifolia</italic> Choisy, Mem. Soc. Phys. Hist. Nat. Gen&#x00E8;ve 14: 106, 1855. <italic toggle="yes">Ternstroemia dentata</italic> var. &#x03B1;. <italic toggle="yes">opaca</italic> Wawra, Fl. Bras. (Martius) 12(1): 279, 1886. TIPO: Brasil, Amazonas, in sylvis primaevis ad Ega &#x005B;actualmente Tef&#x00E9;&#x005D;, 1831, Poeppig 2667 (lectotipo: F 875286&#x0021; designado por Vieira &#x0026; al., Phytotaxa 509(1): 125, 2021; isolectotipos: F 686248&#x0021;, G cb 366278&#x0021;, HAL cb 77007&#x0021;, NY cb 1239923&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia dentata</italic> var. β. <italic toggle="yes">latifolia</italic> Wawra, Fl. Bras. (Martius) 12(1): 279, 1886. TIPO: Brasil, Amazonas, in vicinibus Barra, Spruce 1045 (lectotipo: NY cb 127665&#x0021; designado por Grande, Acta Bot. Venez. 43(1-2): 81, 2020&#x005B;2021&#x005D;; isolectotipo: M cb 165337&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia laevigata</italic> Wawra, Fl. Bras. (Martius) 12(1): 281, tab. 55, 1886, syn. nov. <italic toggle="yes">Mokof laevigata</italic> (Wawra) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 1: 63, 1891, sub &#x201C;<italic toggle="yes">Mokofua</italic>&#x201D;. TIPO: Guyana, Roraima, 1842-1843, R.H. Schomburgk 573 (lectotipo: K cb 697496&#x0021; designado por Grande, Acta Bot. Venez. 43(1-2): 84-85, 2020&#x005B;2021&#x005D;, foto NY NS5471&#x0021;; isolectotipos: BM cb 41988&#x0021;, BM cb 41989&#x0021;, F cb 869787&#x0021;, F cb 686522&#x0021;, G cb 366231&#x0021;, G cb 366277&#x0021;, NY cb 127655&#x0021;, P cb 780876&#x0021;, P cb 780877&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia megaphylla</italic> J.A. Vieira &#x0026; D.Sampaio, Neodiversity 14: 8, figs. <xref rid="fig-2-609" ref-type="fig">2</xref>-<xref rid="fig-3-609" ref-type="fig">3</xref>, TIPO: Brasil, Amap&#x00E1;, munic. Macap&#x00E1;, 7 km NW of Riozinho on highway Perimetral Norte (BR210), ca. 01&#x00B0;21&#x2019;N, 53&#x00B0;15&#x2019;O, 31 dic. 1984, Rabelo 3120 (holotipo: NY cb 1183432&#x0021;; isotipos: HAMAB no visto, US cb 3433327 no visto). <xref rid="fig-7-609" ref-type="fig">Fig. 7</xref>.</p>
            <fig id="fig-3-609" position="float" orientation="portrait">
               <label>
                  <bold>Fig. 3</bold>
               </label>
               <caption>
                  <title>
                     <italic toggle="yes">Ternstroemia igapicola</italic> J.R.Grande, sp. nov.: <bold>a,</bold> h&#x00E1;bito; <bold>b,</bold>flor; <bold>c,</bold> antera; <bold>d,</bold>fruto; <bold>e-i</bold>, semillas maduras desnudas: <bold>e-f,</bold> vista lateral de dos semillas; <bold>g,</bold> vista inferior de &#x201C;e&#x201D;; <bold>h,</bold> vista apical de &#x201C;e&#x201D;; <bold>i,</bold> vista dorsal de &#x201C;e&#x201D; &#x005B;a, Alencar 407 (NY cb 1183314, holotipo); b-c, redibujados de Bittrich &#x0026; al. (<xref rid="ref-8-609" ref-type="bibr">1993</xref>); d, Liesner 9075 (NY s.n.); e-i, Campbell P21948 (INPA 45888)&#x005D;.</title>
               </caption>
               <graphic id="gra-3-609"
                        xlink:href="dc8291a3265249eaabd980743f9f1923_003.png"
                        position="anchor"
                        orientation="portrait"/>
            </fig>
            <fig id="fig-7-609" position="float" orientation="portrait">
               <label>
                  <bold>Fig. 7</bold>
               </label>
               <caption>
                  <title>Mapa de distribuci&#x00F3;n de especies de <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> nuevas o cr&#x00ED;ticas presentes en Venezuela &#x005B;rojo: <italic toggle="yes">T. dentata</italic>; azul: <italic toggle="yes">T. gleasoniana</italic>; marr&#x00F3;n: <italic toggle="yes">T. igapicola</italic> J.R.Grande, sp. nov.; verde: <italic toggle="yes">T. klugiana</italic>, anaranjado: <italic toggle="yes">T. oleifolia</italic>; rosado: <italic toggle="yes">T. prancei</italic>; amarillo: <italic toggle="yes">T. schomburgkiana</italic>; gris: <italic toggle="yes">T. verticillata</italic>&#x005D;.</title>
               </caption>
               <graphic id="gra-7-609"
                        xlink:href="dc8291a3265249eaabd980743f9f1923_007.png"
                        position="anchor"
                        orientation="portrait"/>
            </fig>
            <p>
               <italic toggle="yes">Morfologia</italic>.&#x2014;<italic toggle="yes">Ternstroemia dentata</italic> puede ser diferenciada, dentro del grupo de especies con p&#x00E9;talos erectos de &#x00E1;pice amarillo y estigmas capitados, por sus s&#x00E9;palos dimorfos, frutos usualmente globosos, con pericarpio conspicuamente desarrollado (1-2,5 mm de grosor), y l&#x00E1;minas foliares relativamente grandes y con los m&#x00E1;rgenes gruesamente dentados.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Observaciones</italic>.&#x2014;<italic toggle="yes">Ternstroemia laevigata</italic> fue sinonimizada por primera vez por Szyszy&#x0142;owicz (&#x005B;<xref rid="ref-71-609" ref-type="bibr">1893</xref>&#x005D;1895), pero bajo <italic toggle="yes">T. schomburgkiana</italic>. Melchior (1925) la rescata de la sinonimia y desde entonces ha sido considerada como especie distinta. Grande (<xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>, <xref rid="ref-26-609" ref-type="bibr">2022</xref>) propone a <italic toggle="yes">T. laevigata</italic> como especie af&#x00ED;n a <italic toggle="yes">T. dentata</italic>, de la cual podr&#x00ED;a ser diferenciada por los m&#x00E1;rgenes foliares (subenteros vs. dentados) y s&#x00E9;palos de color rojizo (vs. ocr&#x00E1;ceos). Estos dos caracteres, sin embargo, pueden estar m&#x00E1;s o menos desarrollados en muestras de <italic toggle="yes">T. dentata</italic> fuera del &#x00E1;rea monta&#x00F1;osa entre Venezuela, Brasil y Guyana (localidad tipo de <italic toggle="yes">T. laevigata</italic>). En esta &#x00E1;rea, relativamente peque&#x00F1;a, y ubicada entre 720 y 1400 m, se puede distinguir una morfolog&#x00ED;a distintiva, que incluye hojas, flores y frutos con coloraci&#x00F3;n rojiza, pedicelos alargados y l&#x00E1;minas foliares relativamente peque&#x00F1;as y con los dientes apenas insinuados. Estos caracteres, sin embargo, pueden ser encontrados en otras localidades; por ejemplo, las hojas subenteras, en Amap&#x00E1; (e.g., Austin 7068), o las plantas con tonos rojizos en la Amazon&#x00ED;a central (e.g., Amaral 23). De mantenerse aparte estas poblaciones, tal vez convenga el rango de variedad, o el de subespecie. Adem&#x00E1;s del material original (Schomburgk 573), solo se han citado dos muestras en la literatura, ambas de Brasil (Maguire 40280 y Prance 9440; Grande <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>, <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;, <xref rid="ref-26-609" ref-type="bibr">2022</xref>). Para una lista completa del material de <italic toggle="yes">T. dentata</italic> v&#x00E9;ase el <xref rid="app-1-609" ref-type="app">Ap&#x00E9;ndice 1</xref> de Grande (<xref rid="ref-26-609" ref-type="bibr">2022</xref>). Existen dos nombres adicionales asociados a esta especie: <italic toggle="yes">Ternstroemia multiflora</italic> Spruce ex Choisy (<xref rid="ref-13-609" ref-type="bibr">1855</xref>; nomen nudum), y &#x201C;<italic toggle="yes">T. subvenosa</italic> Planch.&#x201D;. Este &#x00FA;ltimo aparece anotado en el lectotipo de <italic toggle="yes">T. laevigata</italic>, pero al no haber sido publicado, no posee estatus nomenclatural.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia discoidea</italic> Gleason, Bull. Torrey Bot. Club 58: 398-9, 1931. TIPO: Venezuela, Amazonas, summit of mount Duida, slopes of Ridge 25, 1676-1829 m, 26 nov. 1928, G.H.H. Tate 405 (holotipo: NY cb 127662&#x0021;, fragmento GH cb 25049&#x0021;, isotipos: K cb 222270&#x0021;, US cb 409639&#x0021;). <xref rid="fig-2-609" ref-type="fig">Figs. 2</xref>b, <xref rid="fig-6-609" ref-type="fig">6</xref>.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia monosperma</italic> Gleason, Bull. Torrey Bot. Club 58: 399-400, 1931. TIPO: Venezuela, Amazonas, summit of mount Duida, Central Camp, 1463 m, ago. 1928-abr. 1929, G.H.H. Tate 1019 (holotipo: NY cb 127663&#x0021;, fragmento A cb 306619&#x0021;; isotipos: K cb 222271&#x0021;, US cb 409638&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Morfolog&#x00ED;a</italic>.&#x2014;Especie con frutos de dehiscencia circuncisa, similar a <italic toggle="yes">Ternstroemia crassifolia</italic> (ver arriba), pero con las l&#x00E1;minas foliares gruesas, &#x2265; 1,5 mm de grosor, opacas y lisas por el env&#x00E9;s, con nerviaci&#x00F3;n secundaria inconspicua y margen foliar, al menos en sus 2/3 basales, entero (Grande <xref rid="ref-19-609" ref-type="bibr">2018</xref>, <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Distribuci&#x00F3;n y h&#x00E1;bitat</italic>.&#x2014;Especie propia de los arbustales tepuyanos, en el Escudo Guayan&#x00E9;s. Descrita de Venezuela, es reportada aqu&#x00ED; por primera vez para Brasil.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">
                  <bold>Ternstroemia distyla</bold>
               </italic> Kobuski, J. Arnold Arbor. 23: 317, 1942. TIPO: Venezuela, Bol&#x00ED;var, mount Auyan-Tepui, 1850 m, dic. 1937-I 1938, G.H.H. Tate s.n. (hol&#x00F3;tipo: NY cb 127661&#x0021;, fragmento A cb 306607&#x0021;). <xref rid="fig-2-609" ref-type="fig">Figs. 2</xref>c, <xref rid="fig-6-609" ref-type="fig">6</xref>.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia unilocularis</italic> Kobuski &#x0026; Steyerm., Fieldiana, Bot. 28: 383, 1952, syn. nov. TIPO: Venezuela, Anzo&#x00E1;tegui, south-facing steep slopes, on rocky exposed shrubby portion of knife-edge ridge above tree zone, Cerro Peon&#x00ED;a (Cerro Los Pajaritos), above Santa Cruz, headwaters of r&#x00ED;o Manantiales, east of Bergant&#x00ED;n, 1800-2000 m, 20 mar. 1945, J.A. Steyermark 61626 (holotipo: F 1206145&#x0021;; isotipos: A cb 306657&#x0021;, VEN cb 34001&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Morfolog&#x00ED;a</italic>.&#x2014;Esta especie, similar a <italic toggle="yes">Ternstroemia crassifolia</italic> y <italic toggle="yes">T. discoidea</italic> (ver arriba), se caracteriza por sus l&#x00E1;minas foliares el&#x00ED;pticas a lanceoladas, rara vez oblongas, con env&#x00E9;s rugoso, opaco, grueso e irregularmente granular in sicco, s&#x00E9;palos en fructificaci&#x00F3;n &#x003C; 5 mm de largo y frutos maduros puntiagudos, &#x003E; 1 cm de di&#x00E1;metro, sobre ped&#x00FA;nculos relativamente delgados, &#x2264; 1 mm de di&#x00E1;metro en su zona media (Grande <xref rid="ref-19-609" ref-type="bibr">2018</xref>). <italic toggle="yes">Ternstroemia crassifolia</italic> es tambi&#x00E9;n una especie muy similar, pero en <italic toggle="yes">T. distyla</italic>, y en contraste con ella, las l&#x00E1;minas foliares son el&#x00ED;pticas a lanceoladas, rara vez oblongas, con env&#x00E9;s rugoso, opaco, grueso e irregularmente granular in sicco, s&#x00E9;palos en fructificaci&#x00F3;n &#x003C; 5 mm, y frutos maduros puntiagudos, de &#x003E; 1 cm de di&#x00E1;metro, sobre ped&#x00FA;nculos relativamente delgados de &#x2264; 1 mm de di&#x00E1;metro en su zona media.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Observaciones</italic>.&#x2014;Las poblaciones de la Cordillera de la Costa Oriental en Venezuela suelen tener frutos con un solo l&#x00F3;culo (vs. frutos biloculares), y han sido descritas como <italic toggle="yes">T. unilocularis</italic> Kobuski &#x0026; Steyermark. En el resto de los caracteres, sin embargo, dichas poblaciones son indistinguibles. Si bien es cierto que los caracteres n&#x00FA;mero de l&#x00F3;culos y &#x00F3;vulos (o semillas) por l&#x00F3;culo resultan valiosos dentro de la taxonom&#x00ED;a del g&#x00E9;nero, su uso como car&#x00E1;cter diagn&#x00F3;stico no siempre es recomendable.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Distribuci&#x00F3;n y h&#x00E1;bitat.</italic>&#x2014;Inicialmente descrita de Venezuela (Kobuski <xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>), ha sido reportada, desde entonces, para la Guayana Colombiana (Caquet&#x00E1;: Grande <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>; Guain&#x00ED;a: Rodr&#x00ED;guez-Duque &#x0026; al. <xref rid="ref-61-609" ref-type="bibr">2021</xref>). Reportada aqu&#x00ED; por primera vez para Los Andes de Colombia y Venezuela, y para Per&#x00FA;. Se citan m&#x00E1;s abajo todos los espec&#x00ED;menes que han podido ser asignados a esta especie.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">
                  <bold>Ternstroemia gleasoniana</bold>
               </italic> Kobuski, J. Arnold Arbor. 23: 305, 1942. TIPO: Guyana, Potaro landing, Gleason 258 (holotipo: GH no visto; isotipos: K cb 222260&#x0021;, NY cb 127658&#x0021;). <xref rid="fig-7-609" ref-type="fig">Fig. 7</xref>.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia grandiosa</italic> Kobuski, J. Arnold Arbor. 23: 318, 1942, syn. nov. TIPO: Guyana, trail leading to Kamarang from the Kurupung river, upper Mazaruni district, Pinkus 4 (holotipo: NY cb 127657&#x0021;; isotipo: US no visto).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Morfolog&#x00ED;a</italic>.&#x2014;Esta especie, f&#x00E1;cil de diferenciar a causa de sus flores urceoladas y hojas relativamente grandes (13-21 &#x00D7; 5-8 cm), enteras y ocr&#x00E1;ceo-rojizas <italic toggle="yes">in sicco</italic>, fue descrita bajo dos nombres distintos por Kobuski (<xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>). La &#x00FA;nica diferencia consistente entre los respectivos conceptos (viz. <italic toggle="yes">T. gleasoniana</italic>, <italic toggle="yes">T. grandiosa</italic>) se refiere al n&#x00FA;mero de l&#x00F3;culos del ovario (1 en <italic toggle="yes">T. gleasoniana</italic> s.s. vs. 2 en <italic toggle="yes">T. grandiosa</italic>), lo cual coincidir&#x00ED;a, en opini&#x00F3;n de dicho autor, con el porte de la planta, la forma de los s&#x00E9;palos externos, la presencia (o ausencia) de coloraci&#x00F3;n en las lenticelas foliares (&#x201C;presentes&#x201D; vs. &#x201C;ausentes&#x201D; en su versi&#x00F3;n original), el grosor de las l&#x00E1;minas foliares, y el grado de desarrollo de los pec&#x00ED;olos, los col&#x00E9;teres y la bifurcaci&#x00F3;n del &#x00E1;pice del estilo. Siendo todos ellos caracteres variables en una amplia gama de especies dentro del g&#x00E9;nero, y no pudi&#x00E9;ndose sostener dichas correlaciones luego del examen de un muestrario m&#x00E1;s amplio de espec&#x00ED;menes (vid. infra), se propone a <italic toggle="yes">T. grandiosa</italic> como sin&#x00F3;nimo de <italic toggle="yes">T. gleasoniana</italic>.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Observaciones</italic>.&#x2014;<italic toggle="yes">Ternstroemia gleasoniana</italic> fue descrita, al igual que <italic toggle="yes">T. grandiosa</italic>, con material procedente de la Guayana Esequiba y Guyana. Berry &#x0026; Weitzman (<xref rid="ref-6-609" ref-type="bibr">2005</xref>, <xref rid="ref-7-609" ref-type="bibr">2005</xref>&#x005B;2008&#x005D;), considerando dicho espacio exclusivamente guyan&#x00E9;s, no la incluyen para Venezuela, y la consideran como de presencia &#x201C;probable&#x201D; en el estado Bol&#x00ED;var (lim&#x00ED;trofe con el territorio Esequibo). Se conocen, adem&#x00E1;s de los dos tipos, pocas colecciones de esta esp&#x00E9;cie (<xref rid="app-1-609" ref-type="app">Ap&#x00E9;ndice 1</xref>).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">
                  <bold>Ternstroemia igapicola</bold>
               </italic> J.R.Grande &#x0026; An.Castillo, <bold>sp. nov.</bold> TIPO: Brasil, Amazonas, along Rio Mari&#x00E9;, at Maraun&#x00E1;, 00&#x00B0;40&#x2019;S, 66&#x00B0;45&#x2019;O, 6 jun. 1979, Alencar 470 (holotipo: NY cb 1183314&#x0021;). Figs.&#x2019;<xref rid="fig-3-609" ref-type="fig">3a-i</xref>, <xref rid="fig-4-609" ref-type="fig">4</xref>, <xref rid="fig-7-609" ref-type="fig">7</xref>.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Diagnosis</italic>.&#x2014;<italic toggle="yes">Ternstroemiae urophorae</italic> affinis, sed ab ea foliis in sicco e atrobrunneo purpureis (nec ochraceis), calyce colleteribus conspicue praedito, duobus sepalis internis acutis (nec truncatis) angustioribus quam externis (nec subaequalibus), petalis ca. 1/3 (nec ca. 2/3) liberis, pistillo corollam 2-3 mm superantia, fructibusque conico, ca. 2,3 &#x00D7; 1,7-1,8 cm (nec 1,2-1,8 &#x00D7; 1,4-1,9 cm) distincta.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Descripci&#x00F3;n</italic>.&#x2014;Arbusto o &#x00E1;rbol delgado 4-10(-16) m de alto, de ca. 10-12 cm de DAP; ramitas remotas o en grupos de 2(-3) por nudo, por lo general alternas o pseudopuestas, rara vez pseudoverticiladas; yemas terminales c&#x00F3;nicas, m&#x00E1;s o menos alargadas, 3-5 &#x00D7; 2 mm; catafilos ovado-lanceolados, de color sepia; hojas alternas, remotas hacia la base de las ramitas, m&#x00E1;s o menos agrupadas hacia el &#x00E1;pice; pec&#x00ED;olos 0,7-2,2 cm de largo; l&#x00E1;minas 5,8-18,8 &#x00D7; 2,3-7,6 cm, el&#x00ED;ptico-obovadas, el&#x00ED;pticas, rara vez oblongo-el&#x00ED;pticas o, muy rara vez, ovado-el&#x00ED;pticas, cori&#x00E1;ceas, casta&#x00F1;as hasta sepia, a veces con tonos verdosos por el haz y purp&#x00FA;reos por el env&#x00E9;s, env&#x00E9;s con abundantes lenticelas, visibles como puntos oscuros; base cuneada, m&#x00E1;s o menos decurrente, margen subentero, gruesa e inconspicuamente serrado-dentado hacia el &#x00E1;pice, porci&#x00F3;n revoluta discreta, apenas desarrollada, &#x00E1;pice obtuso, agudo o redondeado, por lo general cuspidado; nervio medio canaliculado por el haz, aquillado por el env&#x00E9;s, atenu&#x00E1;ndose hacia el &#x00E1;pice; 7-12 venas secundarias por lado, inconspicuas, prom&#x00ED;nulas a oscuras por el haz e impr&#x00E9;sulas hasta prom&#x00ED;nulas por el env&#x00E9;s. Inflorescencias simples, ped&#x00FA;nculos de 0,6-1,8 cm de largo; bract&#x00E9;olas subiguales, subopuestas, ovadas, de 4,4-4,8 &#x00D7; 3-3,8 mm, aquilladas, con col&#x00E9;teres conspicuos (i.e.: diferenciables a simple vista); hipsofilos tempranamente caducos, no vistos; flores de 1,1-1,25 cm de di&#x00E1;metro, p&#x00E9;ndulas durante la antesis; s&#x00E9;palos blancuzcos con tintes rojizos (<italic toggle="yes">in vivo</italic>), los externos anchamente ovados hasta suborbiculares, naviculados, con col&#x00E9;teres conspicuos m&#x00E1;s o menos estipitados, 6,6-7,5 &#x00D7; 4,8-5,2 mm, pardos, con una m&#x00E1;cula abaxial de color sepia hacia la base (<italic toggle="yes">in sicco</italic>); s&#x00E9;palos internos anchamente ovados a ovado-orbiculares, 7-8 &#x00D7; ca. 4,6 mm, con el margen membran&#x00E1;ceo, m&#x00E1;s o menos revoluto, puntiagudos, ocr&#x00E1;ceos o parduzcos; s&#x00E9;palo medio con caracter&#x00ED;sticas mixtas, provisto de col&#x00E9;teres en uno solo de sus lados; corola urceolada, cremosa o amarillo claro en la base y amarilla hacia el &#x00E1;pice (<italic toggle="yes">in vivo</italic>), 9-11 mm de largo (<italic toggle="yes">in vivo</italic>), fusionada ca. 2/3 de su longitud desde la base; estambres aplanados, 25-30, con las anteras ocupando 1/2-2/3 de su longitud, conspicuamente apiculadas; pistilo con el estigma capitado, superando a los estambres y a la corola, ca. 9,5 mm, exerto 2-3 mm <italic toggle="yes">in vivo</italic>; ovario ovoide, ca. 3,6 mm de largo, 2-locular, 2 &#x00F3;vulos por l&#x00F3;culo; frutos c&#x00F3;nicos, 2,3 &#x00D7; 1,7-1,8 cm, verdes (<italic toggle="yes">in vivo</italic>) y lisos; rostro conspicuo, alcanzando 4,2 mm de largo, por lo com&#x00FA;n roto en las muestras de herbario, formado por el estiloide concrescente; dehiscencia subvalvar, m&#x00E1;s o menos irregular; pericarpio ca. 1,1 mm de grosor; semillas ovoide-reniformes, gibosas en la base, especialmente por la cara ventral, aplanadas lateralmente, 1,7-1,9 &#x00D7; 0,8-1,2 cm, con indumento alargado y laxo, caedizo; la semilla madura, una vez desnuda (i.e.: desprovista de papilas), es lisa, opaca, y de color ocr&#x00E1;ceo-cremoso.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Etimolog&#x00ED;a</italic>.&#x2014;El ep&#x00ED;teto de esta especie significa, en lat&#x00ED;n, &#x201C;habitante del <italic toggle="yes">igap&#x00F3;</italic>&#x201D;. Los <italic toggle="yes">igap&#x00F3;s</italic> son bosques anegables propios de las planicies aluviales de las cuencas de los r&#x00ED;os de aguas negras, en la regi&#x00F3;n Guayano-amaz&#x00F3;nica del norte de Sudam&#x00E9;rica. En algunas ocasiones estos bosques han sido llamados &#x201C;<italic toggle="yes">v&#x00E1;rzeas</italic>&#x201D;, pero dicho t&#x00E9;rmino corresponde, m&#x00E1;s bien, a los ecosistemas an&#x00E1;logos de las cuencas de los r&#x00ED;os de aguas blancas.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Observaciones</italic>.&#x2014;<italic toggle="yes">Ternstroemia igapicola</italic> parece estar estrechamente emparentada con <italic toggle="yes">T. urophora</italic>. Tal como se establece en la diagnosis, los caracteres m&#x00E1;s importantes para distinguirlas son el grado de fusi&#x00F3;n de la corola (ca. 1/3 vs. ca.s 2/3 desde la base), el pistilo exerto (2-3 mm de largo, vs. incluso), y el tama&#x00F1;o y forma de los frutos (c&#x00F3;nicos y 2,3 &#x00D7; 1,7-1,8 cm vs. globosos y 1,2-1,8 &#x00D7; 1,4-1,9 cm). Las lenticelas foliares son abundantes en ambas especies, pero solo en <italic toggle="yes">T. igapicola</italic> resultan f&#x00E1;ciles de observar, pues se encuentran fuertemente coloreadas; las flores, adem&#x00E1;s, suelen ser mayores (corolas de 9-11 mm vs. 6,6-10 mm en <italic toggle="yes">T. urophora</italic>). Las semillas presentan similitudes con las de <italic toggle="yes">T. krukoffiana</italic>, pues son relativamente grandes y las cubre un indumento alargado y laxo.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia igapicola</italic> es un tanto variable en lo que respecta a los caracteres foliares, y muestra una cierta diferenciaci&#x00F3;n de acuerdo con la zona en la que se encuentra creciendo. As&#x00ED;, en Colombia, los &#x00E1;pices de las hojas suelen ser romos o agudos (C&#x00E1;rdenas 21699) y en el resto del &#x00E1;rea de distribuci&#x00F3;n cuspidados (Alencar 410, tipo). Los s&#x00E9;palos externos alcanzan 8,5 mm en do Amaral 91/92. En dicha muestra, sin embargo, las flores ya han pasado la antesis y no presentan la corola. En tres espec&#x00ED;menes, incluyendo el tipo (Alencar 470, do Amaral 433, Maia 470), las bases de las l&#x00E1;minas foliares se asemejan a las de <italic toggle="yes">T. urophora</italic>. Los pec&#x00ED;olos y la zona de transici&#x00F3;n l&#x00E1;mina-pec&#x00ED;olo en <italic toggle="yes">T. igapicola</italic>, sin embargo, suelen ser m&#x00E1;s cortos, tanto en longitud total como en longitud relativa (con respecto a la l&#x00E1;mina) en comparaci&#x00F3;n con dicha especie.</p>
            <p>Los ejemplares o poblaciones que aqu&#x00ED; se citan han sido identificados previamente como <italic toggle="yes">Ternstroemia laevigata</italic> (Bittrich &#x0026; al. <xref rid="ref-8-609" ref-type="bibr">1993</xref>) o <italic toggle="yes">T. urophora</italic> (Grande <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>, <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;, <xref rid="ref-26-609" ref-type="bibr">2022</xref>). No se pudo examinar el esp&#x00E9;cimen testigo de la primera de estas referencias (Amaral &#x005B;&#x0026; Bittrich&#x005D; 91/23) pero si otras muestras, colectadas por la misma fecha y en la misma localidad (Amaral &#x005B;&#x0026; Bittrich&#x005D; 91/27 y 91/92).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Distribuci&#x00F3;n y h&#x00E1;bitat</italic>.&#x2014;<italic toggle="yes">Ternstroemia igapicola</italic> es propia de los bosques ribere&#x00F1;os de los r&#x00ED;os de aguas negras del noroccidente de la cuenca amaz&#x00F3;nica (Brasil, Colombia y Venezuela, entre 92 y 127 m), incluyendo el alto, medio y bajo R&#x00ED;o Negro, junto con algunas de las cuencas adyacentes, ubicadas hacia el oeste. En el alto y medio R&#x00ED;o Negro esta especie parece habitar, tambi&#x00E9;n, arbustales anegables sobre arenas blancas (&#x201C;arbustales ribere&#x00F1;os&#x201D; de Huber y Oliveira Miranda <xref rid="ref-33-609" ref-type="bibr">2010</xref> y Oliveira Miranda &#x0026; al. <xref rid="ref-56-609" ref-type="bibr">2010</xref>); un n&#x00FA;mero importante de muestras corresponde, de hecho, a arbustos o &#x00E1;rboles peque&#x00F1;os cercanos a &#x00E1;reas con vegetaci&#x00F3;n baja y abierta (e.g., Alencar 470, Liesner 9075). La especie <italic toggle="yes">T. urophora</italic>, estrechamente relacionada, se solapa ampliamente en su &#x00E1;rea de distribuci&#x00F3;n, llegando a coincidir en el igarap&#x00E9; Lages (&#x00BF;una zona ecol&#x00F3;gicamente transicional&#x003F;). En uno de los duplicados de Prance 21144 (NY cb 1183380&#x0021;), de hecho, est&#x00E1;n montadas muestras de ambas especies; los dos fragmentos superiores corresponden a <italic toggle="yes">T. urophora</italic>, mientras que el fragmento inferior es de <italic toggle="yes">T. igapicola</italic>.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Estado de conservaci&#x00F3;n preliminar</italic>.&#x2014;Esta especie se encuentra distribuida a trav&#x00E9;s de un &#x00E1;rea amplia (EOO: 645.696 km2, AOO: 52 km2), en estado pr&#x00ED;stino o apenas perturbado, por lo que puede considerarse Fuera de Peligro (LC) de acuerdo con los criterios de la Lista Roja de la UICN (UICN, <xref rid="ref-74-609" ref-type="bibr">2012</xref>). El bajo valor de AOO debe interpretarse como un artefacto, pues solo se consideran 2 km2 por localidad, y el &#x00E1;rea de distribuci&#x00F3;n permanece, a&#x00FA;n, poco colectada.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">
                  <bold>Ternstroemia klugiana</bold>
               </italic> Kobuski, J. Arnold Arbor. 23: 334, 1942. TIPO: Per&#x00FA;, Loreto, Mishuyacu, near Iquitos, 100 m, oct.-nov. 1929, Klug 64 (holotipo: NY cb 75902&#x0021;; isotipos: F 624370&#x0021;, US cb 409645&#x0021;). <xref rid="fig-7-609" ref-type="fig">Fig. 7</xref>.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Morfolog&#x00ED;a</italic>.&#x2014;&#x00C1;rbol de 6-14 m de alto, con las ramitas opuestas o, m&#x00E1;s com&#x00FA;nmente, fasciculadas (hasta cuatro ramificaciones secundarias naciendo a un mismo nivel, formando pseudoverticilos), rara vez alternas; l&#x00E1;minas foliares cori&#x00E1;ceas y opacas de 5,6-10,2 &#x00D7; 2,4-5,8 cm, obovadas o el&#x00ED;ptico-obovadas, con el &#x00E1;pice obtuso, apiculado o acuminado, flores de 0,7-0,8(-1,95) cm de di&#x00E1;metro, s&#x00E9;palos externos angostamente el&#x00ED;ptico-ovados, con col&#x00E9;teres escasos pero conspicuos y el &#x00E1;pice agudo, s&#x00E9;palos internos anchamente el&#x00ED;pticos, desprovisto de col&#x00E9;teres y con &#x00E1;pice romo. Los estambres son aplanados, con anteras conspicuamente apiculadas. El pistilo presenta el estigma capitado y con la superficie papilosa. Los frutos, de hasta 2 cm de di&#x00E1;metro, son prolatos, y van de estrechamente ovoides hasta obovoides.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Distribuci&#x00F3;n y h&#x00E1;bitat</italic>.&#x2014;<italic toggle="yes">Ternstroemia klugiana</italic>, descrita de Per&#x00FA; (Kobuski <xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>), es reportada posteriormente para Colombia (C&#x00E1;rdenas &#x0026; al. <xref rid="ref-11-609" ref-type="bibr">2022</xref>). En el presente trabajo se reporta por primera vez para Venezuela y Brasil, extendiendo su &#x00E1;rea de distribuci&#x00F3;n notablemente hacia el este. Esta especie es propia de los bosques bajos guayano-amaz&#x00F3;nicos sobre arenas blancas, con dosel m&#x00E1;s o menos abierto (<italic toggle="yes">caatingas</italic> o &#x201C;varillales&#x201D;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">
                  <bold>Ternstroemia meridionalis</bold>
               </italic> Mutis ex L. f., Suppl. Pl. 39, 264, 1781&#x005B;1782&#x005D;. <italic toggle="yes">Taonabo meridionalis</italic> Szyszy&#x0142;., Nat. Pflanzenfam. &#x005B;Engler &#x0026; Prantl&#x005D; 3, Abt. 6: &#x005B;1893&#x005D;1895. TIPO: Colombia, sine loco, sine data, J.C. Mutis 2453 (lectotipo: MA cb 806107&#x0021; aqu&#x00ED; designado; isolectotipos: MA cb 673372&#x0021;, US cb 409659&#x0021;). <xref rid="fig-1-609" ref-type="fig">Fig. 1c</xref>.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia meridionalis</italic> var. <italic toggle="yes">nigricans</italic> Choisy, M&#x00E9;m. Soc. Phys. Gen&#x00E8;ve 14: 103, TIPO: Venezuela, sine loco, 1846, N. Funck 1255 (lectotipo: BM cb 41803&#x0021; aqu&#x00ED; designado; isolectotipos: BR cb 5430505&#x0021;, F 686575&#x0021;, P cb 780866&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia andina</italic> Wawra, Fl. Bras. (Martius) 12(1): 278, t. 53, <xref rid="fig-2-609" ref-type="fig">fig. 2</xref> (<xref rid="ref-81-609" ref-type="bibr">1886</xref>). TIPO: Colombia, prov. de Oca&#x00F1;a, 8000-10,000 pieds, p&#x00E1;ramos, feb. 1846-1852, J. Schlim 439 (lectotipo: G cb 354970&#x0021; aqu&#x00ED; designado; isolectotipos: F 686474&#x0021;, G cb 354989&#x0021;, K cb 697499&#x0021;, P cb 780867&#x0021;). Mokof andina Kuntze, Revis. Gen. Pl. 1: 63 (1891), sub Mokofua. Taonabo andina Szyszy&#x0142;., Nat. Pflanzenfam. &#x005B;Engler &#x0026; Prantl&#x005D; 3, Abt. 6: 189 (&#x005B;<xref rid="ref-71-609" ref-type="bibr">1893</xref>&#x005D;1895).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Morfolog&#x00ED;a</italic>.&#x2014;Arbusto de 1-3 m o &#x00E1;rbol de 4-6(-16) m con flores medianas y abiertas, similares a las de <italic toggle="yes">Ternstroemia acrodantha</italic> (ver arriba). Emparentada con dicha especie, <italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic> y <italic toggle="yes">T. steyermarkii</italic>, con las cuales conforma un grupo natural (Grande, <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>), puede ser diferenciada por sus hojas, relativamente peque&#x00F1;as (&#x2264; 4,2 cm de largo), oscuras (in sicco) y, con frecuencia, marcadamente revolutas. Los ped&#x00FA;nculos son gruesos y cortos (0,3-0,7 cm) y solo se solapan en sus dimensiones, dentro del grupo, con los de <italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic>. En dicha especie, sin embargo, los frutos son globosos a depreso-globosos, de 1,4-1,6 cm de di&#x00E1;metro, mientras que en <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic> son ovoideos, por lo general marcadamente m&#x00E1;s largos que anchos, y de 1-1,2 cm de di&#x00E1;metro.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Observaciones</italic>.&#x2014;El material de la Real Expedici&#x00F3;n Bot&#x00E1;nica al Nuevo Reino de Granada correspondiente a <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> incluye 10 colecciones (para un total de 27 pliegos) m&#x00E1;s ocho ilustraciones. La ilustraci&#x00F3;n que sirve de base al prot&#x00F3;logo se encuentra en los archivos de la &#x201C;Linnean Society&#x201D; de Londres (GB-110/LM/MA/MUT/1), como parte de los &#x201C;Icones ineditae plantarum Novo Granatensium&#x201D;, asociados a una carta enviada por Mutis a Linn&#x00E9; (L5251 en la biblioteca de la Universidad de Upsala). El resto de las ilustraciones, incluyendo el dibujo original (DIV. III A-2201-d) y una segunda copia (DIV. III A-2201-c) se encuentran em la Unidad de Archivo Hist&#x00F3;rico del Real Jard&#x00ED;n Bot&#x00E1;nico de Madrid (AJB, Div. III, 4, 1, 148), no parece haber llegado a Linn&#x00E9;, o a Linnaeus filius despu&#x00E9;s del deceso de &#x00E9;ste. No se ha podido ubicar una muestra que tenga todas las estructuras que est&#x00E1;n dibujadas en la ilustraci&#x00F3;n original (i.e., flores, frutos y alabastros), pero si algunas con alabastros (Mutis 1117 &#x005B;MA cb 673374, cb 673375&#x005D;), frutos (Mutis 1117 &#x005B;MA cb 806100&#x005D;, 4623 &#x005B;MA cb 673376, cb 806101&#x005D;) o flores y alabastros (Mutis 1115 &#x005B;MA cb 673381, cb 673382, cb 673383, cb 673384, cb 673385, cb 806099&#x005D;, 1116 &#x005B;MA cb 806098&#x005D;, 1117 &#x005B;MA cb 673374, cb 673375, cb 806100&#x005D;, 2453 &#x005B;MA cb 673372, cb 806107, US cb 409659&#x005D;, 2475 &#x005B;MA cb 673373, cb 806106&#x005D;, 3917 &#x005B;MA cb 673380, cb 806104, cb 806105&#x005D;, 4605 &#x005B;MA cb 673370, cb 673371, cb 806103&#x005D;). El resto del material corresponde a <italic toggle="yes">T. distyla</italic> (Mutis 4623; identificada aqu&#x00ED; por primera vez) o <italic toggle="yes">T. mutisiana</italic> (Mutis 2461, 3916; Kobuski, <xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>). De los espec&#x00ED;menes asignables al concepto original, Kobuski (<xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>) selecciona el duplicado de Mutis 2453 en US como &#x201C;isotype&#x201D;, con lo cual deja a dos espec&#x00ED;menes m&#x00E1;s como posibles lectotipos. En la presente contribuci&#x00F3;n, y como un segundo paso en la lectotipificaci&#x00F3;n de <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic>, se designa a uno de estos (MA cb 806107&#x0021;) como el tipo nomenclatural de la especie. Dicho duplicado es, entre los tres disponibles, el que mayores similitudes presenta con la ilustraci&#x00F3;n que tuvo a su disposici&#x00F3;n Linnaeus filius, e incluye flores abiertas. Seg&#x00FA;n Amaya (1999) cita que Mutis 2453 y 3917 fueron anotados por el propio J.C. Mutis, siendo posible que estuviesen disponibles al momento de publicarse (efectivamente) la especie.</p>
            <p>El tipo de <italic toggle="yes">T. andina</italic> aparece publicado como &#x201C;Schlim 437&#x201D;, pero tal como se apunta en los duplicados y se&#x00F1;ala Kobuski (<xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>) corresponde en realidad a &#x201C;Schlim 439&#x201D;. Kobuski (<xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>) establece como isotipo el esp&#x00E9;cimen en F, design&#x00E1;ndose aqu&#x00ED;, en un segundo paso, el lectotipo definitivo (G cb 354970&#x0021;, anotado por Wawra). El material original de <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic> var. <italic toggle="yes">nigricans</italic> solo incluye una muestra (Funck 1255, anotado como &#x201C;Funcke&#x201D; en BM cb 41803&#x0021; y BR cb 5430505&#x0021;), pero con varios duplicados. Hasta ahora no hab&#x00ED;a sido designado un lectotipo de entre ellos (lo cual hacemos aqu&#x00ED;). La muestra de referencia para el concepto de <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic> sensu Swartz (<xref rid="ref-70-609" ref-type="bibr">1788</xref>) corresponde a <italic toggle="yes">T. peduncularis</italic> DC. (Swartz s.n. &#x005B;&#x003F;&#x005D;, S11-15322&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Distribuci&#x00F3;n y h&#x00E1;bitat</italic>.&#x2014;Especie propia de las monta&#x00F1;as de Los Andes de Colombia y Venezuela, donde suele crecer en el bosque nublado superior, cerca de la zona de p&#x00E1;ramo. Las mayores afinidades de esta especie se encuentran en Colombia, donde existen algunas especies estrechamente emparentadas. Los tratamientos para dicho pa&#x00ED;s y el complejo resultante se encuentran actualmente en preparaci&#x00F3;n.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">
                  <bold>Ternstroemia oleifolia</bold>
               </italic> Wawra (&#x201C;<italic toggle="yes">Ternstroemia oleaefolia</italic>&#x201D;), Fl. Bras. (Martius) 12(1): 279, tab. 54, <xref rid="fig-1-609" ref-type="fig">fig. 1</xref>, 1886. <italic toggle="yes">Mokof oleifolia</italic> (Wawra) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 1: 63, 1891, sub &#x201C;<italic toggle="yes">Mokofua</italic>&#x201D;. <italic toggle="yes">Taonabo oleifolia</italic> (Wawra) Szyszy&#x0142;., Nat. Pflanzenfam. &#x005B;Engler &#x0026; Prantl&#x005D; 3, Abt. 6: 188, &#x005B;1893&#x005D;1895. TIPO: Colombia, Amazonas, Arara-Coara, C.F.P von Martius s.n. (lectotipo: M cb 165301&#x0021; designado por Grande 2020&#x005B;2021&#x005D;; isolectotipo: M cb 165300&#x0021;). <xref rid="fig-7-609" ref-type="fig">Fig. 7</xref>.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Morfolog&#x00ED;a</italic>.&#x2014;Arbusto de 0,7-4(-5) m o &#x00E1;rboles peque&#x00F1;os de 5(-6) m con las ramitas alternas, opuestas o, con frecuencia, pseudoverticiladas, l&#x00E1;minas foliares cori&#x00E1;ceas y opacas, angostamente obovado- o el&#x00ED;ptico-lanceoladas, 2,5-4,6 &#x00D7; 0,6-1,4 cm, y flores de 0,5-1 cm de di&#x00E1;metro, (0,4-)0,65 cm de largo, con los s&#x00E9;palos desiguales (el par externo con el miembro m&#x00E1;s peque&#x00F1;o deltoide u ovado y el m&#x00E1;s grande angostamente ovado, con los m&#x00E1;rgenes completos provistos de col&#x00E9;teres, el s&#x00E9;palo medio angostamente el&#x00ED;ptico-ovado, solo con en su ladoizquierdo cubierto de col&#x00E9;teres, y el par interno el&#x00ED;ptico, sin col&#x00E9;teres). Estambres aplanados, con anteras conspicuamente apiculadas, pistilo con estigma capitado, bilamelado, de superficie papilosa, y frutos globosos hasta prolatos, (0,8-)1,4-1,6 &#x00D7; (0,8-)1,35-1,4 cm.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Distribuci&#x00F3;n y h&#x00E1;bitat</italic>.&#x2014;Especie propia de los arbustales sobre arenas blancas de la Guayana occidental (&#x201C;banas&#x201D;), en Colombia (de donde procede el tipo) y Venezuela (Grande <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>, <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;), caracterizada dentro del grupo de especies con p&#x00E9;talos rectos con el &#x00E1;pice amarillo y estigmas capitados por sus l&#x00E1;minas foliares hif&#x00F3;dromas, con el nervio medio apenas insinuado, y los m&#x00E1;rgenes punteados, visibles por el env&#x00E9;s (Grande <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>). Citada por primera vez para el pa&#x00ED;s como <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> sp. B (Berry &#x0026; Weitzman <xref rid="ref-6-609" ref-type="bibr">2005</xref>), es publicada como un nuevo registro en Grande (<xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;), pero sin incluir espec&#x00ED;menes de referencia. Al final se cita todo el material venezolano que se conoce de la esp&#x00E9;cie (<xref rid="app-1-609" ref-type="app">Ap&#x00E9;ndice 1</xref>).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">
                  <bold>Ternstroemia prancei</bold>
               </italic> B.M.Boom, Brittonia 41: 140, 1989. TIPO: Brasil, Amazonas, plateau of N massif of serra Araca, S extreme of N mountains of serra Arac&#x00E1;, 00&#x00B0;51&#x2019;-57&#x2019;N, 63&#x00B0;21&#x2019;-22&#x2019;O, 1200 m, 16 feb. 1984, G.T. Prance 29108 (holotipo: INPA 132763&#x0021;; isotipo: K cb 222268&#x0021;, MEXU cb 905649&#x0021;, NY cb 1183387&#x0021;, U cb 6851&#x0021;, US cb 323521&#x0021;). <xref rid="fig-4-609" ref-type="fig">Figs. 4</xref>c, <xref rid="fig-7-609" ref-type="fig">7</xref>.</p>
            <fig id="fig-4-609" position="float" orientation="portrait">
               <label>
                  <bold>Fig. 4</bold>
               </label>
               <caption>
                  <title>Especies venezolanas de <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic>: <bold>a,</bold>
                     <italic toggle="yes">T. igapicola</italic> J.R.Grande, sp. nov.; <bold>b,</bold>
                     <italic toggle="yes">T. oleifolia</italic>; <bold>c,</bold>
                     <italic toggle="yes">T. prancei</italic>; <bold>d,</bold>
                     <italic toggle="yes">T. schomburgkiana</italic> &#x005B;a, do Amaral 91-92 (NY cb 1183328); b, Berry 5900 (VEN 295336); c, (Maguire 42305 (NY s.n.); d, Liesner 24114 (NY s.n.); fotos: Jos&#x00E9; Grande&#x005D;.</title>
               </caption>
               <graphic id="gra-4-609"
                        xlink:href="dc8291a3265249eaabd980743f9f1923_004.jpeg"
                        position="anchor"
                        orientation="portrait"/>
            </fig>
            <p>
               <italic toggle="yes">Morfolog&#x00ED;a</italic>.&#x2014;<italic toggle="yes">Ternstroemia prancei</italic> puede ser diferenciada por sus l&#x00E1;minas foliares relativamente peque&#x00F1;as y revolutas, con el haz lustroso y el env&#x00E9;s conspicuamente punteado (Boom <xref rid="ref-9-609" ref-type="bibr">1989a</xref>; Grande <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>). Probablemente emparentada, dentro del grupo con p&#x00E9;talos erectos de &#x00E1;pice amarillo y estigmas capitados, con las especies de l&#x00E1;minas foliares gruesas, con el margen plano, visible desde el env&#x00E9;s, y nerviaci&#x00F3;n hif&#x00F3;droma (<italic toggle="yes">T. aracae</italic> B.M.Boom, <italic toggle="yes">T. bahiensis</italic> J.A.Vieira &#x0026; D.Sampaio, <italic toggle="yes">T. campinicola</italic>, <italic toggle="yes">T. duidae</italic>, <italic toggle="yes">T. dura</italic> y <italic toggle="yes">T. oleifolia</italic>; Grande, <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;). La muestra Maguire 42305 fue citada por Boom (<xref rid="ref-9-609" ref-type="bibr">1989a</xref>) como perteneciente a una especie in&#x00E9;dita, af&#x00ED;n a <italic toggle="yes">T. prancei</italic>. En nuestro concepto, tanto &#x00E9;sta como el resto de las muestras provenientes del macizo de La Neblina corresponden a esta especie. La muestra en cuesti&#x00F3;n, de hecho, presenta lenticelas foliares conspicuas y col&#x00E9;teres en los s&#x00E9;palos (NY s.n.), a diferencia de los se&#x00F1;alado por el autor. En cuanto a la presencia de corolas &#x201C;corip&#x00E9;talas&#x201D;, otro de los caracteres citados como diagn&#x00F3;sticos para el tax&#x00F3;n in&#x00E9;dito, todas las muestras examinadas de esta especie forman un tubo en la base, por lo que no resulta un car&#x00E1;cter consistente. Los &#x201C;p&#x00E9;talos libres&#x201D; observados en las muestras de Brasil (Boom <xref rid="ref-9-609" ref-type="bibr">1989a</xref>) probablemente se deban a un estado de maduraci&#x00F3;n incompleto en las muestras examinadas, en concordancia con la ilustraci&#x00F3;n.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Observaciones</italic>.&#x2014;En la presente contribuci&#x00F3;n, y en concordancia con Grande (<xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>), se cita a <italic toggle="yes">T. prancei</italic> por primera vez para Venezuela (<xref rid="app-1-609" ref-type="app">Ap&#x00E9;ndice 1</xref>).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">
                  <bold>Ternstroemia schomburgkiana</bold>
               </italic> Benth., London J. Bot. 2: 362, 1843. <italic toggle="yes">Mokof schomburgkiana</italic> (Benth.) Kuntze Revis. Gen. Pl. 1: 63, 1891, sub &#x201C; <italic toggle="yes">Mokofua</italic>&#x201D;.<italic toggle="yes">Taonabo schomburgkiana</italic> (Benth.) Szyszy&#x0142;. Nat. Pflanzenfam. &#x005B;Engler &#x0026; Prantl&#x005D; 3, Abt. 6: 188, 1893. TIPO: Venezuela, Bol&#x00ED;var,  Roraima,  nov. 1842,  Schomburgk 967 (lectotipo: K cb 691363&#x0021; aqu&#x00ED; designado; isolectotipos: B destruido, fotos F BN015439&#x0021;, NY 15439&#x0021;). <xref rid="fig-4-609" ref-type="fig">Figs. 4</xref>d, <xref rid="fig-7-609" ref-type="fig">7</xref>.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Morfolog&#x00ED;a</italic>.&#x2014;Especie caracterizada, dentro del grupo con p&#x00E9;talos erectos con &#x00E1;pice amarillo y estigmas capitados, por sus l&#x00E1;minas foliares manifiestamente discoloras, el haz ocr&#x00E1;ceo y el env&#x00E9;s conspicuamente gris&#x00E1;ceo-purp&#x00FA;reo, marginalmente crenadas, apicalmente redondeadas, rara vez discretamente acuminadas.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Observaciones</italic>.&#x2014;Con respecto a las colecciones en torno a la cadena de tepuyes orientales (y la Gran Sabana), los hermanos Schomburgk colectaron entre el actual estado Bol&#x00ED;var y Guyana, correspondiente al Territorio Esequibo; el sitio de colecci&#x00F3;n de los Schomburgk denominado &#x201C;Roraima&#x201D;, a pesar de decir &#x201C;Brittish Guiana&#x201D; corresponde al actual lado venezolano (Alexander 2011). El material original de <italic toggle="yes">T. schomburgkiana</italic> incluye Schomburgk 184S, 629(967S) (K cb 697487&#x0021; y K cb 697486&#x0021;, las dos en una misma l&#x00E1;mina, photog. NY cb 5472&#x0021;&#x005D;), y 967 (F s.n.&#x0021; &#x005B;photog. ex B&#x005D;, K cb 691363&#x0021;, NY 15439&#x0021; &#x005B;photog. ex B&#x005D;). Hasta ahora no ha habido ning&#x00FA;n intento formal por designar un tipo para esta especie. Una foto de la muestra en B, con copias en A y F, fue examinada por Kobuski (<xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>). Dado que este duplicado fue destruido durante la Segunda Guerra Mundial, se designa como lectotipo el espec&#x00ED;men restante, depositado en K, tal como se sugiere en Grande (<xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Distribuci&#x00F3;n y h&#x00E1;bitat</italic>.&#x2014;Arbustales y brezales guayaneses, entre 700 y 1910 m. Distribuida entre Surinam (macizo del Tafelberg, parte de la Provincia Fitogeogr&#x00E1;fica de Pantepuy seg&#x00FA;n Huber, <xref rid="ref-27-609" ref-type="bibr">1994</xref>) y el extremo sur de Venezuela (cerro de la Neblina), incluyendo Guyana (Grande <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>), en la Guayana Central (Provincia de Guayana sensu Morrone 2017). Tal vez se encuentre en Brasil.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia steyermarkii</italic> Kobuski, Fieldiana, Bot. 28: 382 (<xref rid="ref-43-609" ref-type="bibr">1952</xref>). TIPO: Venezuela, Anzo&#x00E1;tegui, summit of cerro Peon&#x00ED;a (cerro Los Pajaritos), above Santa Cruz, headwaters of r&#x00ED;o Manantiales, east of Bergant&#x00ED;n, 2350 m, 21 mar. 1945, J.A. Steyermark 61665 (holotipo F 1206637; isotipo A cb 306626, MO 5448817, NY cb 127649, US cb 409628, VEN cb 29625). <xref rid="fig-1-609" ref-type="fig">Figs. 1</xref>d, <xref rid="fig-5-609" ref-type="fig">5</xref>.</p>
            <fig id="fig-5-609" position="float" orientation="portrait">
               <label>
                  <bold>Fig. 5</bold>
               </label>
               <caption>
                  <title>Mapa de distribuci&#x00F3;n de las especies de <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> de Los Andes y la Cordillera de La Costa &#x005B;rojo: <italic toggle="yes">T. acrodantha</italic>; amarillo: <italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic>; azul: <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic>; verde: <italic toggle="yes">T. steyermarkii</italic> &#x005D;.</title>
               </caption>
               <graphic id="gra-5-609"
                        xlink:href="dc8291a3265249eaabd980743f9f1923_005.png"
                        position="anchor"
                        orientation="portrait"/>
            </fig>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia steyermarkii</italic> var. <italic toggle="yes">submontana</italic> Kobuski, Fieldiana, Bot. 28: 382 (<xref rid="ref-43-609" ref-type="bibr">1952</xref>), syn. nov. Venezuela, Monagas, vicinity of La Cuchilla, between Guanaguana and Gu&#x00E1;charo, 1200-1480 m, 21 abr. 1945, J.A. Steyermark 62256 (holotipo: F 1206636; isotipo: A cb 306627, VEN cb 34000).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Morfolog&#x00ED;a</italic>.&#x2014;Arbusto de 2-3 m o &#x00E1;rbol 12-20 m con flores medianas y abiertas, similares a las de <italic toggle="yes">Ternstroemia acrodantha</italic> (ver arriba). Similar a <italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic>, de la cual se puede diferenciar por los ped&#x00FA;nculos m&#x00E1;s largos (1,2-2 vs. 0,4-1,5 cm) y los frutos ovoideos (vs. globosos a depreso-globosos) y emparentada (tambi&#x00E9;n) con <italic toggle="yes">T. acrodantha</italic> y <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic> (ver arriba).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Observaciones</italic>.&#x2014;Ha sido registrada en el piso inferior al bosque nublado, en la Sierra de Caripe, correspondiente al bosque semideciduo submesot&#x00E9;rmico (&#x201C;bosque transicional&#x201D; en Steyermark &#x0026; Huber <xref rid="ref-69-609" ref-type="bibr">1978</xref>). Los registros en cuesti&#x00F3;n fueron descritos por C.E. Kobuski como <italic toggle="yes">Ternstroemia steyermarkii</italic> var. <italic toggle="yes">submontana</italic> Kobuski (Kobuski &#x0026; Steyermark <xref rid="ref-43-609" ref-type="bibr">1952</xref>). En el prot&#x00F3;logo de dicha variedad se sostiene que en &#x00E9;sta las hojas son mayores (4-7 &#x00D7; 1,5-2,5 vs. hasta 12 &#x00D7; 5 cm) y las bract&#x00E9;olas ovadas o suborbiculares (vs. lanceoladas). El examen de material adicional (<xref rid="app-1-609" ref-type="app">Ap&#x00E9;ndice 1</xref>) permite asegurar, sin embargo, que no existen caracteres que permitan diferenciar a las poblaciones del macizo del Turimiquire de aquellas de la Sierra de Caripe. Las caracter&#x00ED;sticas mencionadas parecen variar, m&#x00E1;s bien, con la altitud y el grado de exposici&#x00F3;n, siendo las muestras recolectadas en el Turimiquire de la zona subalpina y de bosque semideciduo o nublado, y aquellas de Caripe de la zona de bosque semideciduo (en este &#x00FA;ltimo caso con vegetaci&#x00F3;n mucho m&#x00E1;s espesa y mejor conservada).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Distribuci&#x00F3;n y h&#x00E1;bitat</italic>.&#x2014;Especie end&#x00E9;mica de Venezuela. Solo conocida de los macizos gemelos de Turimiquire (o &#x201C;Turumiquire&#x201D;) y Caripe, en el nor-oriente del pa&#x00ED;s. Habita, con preferencia, en las zonas de bosque nublado y arbustal subalpino.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia verticillata</italic>
               <italic toggle="yes">verticillata</italic>  Klotzsch ex Wawra, Fl. Bras. (Martius) 12(1): 272, 1886; non <italic toggle="yes">Ternstroemia verticillata</italic> Sess&#x00E9; &#x0026; Moc., Fl. Mexic., ed. 2: 128, 1894, nom. illeg. Hom. <italic toggle="yes">Mokof verticillata</italic> (Klotzsch ex Wawra) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 1: 63, 1891, sub &#x201C;<italic toggle="yes">Mokofua</italic>&#x201D;. <italic toggle="yes">Taonabo verticillata</italic> (Klotzsch ex Wawra) Szyszy&#x0142;., Nat. Pflanzenfam. &#x005B;Engler &#x0026; Prantl&#x005D; 3, Abt. 6: 188, &#x005B;1893&#x005D;18953. TIPO: Guyana, Corentyn fl., VII X 1843, Schomburgk 1566 (lectotipo: K-697509 designado por Grande, 2020&#x005B;2021&#x005D;, foto NY 15440&#x0021;; isolectotipos: B destruido, fotos F&#x0021;, NY NS5474&#x0021;). <xref rid="fig-7-609" ref-type="fig">Fig. 7</xref>.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia retusifolia</italic> Kobuski, J. Arnold Arbor. 23(3): 328, 1942. TIPO: Venezuela, Bol&#x00ED;var, cerro de Auyantepui, sep. 1937, Cardona 243 (holotipo: US cb 409642&#x0021;, fragmento A cb 306625; isotipo: VEN cb 8450&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Morfolog&#x00ED;a</italic>.&#x2014;Se caracteriza, dentro del grupo con p&#x00E9;talos erectos de &#x00E1;pice amarillo y estigma capitado, por presentar las hojas m&#x00E1;s grandes de las ramitas (incluyendo l&#x00E1;mina y pec&#x00ED;olo) de &#x2264; 3,4 cm de largo, obovadas y con el &#x00E1;pice claramente emarginado. Aunque citada para Guyana, Surinam, Venezuela (Berry &#x0026; Weitzman <xref rid="ref-7-609" ref-type="bibr">2005</xref>; Jansen-Jacobs &#x0026; Lindeman <xref rid="ref-36-609" ref-type="bibr">1979</xref>), Brasil (Sobral &#x0026; Bittrich <xref rid="ref-66-609" ref-type="bibr">2015</xref>) y Colombia (Gradstein <xref rid="ref-18-609" ref-type="bibr">2016</xref>; Rodr&#x00ED;guez-Duque &#x0026; al. <xref rid="ref-61-609" ref-type="bibr">2021</xref>), solo se encuentra, con certeza, en Venezuela. La muestra tipo dice, en el r&#x00F3;tulo, &#x201C;Corentyn fl.&#x201D; (r&#x00ED;o Corentyne), el cual sirve de frontera entre Guyana y Surinam. Todo el material adicional, sin embargo, ha sido colectado en el estado Bol&#x00ED;var, por lo que se asume que hubo un error en la transcripci&#x00F3;n de los datos, se mezclaron los r&#x00F3;tulos o se cometi&#x00F3; un lapsus calami. Con respecto a Brasil no es incluida en Vieira (<xref rid="ref-78-609" ref-type="bibr">2020</xref>) y es excluida por Vieira &#x0026; Sampaio (<xref rid="ref-78-609" ref-type="bibr">2020</xref>) y Grande (<xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;), mientras que las muestras reportadas para Surinam por Jansen-Jacobs &#x0026; Lindeman (<xref rid="ref-36-609" ref-type="bibr">1979</xref>; Tafelberg: Maguire 24278, 24417) corresponden a <italic toggle="yes">T. schomburgkiana</italic>. La &#x00FA;nica muestra que tal vez se haya encontrado en Guyana corresponde a la muestra tipo.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Observaciones</italic>.&#x2014;El nombre &#x201C;<italic toggle="yes">Ternstroemia parvifolia</italic> Planch.&#x201D; aparece anotado en el lectotipo. Como nunca ha sido publicado, no tiene estatus nomenclatural.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Clave para las 28 especies de Ternstroemia presentes en Venezuela</italic>
            </p>
            <p>1. Corolas abiertas, con los p&#x00E9;talos patentes, extendidos o reflejos, blancos, carnosos; estambres con ap&#x00ED;culo discreto (ocupando menos de 1/5 de la longitud total de la antera), estigmas peltados, tan anchos o m&#x00E1;s anchos que la base del estilo ............... 2</p>
            <p>-   Corolas urceoladas o suburceoladas, con los p&#x00E9;talos erectos, amarillos o blancos con el &#x00E1;pice amarillo, membran&#x00E1;ceos a cart&#x00E1;ceos, formando un tubo en la base (rara vez vestigial), marginalmente alados, apicalmente puntiagudos; estambres, por lo com&#x00FA;n, conspicuamente apiculados (con el ap&#x00ED;culo ocupando m&#x00E1;s de 1/5 de la longitud de la antera), estigmas punctiformes o capitados, menos anchos que la base del estilo ...... 9</p>
            <p>2. Flores en antesis con los p&#x00E9;talos patentes. Frutos con dehiscencia circuncisa ............ 3</p>
            <p>-  Flores en antesis con los p&#x00E9;talos extendidos o reflejos. Frutos con dehiscencia subvalvar .................................................................................................................... 6</p>
            <p>3. L&#x00E1;minas foliares m&#x00E1;s desarrolladas &#x003E; 5 cm de largo; par de s&#x00E9;palos externos &#x2265; 0,4 cm de largo; frutos maduros arrugados y brillantes, &#x003E; 1,5 cm de di&#x00E1;metro; semillas &#x003E; 1 cm de largo ................................................................................................ <italic toggle="yes">T. tepuiensis</italic>
            </p>
            <p>-  L&#x00E1;minas foliares generalmente &#x003C; 5 cm de largo; par de s&#x00E9;palos externos &#x003C; 0,4 cm de largo, frutos maduros rugosos o lisos, opacos, &#x003C; 1,5 cm de di&#x00E1;metro; semillas &#x003C; 0,85 cm de largo .................................................................................................................. 4</p>
            <p>4. L&#x00E1;minas foliares gruesas, &#x2265; 1,5 mm de grosor in sicco, opacas y lisas por el env&#x00E9;s, con nerviaci&#x00F3;n secundaria no evidente; margen foliar, al menos en sus 2/3 basales, subenteros .................................................................................................. <italic toggle="yes">T. discoidea</italic>
            </p>
            <p>-  L&#x00E1;minas foliares relativamente delgadas, &#x003C; 1 mm <italic toggle="yes">in sicco,</italic> env&#x00E9;s de superficie rugosa o rugulosa, opaca o no, con nerviaci&#x00F3;n secundaria evidente; margen foliar subentero o claramente serrado, esto &#x00FA;ltimo especialmente hacia el &#x00E1;pice ................................ 5</p>
            <p>5. L&#x00E1;minas foliares oblongas, m&#x00E1;s o menos redondeadas o, rara vez, el&#x00ED;pticas (y entonces &#x003E; 5 cm), con env&#x00E9;s lustroso, ruguloso, de textura uniforme y finamente granular<italic toggle="yes">;</italic> s&#x00E9;palos en fructificaci&#x00F3;n &#x003E; 5 mm; frutos redondeados en el &#x00E1;pice, &#x003C; 1 cm de di&#x00E1;metro, sobre ped&#x00FA;nculos relativamente gruesos, &#x003E; 1 mm de di&#x00E1;metro en su zona media ........................................................................................................ <italic toggle="yes">T. crassifolia</italic>
            </p>
            <p>-  L&#x00E1;minas foliares de el&#x00ED;pticas a lanceoladas, rara vez oblongas, con env&#x00E9;s rugoso, opaco, grueso e irregularmente granular; s&#x00E9;palos en fructificaci&#x00F3;n &#x003C; 5 mm; frutos maduros puntiagudos, discretamente mamilados o redondeados, &#x003E; 1 cm de di&#x00E1;metro, sobre ped&#x00FA;nculos relativamente delgados, &#x2264; 1 mm de di&#x00E1;metro en su zona media .............................................................................................................. <italic toggle="yes">T. distyla</italic>
            </p>
            <p>6. Hojas m&#x00E1;s grandes (incluyendo l&#x00E1;mina y pec&#x00ED;olo) &#x2264; 4,2 cm de largo .. <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic>
            </p>
            <p>-  Hojas m&#x00E1;s grandes (incluyendo l&#x00E1;mina y pec&#x00ED;olo) &#x2265; 5 cm de largo ............................ 7</p>
            <p>7. Ped&#x00FA;nculos 1,8-4,7 cm de largo; flores (y frutos) agrupados, por lo com&#x00FA;n, en el &#x00E1;pice de las ramitas, donde forman falsos corimbos; frutos relativamente grandes (2,5-2,9 cm de di&#x00E1;metro), con el pericarpio relativamente grueso (2-4 mm) ......................................................................................................... <italic toggle="yes">T. acrodantha</italic>
            </p>
            <p>-  Ped&#x00FA;nculos &#x2264; 2 cm de largo; flores y frutos distribuidos, de manera agrupada o laxa, a lo largo de las ramitas, por debajo (o en medio) de la zona de desarrollo de los nomofilos; pericarpio &#x003C; 1 mm de grosor .................................................................... 8</p>
            <p>8. Ped&#x00FA;nculos relativamente cortos, 0,4-1,5 cm; flores naciendo en &#x00E1;reas desprovistas de nomofilos, por encima de las cuales se desarrollan hojas normales; frutos globosos a depreso-globosos ................................................................................ <italic toggle="yes">T. camelliifolia</italic>
            </p>
            <p>-  Ped&#x00FA;nculos relativamente largos, 1,2-2 cm de largo; flores intercaladas con los nomofilos; frutos ovoideos ................................................................... <italic toggle="yes">T. steyermarkii</italic>
            </p>
            <p>9. S&#x00E9;palos acuminados; corola amarilla; estambres heterod&#x00ED;namos; estilo apicalmente b&#x00ED;fido ............................................................................................................ <italic toggle="yes">T. pungens</italic>
            </p>
            <p>-  S&#x00E9;palos agudos, obtusos o redondeados; corola blanca o crema con el &#x00E1;pice amarillo; estambres homod&#x00ED;namos, estilo entero o apenas partido en el &#x00E1;pice ........................ 10</p>
            <p>10. L&#x00E1;minas foliares cart&#x00E1;ceas; s&#x00E9;palos desprovistos de col&#x00E9;teres, p&#x00E9;talos apenas unidos en la base ................................................................................................... <italic toggle="yes">T. delicatula</italic>
            </p>
            <p>-   L&#x00E1;minas foliares cori&#x00E1;ceas o, rara vez, cart&#x00E1;ceas; s&#x00E9;palos con col&#x00E9;teres, a veces poco desarrollados, p&#x00E9;talos formando un tubo de al menos 1/4 de la longitud total de la corola ......................................................................................................................... 11</p>
            <p>11. S&#x00E9;palos conspicuamente concrescentes superando la mitad de la longitud del cuerpo del fruto en estado maduro ................................................................... <italic toggle="yes">T. candolleana</italic>
            </p>
            <p>-   S&#x00E9;palos inconspicuamente concrescentes, llegando a lo sumo a 1/3 de la longitud del cuerpo del fruto en estado maduro ............................................................................ 12</p>
            <p>12. Hojas con pec&#x00ED;olos inconspicuos; l&#x00E1;minas foliares &#x003C; 5 cm de largo, cori&#x00E1;ceas, sin venaci&#x00F3;n secundaria evidente .................................................................................... 13</p>
            <p>-   Hojas con pec&#x00ED;olos conspicuos; l&#x00E1;minas foliares &#x003E; 5 cm de largo; cori&#x00E1;ceas o cart&#x00E1;ceas, con venaci&#x00F3;n secundaria conspicua .......................................................... 18</p>
            <p>13. L&#x00E1;minas foliares revolutas ....................................................................................... 14</p>
            <p>-   L&#x00E1;minas foliares de margen plano ............................................................................ 15</p>
            <p>14. L&#x00E1;minas foliares conspicuamente discoloras, epifilo parduzco, lustroso, arrugado <italic toggle="yes">in sicco</italic>, lenticelas fuertemente coloreadas ....................................................... <italic toggle="yes">T. prancei</italic>
            </p>
            <p>-   L&#x00E1;minas foliares discoloras o concoloras; epifilo parduzo u ocre, opaco, liso (in sicco), lenticelas inconspicuas ........................................................................... <italic toggle="yes">T. dura</italic>
            </p>
            <p>15. Nervio medio adaxialmente plano o apenas elevado, al menos en la mitad superior&#x00B8; cuerpo del fruto notablemente m&#x00E1;s corto que el rostro ............................... <italic toggle="yes">T. oleifolia</italic>
            </p>
            <p>-   Nervio medio adaxialmente canaliculado a todo lo largo; cuerpo del fruto de la misma longitud o un poco m&#x00E1;s corto que el rostro ................................................... 16</p>
            <p>16. Hojas m&#x00E1;s grandes (incluyendo l&#x00E1;mina y pec&#x00ED;olo) &#x2264; 3,4 cm de largo, obovadas, con el &#x00E1;pice claramente emarginado ............................................................ <italic toggle="yes">T. verticillata</italic>
            </p>
            <p>-   Hojas m&#x00E1;s grandes (incluyendo l&#x00E1;mina y pec&#x00ED;olo) &#x2265; 6,1 cm de largo, lineares, el&#x00ED;pticas o el&#x00ED;ptico-obovadas, con el &#x00E1;pice puntiagudo, redondeado o, rara vez discretamente emarginado ......................................................................................... 17</p>
            <p>17. L&#x00E1;minas foliares lineares a estrechamente el&#x00ED;pticas, ligeramente m&#x00E1;s anchas por encima de la mitad; flores en antesis con el c&#x00E1;liz &#x2265; 0,84 cm de largo ........... <italic toggle="yes">T. duidae</italic>
            </p>
            <p>-   L&#x00E1;minas foliares el&#x00ED;ptico-obovadas, obovado-lanceoladas o (rara vez) marcadamente obovadas, ligeramente a conspicuamente m&#x00E1;s anchas por encima de la mitad; flores en antesis &#x2264; 0,6 cm de largo &#x2026;&#x2026;&#x2026;&#x2026;.................&#x2026;.....................&#x2026;&#x2026; <italic toggle="yes">T. campinicola</italic>
            </p>
            <p>18. Flores relativamente peque&#x00F1;as, s&#x00E9;palos &#x2264; 4,6 mm de largo .................................... 19</p>
            <p>-   Flores relativamente grandes, s&#x00E9;palos &#x2265; 5 cm de largo ............................................. 21</p>
            <p>19. L&#x00E1;minas foliares subenteras; c&#x00E1;liz, por lo com&#x00FA;n, reflejo en el fruto; al menos uno de los s&#x00E9;palos externos estrechamente ovoide, &#x2264; 2,3 mm de ancho; frutos elipsoides u obovoides, rara vez subglobosos ................................................................. <italic toggle="yes">T. klugiana</italic>
            </p>
            <p>-   L&#x00E1;minas foliares subenteras, gruesamente dentadas, finamente serradas o crenadas; ninguno de los s&#x00E9;palos estrechamente ovoide, &#x2265; 3 mm de ancho; frutos subglobosos o c&#x00F3;nicos ....................................................................................................................... 20</p>
            <p>20. L&#x00E1;minas foliares conduplicadas; discretamente dentadas; flores, por lo general, densamente agrupadas en braquiblastos (i.e.: ramas cortas desprovistas de nomofilos) ......................................................................................... <italic toggle="yes">T. caput-medusae</italic>
            </p>
            <p>-   L&#x00E1;minas foliares planas, finamente serradas; flores agrupadas o dispersas, pero nunca sobre braquiblastos .................................................................................. <italic toggle="yes">T. guanchezii</italic>
            </p>
            <p>21. L&#x00E1;minas foliares discoloras, conspicuamente revolutas, s&#x00E9;palos ca. 1 cm de largo ................................................................................................................ <italic toggle="yes">T. huberi</italic>
            </p>
            <p>-   L&#x00E1;minas foliares discoloras o concoloras, con el margen casi plano o discretamente revoluto, s&#x00E9;palos &#x2264; 9 mm de largo ............................................................................ 22</p>
            <p>22. L&#x00E1;minas foliares gruesamente dentadas .................................................................. 23</p>
            <p>-   L&#x00E1;minas foliares subenteras o crenadas .................................................................... 24</p>
            <p>23. S&#x00E9;palos dimorfos; corola relativamente abierta (suburceolada), permitiendo ver, durante la antesis, los estambres ................................................................... <italic toggle="yes">T. dentata</italic>
            </p>
            <p>-   S&#x00E9;palos subiguales o gradualmente distintos; corola con un poro terminal, por el cual asoma el pistilo (urceolada), no permitiendo ver, durante la antesis, a los estambres ............................................................................................. <italic toggle="yes">T. ostracophylla</italic>
            </p>
            <p>24. L&#x00E1;minas foliares casta&#x00F1;as hasta sepia, a veces con tonos verdosos por el haz y purp&#x00FA;reos por el env&#x00E9;s; bract&#x00E9;olas (ovadas, 4,4-4,8 mm de largo) y c&#x00E1;liz (7-8 mm de largo) con col&#x00E9;teres conspicuos; tubo de la corola ocupando ca. 2/3 de la longitud de los p&#x00E9;talos; frutos c&#x00F3;nicos, 2,3 &#x00D7; 1,7-1,8 cm; semillas ovoide-reniformes, gibosas en la base, especialmente por la cara ventral, 1,7-1,9 &#x00D7; 0,8-1,2 cm .............. <italic toggle="yes">T. igapicola</italic>
            </p>
            <p>-   L&#x00E1;minas foliares de coloraci&#x00F3;n variada; bract&#x00E9;olas y c&#x00E1;liz de tama&#x00F1;o y forma variable, provistos o no de col&#x00E9;teres conspicuos; tubo de la corola menos desarrollado, ocupando 1/3-3/5 de la longitud total de los p&#x00E9;talos; frutos ovoides o subesf&#x00E9;ricos, de menor tama&#x00F1;o; semillas reniformes, no gibosas, de menor tama&#x00F1;o ....................................................................................................................... 25</p>
            <p>25. Bract&#x00E9;olas linear-el&#x00ED;pticas, de m&#x00E1;s de la mitad del largo del c&#x00E1;liz; frutos en estado maduro de color negro ................................................................................ <italic toggle="yes">T. maguirei</italic>
            </p>
            <p>-   Bract&#x00E9;olas ovadas, de menos de la mitad del largo del c&#x00E1;liz; frutos en estado maduro de color pardo ............................................................................................................ 26</p>
            <p>26. L&#x00E1;minas foliares manifiestamente discoloras, el haz ocr&#x00E1;ceo y el env&#x00E9;s conspicuamente gris&#x00E1;ceo-purp&#x00FA;reo, marginalmente crenadas, apicalmente redondeadas, rara vez discretamente acuminadas; bract&#x00E9;olas y s&#x00E9;palos con col&#x00E9;teres conspicuos ...................................................................................... <italic toggle="yes">T. schomburgkiana</italic>
            </p>
            <p>-   L&#x00E1;minas foliares ocr&#x00E1;ceas, algunas veces parduzcas por el haz, m&#x00E1;s claras por el env&#x00E9;s, marginalmente subenteras, discretamente punteadas, a veces tenuemente repandas o serrado-dentadas, apicalmente agudas u obtusas, con un acumen discreto, o conspicuamente acuminadas, rara vez agudas y sin acumen, o cuspidadas; bract&#x00E9;olas y s&#x00E9;palos con col&#x00E9;teres inconspicuos (solo reconocibles bajo aumento) .................................................................................................................... 27</p>
            <p>27. S&#x00E9;palos externos con los col&#x00E9;teres conspicuos .................................... <italic toggle="yes">T. gleasoniana</italic>
            </p>
            <p>-    S&#x00E9;palos externos con los col&#x00E9;teres inconspicuos (no diferenciables a simple vista) ........................................................................................................... <italic toggle="yes">T. urophora</italic>
            </p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Especies exclu&#x00ED;das de la lista de Ternstroemia de Venezuela</italic>
            </p>
            <p>
               <italic toggle="yes">
                  <bold>Ternstroemia atlantica</bold>
               </italic> J.R.Grande, Acta Bot. Venez. 43(1-2): 52, <xref rid="fig-1-609" ref-type="fig">figs. 1</xref>, <xref rid="fig-2-609" ref-type="fig">2</xref>a, 2020&#x005B;2021&#x005D;. TIPO: Brasil, Rio de Janeiro, pr. Rio de Janeiro, Restinga de Mana &#x005B;&#x201C;Man&#x00E1;&#x201D; en el is&#x00F3;tipo&#x005D;, 1876, Glaziou 8278 (holotipo: G cb 374620; isotipo: NY cb 1081170).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia brasiliensis</italic> var. <italic toggle="yes">minor</italic> Cambess., Fl. Bras. Merid. (A. St.-Hil.) 1: 298, 1827. TIPO: Brasil, S&#x00E3;o Paulo, &#x005B;in sylvulis prope Capirari, haud longe ab urbe Itapitininga, et prope praedium Borda do Campo&#x005D;, in parte meridionali prov. S. Pauli, &#x005B;ca. 22&#x00B0;59&#x2019;42&#x2019;&#x2019;S, 47&#x00B0;30&#x2019;28&#x2019;&#x2019;O&#x005D;, 1816-1822, Saint-Hilaire 1645 (lectotipo: P cb 780901&#x0021; designado por Kobuski, J. Arnold Arbor. 23(3): 314, 1942; isolectotipos: F-935888, MPU cb 14534).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia brevipes</italic> var. <italic toggle="yes">blanchetii</italic> Choisy, Mem. Soc. Phys. Gen&#x00E8;ve 14: 103, 1855, syn. nov. TIPO: Brasil, Bahia, J. S. Blanchet 1685 (holotipo: G cb 354976&#x0021;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia alnifolia</italic> var. <italic toggle="yes">lancifolia</italic> Wawra, Fl. Bras. (Martius) 12(1): 276. 1886. TIPO: Brasil &#x005B;&#x003F;&#x005D;, sine loco, &#x005B;1817-1820&#x005D;, Martius s.n. (holotipo: M cb 165343).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic>
               <italic toggle="yes">carnosa</italic> var. <italic toggle="yes">acutifolia</italic> Wawra, Fl. Bras. (Martius) 12(1): 280. 1886. TIPO: Brasil, S&#x00E3;o Paulo, in palustribus ad sepes prov. St. Paul., Martius 473 (holotipo: M cb 165339).</p>
            <p>Esta especie, de reciente descripci&#x00F3;n, ha sido confundida de manera generalizada con <italic toggle="yes">Ternstroemia brasiliensis</italic> Cambess. Esta &#x00FA;ltima es se&#x00F1;alada para Venezuela en Berry &#x0026; Weitzman (<xref rid="ref-7-609" ref-type="bibr">2005</xref>&#x005B;2008&#x005D;), pero seg&#x00FA;n nuestra revisi&#x00F3;n no est&#x00E1; presente en el pa&#x00ED;s. La identidad entre <italic toggle="yes">T. atlantica</italic> y <italic toggle="yes">T. brevipes</italic> var. <italic toggle="yes">blanchetii</italic> propuesta aqu&#x00ED; se basa en similitudes en la morfolog&#x00ED;a foliar y floral. En ambos casos se trata de plantas con hojas relativamente peque&#x00F1;as, el&#x00ED;pticas a obovadas, de coloraci&#x00F3;n clara y apenas revolutas, con flores relativamente peque&#x00F1;as de s&#x00E9;palos suborbiculares. Con respecto a <italic toggle="yes">Ternstroemia brevipes</italic> var. <italic toggle="yes">blanchetii,</italic> solo hemos podido ubicar un pliego de la colecci&#x00F3;n citada en el prot&#x00F3;logo, raz&#x00F3;n por la cual se considera un holotipo; en caso de hallarse duplicados adicionales, deber&#x00ED;a considerarse como lectotipo (Art. 9.1, Nota 1).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">
                  <bold>Ternstroemia brasiliensis brasiliensis</bold>
               </italic> Cambess., Fl. Bras. Merid. (A. St.-Hil.) 1: 298, tab. 59, 1827. <italic toggle="yes">Mokof brasiliensis</italic> (Cambess.) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 1: 63 (1891), sub<italic toggle="yes">&#x201C;Mokofua&#x201D;</italic>. <italic toggle="yes">Taonabo brasiliensis</italic> (Cambess.) Szyszy&#x0142;., Nat. Pflanzenfam. &#x005B;Engler &#x0026; Prantl&#x005D; 3, Abt. 6: 188, &#x005B;1893&#x005D;1895. TIPO: Brasil, Minas Gerais, in campis prope Barbacena &#x005B;ca. 21&#x00B0;13&#x2019;S, 43&#x00B0;46&#x2019;O, ca. 1139 m&#x005D;, A.F.C.P. de Saint-Hilaire s.n. (lectotipo: P cb 481626&#x0021; designado por Kobuski, J. Arnold Arbor. 23(3): 314, 1942; isolectotipo: MPU cb 14533&#x0021;).</p>
            <p>V&#x00E9;ase <italic toggle="yes">Ternstroemia atlantica</italic>.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">
                  <bold>Ternstroemia punctata punctata</bold>
               </italic> (Aubl.) Sw., Podr. 81, 1788. <italic toggle="yes">Taonabo punctata</italic> Aubl., Hist. Pl. Guiane 1: 569, tab. 571, 1775. <italic toggle="yes">Mokof punctata</italic> (Aubl.) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 1: 63, 1891, sub &#x201C;<italic toggle="yes">Mokofua</italic>&#x201D;. TIPO: Guayana Francesa, habitat in sylvis montis &#x201C;<italic toggle="yes">Serpent</italic>&#x201D; dicti, sine data, J.B.C.F. Aublet s.n. (lectotipo: S-R6079&#x0021;, designado por Grande, Acta Bot. Venez. 43(1-2): 96, 2020&#x005B;2021&#x005D;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia punctata</italic> var. <italic toggle="yes">revoluta</italic> Splitg., Tijdschr. Nat. Geschied. 9: 99, 1842. <italic toggle="yes">Ternstroemia revoluta</italic> (Splitg.) Wawra, Fl. Bras. (Martius) 12(1): 271, 1886. TIPO: Surinam, sine loco, abr. 1838, F.L. Splitgerber 863 (lectotipo: L cb 821486&#x0021; designado por Grande, Acta Bot. Venez. 43(1-2): 96, 2020&#x005B;2021&#x005D;; isolectotipos: K cb 697510&#x0021;, P cb 481617&#x0021;, W no visto).</p>
            <p>Kobuski (<xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>), Jansen-Jacobs &#x0026; Lindeman (<xref rid="ref-36-609" ref-type="bibr">1979</xref>) y Berry &#x0026; Weitzman (<xref rid="ref-6-609" ref-type="bibr">2005</xref>, <xref rid="ref-7-609" ref-type="bibr">2005</xref>&#x005B;2008&#x005D;) incluyen a la especie para Venezuela. Todos los espec&#x00ED;menes venezolanos revisados, incluyendo los citados por C. E. Kobuski, sin embargo, corresponden a <italic toggle="yes">Ternstroemia pungens</italic>, descrita para Venezuela (Gleason <xref rid="ref-16-609" ref-type="bibr">1931</xref>) y desde entonces reportada para Brasil (Berry &#x0026; Weitzman 2005) y Guyana (Grande <xref rid="ref-21-609" ref-type="bibr">2019b</xref>). Estas dos especies pueden ser f&#x00E1;cilmente diferenciadas por sus hojas (marcadamente nervadas en <italic toggle="yes">T. punctata</italic> (Aub.) Sw., con nerviaci&#x00F3;n obscura en <italic toggle="yes">T. pungens</italic>) y porque en <italic toggle="yes">T. punctata</italic> presenta el estilo es tr&#x00ED;fido (rara vez tetr&#x00E1;fido) y los frutos (in sicco) con la base arrugada (vs. estilos b&#x00ED;fidos &#x005B;rara vez tr&#x00ED;fidos&#x005D; y frutos con la base lisa). Las hojas en <italic toggle="yes">T. punctata</italic>, adem&#x00E1;s, suelen ser menores, m&#x00E1;s oscuras y revolutas. Para diferencias adicionales, y precisiones nomenclaturales y bioegeogr&#x00E1;ficas, puede consultarse la cuarta parte de la serie (Grande <xref rid="ref-23-609" ref-type="bibr">2020</xref>&#x005B;2021&#x005D;: 99-100).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Nombres desnudos y especies dudosas</italic>
            </p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia rubicunda</italic> Klotzsch y <italic toggle="yes">T. roraimae</italic> Klotzch son nombres desnudos publicados por Schomburgk (<xref rid="ref-63-609" ref-type="bibr">1848</xref>) cuyos ejemplares de referencia no han podido ser localizados. Es probable que se encontraran, como el resto de muestras revisadas por J. F. Klotzsch, en Berl&#x00ED;n (herbario B), y hayan sido, igualmente, destruidos durante la Segunda Guerra Mundial. Es curioso, sin embargo, que H. Wawra (<xref rid="ref-81-609" ref-type="bibr">1886</xref>) no las mencione, habiendo revisado dicho herbario. De acuerdo a la escasa evidencia que ha podido llegar hasta nosotros, tal vez correspondan a <italic toggle="yes">T. dentata</italic> y <italic toggle="yes">Freziera roraimensis</italic> Tul., respectivamente. Las muestras de estas dos especies, recolectadas cerca de Roraima por los hermanos Schomburgk, o no fueron revisadas por H. Wawra (veris. <italic toggle="yes">Freziera roraimensis</italic>) o si lo fueron no se incluyeron los espec&#x00ED;menes en B (Wawra, <xref rid="ref-81-609" ref-type="bibr">1886</xref>). El ep&#x00ED;teto &#x201C;<italic toggle="yes">rubicunda</italic>&#x201D; tal vez hiciera referencia al color rojizo de la muestra descrita luego como <italic toggle="yes">T. laevigata</italic>. (la cual es sinonimizada aqu&#x00ED; bajo <italic toggle="yes">T. dentata</italic>).</p>
            <p>Existe una especie que, aunque no haya sido recolectada en Venezuela, podr&#x00ED;a representar un tax&#x00F3;n adicional para el norte de Sudam&#x00E9;rica, y ha sido relacionada con <italic toggle="yes">Ternstroemia meridionalis</italic>.</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">
                  <bold>Ternstroemia brevipes</bold>
               </italic> DC., M&#x00E9;m. Soc. Phys. Gen&#x00E8;ve 1: 408 (1822). TIPO: Francia, cultivado en los jardines de Malmaison a partir de material americano &#x005B;&#x201C;In America calidiore&#x201D;&#x005D;, 23 ago. 1815, A. Bonpland s.n. &#x005B;&#x003F;&#x005D; (lectotipo G cb 209339&#x0021; aqu&#x00ED; designado).</p>
            <p>Esta especie, a&#x00FA;n poco comprendida, solo se conoce a trav&#x00E9;s de dos muestras, montadas en un mismo pliego de herbario. Ignatz Urban menciona una muestra adicional, de 1842, depositada en Berl&#x00ED;n (Urban <xref rid="ref-75-609" ref-type="bibr">1896</xref>: 528; n.v.), pero no pudo ser ubicada.</p>
            <p>El material citado en el prot&#x00F3;logo consta de tres elementos: dos ramitas est&#x00E9;riles, cada cual con un sobre con flores (aparentemente recolectadas por Bonpland), y una flor solitaria, en un sobre adicional anotado con la frase &#x201C;fleur du Ternstromia de Mutis in monte Quindiu regn. nov. Gren.&#x201D; Las ramitas, junto con sus sobres, representan el material cultivado, de origen desconocido, mientras que la flor en solitario corresponde a <italic toggle="yes">Ternstroemia meridionalis</italic>. La frase &#x201C;ad montem Quindi&#x00F9;&#x201D;, en el prot&#x00F3;logo, permite afirmar que procede del herbario de J. C. Mutis (Alexander von Humboldt y A. Bonpland visitaron a Mutis en la Nueva Granada &#x005B;cf.: Mutis, 1985&#x005D;, y all&#x00ED; pudieron obtener material de la Real Expedici&#x00F3;n). Jacques D. Choisy suma uno o dos espec&#x00ED;menes (&#x201C;Moritz&#x0021;, H. Sonder, n&#x00B0; 1679&#x201D;) y se&#x00F1;ala, adem&#x00E1;s de Colombia, M&#x00E9;xico y Las Antillas (Choisy <xref rid="ref-13-609" ref-type="bibr">1855</xref>). Para Sprague (<xref rid="ref-68-609" ref-type="bibr">1926</xref>) el material a&#x00F1;adido por Choisy corresponde a <italic toggle="yes">T. camelliifolia, y Kobuski</italic> (<xref rid="ref-40-609" ref-type="bibr">1942a</xref>a) sugiere (como el propio A. P. de Candolle), una posible identidad con <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic>; Urban (<xref rid="ref-75-609" ref-type="bibr">1896</xref>), por su parte, sostiene que es una especie diferente, y que el material original debe proceder de Puerto Rico. No habiendo podido examinar el material citado por Choisy, y a falta de una indicaci&#x00F3;n precisa de las razones concretas por las cuales Kobuski o Urban llegan a estas conclusiones, nos abstenemos de emitir opiniones al respecto. Cuando de Candolle (<xref rid="ref-84-609" ref-type="bibr">1822</xref>) describe esta especie menciona con dudas si corresponde a <italic toggle="yes">T. meridionalis</italic>, por lo que podr&#x00ED;a considerarse que el nombre es ileg&#x00ED;timo y superfluo. Los art&#x00ED;culos 36.1 y 52 (Nota 1), sin embargo, son enf&#x00E1;ticos, y se&#x00F1;alan que casos como este deben ser tolerados.</p>
         </sec>
      </sec>
   </body>
   <back>
      <ack id="ack-1-609">
         <title>AGRADECIMIENTOS</title>
         <p>A los curadores de los herbarios citados, por permitir el acceso a las colecciones, y por el env&#x00ED;o de los pr&#x00E9;stamos. A Esther Garc&#x00ED;a Guill&#x00E9;n (Real Jard&#x00ED;n Bot&#x00E1;nico, CSIC) y Eva Garc&#x00ED;a Ib&#x00E1;&#x00F1;ez (MA) por facilitar informaci&#x00F3;n sobre el material de la Real Expedici&#x00F3;n Bot&#x00E1;nica del Nuevo Reino de Granada y detalles sobre las colecciones, ilustraciones y correspondencia de Jos&#x00E9; Celestino Mutis. Winfried Meier (Friburgo), Bruce K. Holst (SEL), Gerardo Aymard (Bogot&#x00E1;, PORT), Fernanda Nunes Cabral (IFMG), Thiago Mouzinho (INPA), Julio Romero (Niquitao), Juan Rayd&#x00E1;n (El Tigre), Yeni Barrios (Granada) y Andr&#x00E9;s Fonseca-Cort&#x00E9;s (Feira de Santana, Bogot&#x00E1;) por compartir sus fotos. Winfried Meier, Juan Rayd&#x00E1;n, Charles Brewer Car&#x00ED;as (Caracas) y Leysi Mart&#x00ED;nez (M&#x00E9;rida, Venezuela) por proporcionar informaci&#x00F3;n, apoyo log&#x00ED;stico y/o asistencia durante las salidas de campo. Leyda Rodr&#x00ED;guez, Omaira Hokche, Neida Avenda&#x00F1;o, Juli&#x00E1;n Mostacero y Shingo Nozawa (VEN), Elio Sanoja (UNEG-Upata), Pablo Mel&#x00E9;ndez (MERF), Javier Estrada (MERC), Jos&#x00E9; R. Guevara, Kike G&#x00E1;mez, Adela Ortega y Ana M. Torres (MER), por su apoyo y acompa&#x00F1;amiento. Jannellis Laborda por la realizaci&#x00F3;n de los dibujos de la <xref rid="fig-3-609" ref-type="fig">Fig. 3</xref> y las fotocomposiciones de las <xref rid="fig-1-609" ref-type="fig">Figs. 1</xref>, <xref rid="fig-2-609" ref-type="fig">2</xref> y <xref rid="fig-4-609" ref-type="fig">4</xref>. Este trabajo est&#x00E1; dedicado, con cari&#x00F1;o y admiraci&#x00F3;n, a An&#x00ED;bal Castillo Su&#x00E1;rez (1950-2022; R.I.P.), tutor de mi tesis de doctorado, destacado profesor de la Universidad Central de Venezuela, y entra&#x00F1;able amigo y colega.</p>
      </ack>
      <sec sec-type="author-contributions" id="sec-5-609">
         <title>CONTRIBUCIONES DE LOS AUTORES</title>
         <p>Jos&#x00E9; R. GRANDE: Conceptualizaci&#x00F3;n, Tratamiento de datos, Investigaci&#x00F3;n, An&#x00E1;lisis, Adquisici&#x00F3;n de fondos, Escritura - borrador original, Escritura - revisi&#x00F3;n y edici&#x00F3;n. An&#x00ED;bal CASTILLO: Conceptualizaci&#x00F3;n, Tratamiento de datos, Adquisici&#x00F3;n de fondos, Escritura - revisi&#x00F3;n y edici&#x00F3;n.</p>
      </sec>
      <ref-list id="refl-1-609">
         <title>REFERENCIAS</title>
         <ref id="ref-1-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <collab>APG IV (Angiosperm Phylogeny Group IV)</collab>
               </person-group>. <year>2016</year>. <article-title>An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Botanical Journal of the Linnean Society</italic>
               </source>
               <volume>181</volume>: <fpage>1</fpage>-<lpage>20</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-2-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Alexander</surname>
                     <given-names>S</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2011</year>. <article-title>Making sense of the Schomburgk expeditions</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Plant Press</italic>
               </source>
               <volume>14</volume>(<issue>2</issue>): <fpage>9</fpage>-<lpage>11</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-3-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Bachman</surname>
                     <given-names>S</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Moat</surname>, <given-names>J</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Hill</surname>
                     <given-names>A.W</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>de la Torre</surname>
                     <given-names>J</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Scott</surname>, <given-names>B</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2011</year>. <article-title>Supporting Red List threat assessments with GeoCAT: geospatial conservation assessment tool</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">ZooKeys</italic>
               </source>
               <volume>150</volume>: <fpage>117</fpage>-<lpage>126</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-4-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Barker</surname>
                     <given-names>W.R</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1980</year>. <article-title>Taxonomic revisions in Theaceae in Papuasia, I. <italic toggle="yes">Gordonia</italic>, <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic>, <italic toggle="yes">Adinandra</italic> and <italic toggle="yes">Archboldiodendron</italic>
               </article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Brunonia</italic>
               </source>
               <volume>3</volume>: <fpage>1</fpage>-<lpage>60</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-5-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Bentham</surname>
                     <given-names>G</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1843</year>. <article-title>Ternstroemiaceae. En Contributions towards a Flora of South America.-Enumeration of plants collected by Mr. Schomburgk, in Brittish Guiana</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">London Journal of Botany</italic>
               </source>
               <volume>2</volume>: <fpage>359</fpage>-<lpage>378</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-6-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Berry</surname>
                     <given-names>P. E</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Weitzman</surname>
                     <given-names>A. L</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2005</year>. <chapter-title>Ternstroemiaceae</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Berry</surname>
                     <given-names>P.E</given-names>
                  </string-name>. <string-name name-style="western">
                     <surname>Yatskievych</surname>
                     <given-names>K</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Holst</surname>
                     <given-names>B.K</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <source>
                  <italic toggle="yes">Flora of the Venezuelan Guayana</italic>
               </source>, vol. <volume>9</volume>: <fpage>300</fpage>-<lpage>308</lpage>. <publisher-name>Missouri Botanical Garden Press</publisher-name>, <publisher-loc>Saint Louis</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-7-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Berry</surname>
                     <given-names>P. E</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Weitzman</surname>
                     <given-names>A.</given-names>L</string-name>
               </person-group>. <comment>2005</comment>&#x005B;<year>2008</year>&#x005D;. <chapter-title>Ternstroemiaceae</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Hokche</surname>
                     <given-names>O</given-names>
                  </string-name>, <string-name name-style="western">
                     <surname>Berry</surname>
                     <given-names>P.E</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Huber</surname>
                     <given-names>O</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <source>
                  <italic toggle="yes">Nuevo Cat&#x00E1;logo de la Flora Vascular de Venezuela</italic>
               </source>: <fpage>17</fpage>-<lpage>40</lpage>. <publisher-name>Fundaci&#x00F3;n Instituto Bot&#x00E1;nico de Venezuela &#x201C;Dr. Tob&#x00ED;as Lasser&#x201D;</publisher-name>, <publisher-loc>Caracas</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-8-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Bittrich</surname>
                     <given-names>V</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>&#x005B;do&#x005D; Amaral</surname>
                     <given-names>M.C.E</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Melo</surname>
                     <given-names>G.A.R</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1993</year>. <article-title>Pollination biology of <italic toggle="yes">Ternstroemia laevigata</italic> and <italic toggle="yes">T. dentata</italic> (Theaceae)</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Plant Systematics and Evolution</italic>
               </source>
               <volume>185</volume>: <fpage>1</fpage>-<lpage>6</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-9-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Boom</surname>
                     <given-names>B.M</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1989</year>a. <article-title>New species of <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> (Theaceae) from the Guayana Highland</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Brittonia</italic>
               </source>
               <volume>41</volume>: <fpage>136</fpage>-<lpage>142</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-10-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Boom</surname>
                     <given-names>B.M</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1989</year>b. <chapter-title>
                  <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic>
               </chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Steyermark</surname>
                     <given-names>J. A</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Holst</surname>
                     <given-names>B. K</given-names>
                  </string-name>. and collaborators <etal/>
               </person-group> (eds.), <article-title>Venezuelan Guayana Flora, VII</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Annals of the Missouri Botanical Garden</italic>
               </source>
               <volume>76</volume>: <fpage>970</fpage>-<lpage>975</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-11-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>C&#x00E1;rdenas L&#x00F3;pez</surname>
                     <given-names>D</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Mar&#x00ED;n Canchala</surname>
                     <given-names>N</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Vargas</surname>
                     <given-names>W</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Sua Tunjano</surname>
                     <given-names>S</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Betancur Betancur</surname>
                     <given-names>J</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Casta&#x00F1;o Arboleda</surname>
                     <given-names>N</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2022</year>. <chapter-title>Diversidad flor&#x00ED;stica del departamento de Guain&#x00ED;a</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Usma Oviedo</surname>
                     <given-names>J.S</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Trujillo</surname>
                     <given-names>F</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Naranjo</surname>
                     <given-names>L.G</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <source>
                  <italic toggle="yes">Diversidad biol&#x00F3;gica y cultural del departamento de Guain&#x00ED;a</italic>
               </source>: <fpage>90</fpage>-<lpage>101</lpage>, <publisher-loc>Gobernaci&#x00F3;n de Guain&#x00ED;a, WWF Colombia</publisher-loc>, <publisher-name>Corporaci&#x00F3;n para el Desarrollo Sostenible del Norte y el Oriente Amaz&#x00F3;nico-CDA &#x0026; Instituto Amaz&#x00F3;nico de Investigaciones Cient&#x00ED;ficas SINCHI, Bogot&#x00E1;</publisher-name>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-12-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Cheek</surname>
                     <given-names>M</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Haba</surname>
                     <given-names>P.M</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Konomou</surname>
                     <given-names>G</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>van der Burgt</surname>
                     <given-names>X.M</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2019</year>. <article-title>Ternstroemia guineensis (Ternstroemiaceae), a new endangered cloudforest shrub with neotropical affinities from Kounounkan, Guinea, W Africa</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Willdenowia</italic>
               </source>
               <volume>49</volume>: <fpage>351</fpage>-<lpage>360</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-13-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Choisy</surname>
                     <given-names>J.-D</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1855</year>. <article-title>M&#x00E9;moire sur les families des Ternstroemiac&#x00E9;es et Camelliac&#x00E9;es</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Memoires de la Soci&#x00E9;t&#x00E9; de Physique et d&#x0027;Histoire Naturelle de Gen&#x00E8;ve</italic>
               </source>
               <volume>14</volume>: <fpage>91</fpage>-<lpage>186</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-14-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Cornejo</surname>
                     <given-names>X</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Ulloa Ulloa</surname>
                     <given-names>C</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2016</year>. <article-title>Ternstroemia washikiatii (Pentaphylacaceae): a new tree species from eastern Ecuador</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Harvard Papers in Botany</italic>
               </source>
               <volume>21</volume>: <fpage>337</fpage>-<lpage>339</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-15-609">
            <mixed-citation publication-type="webpage">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Christman</surname>
                     <given-names>S</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <comment>2008</comment>&#x005B;<year>2015</year>&#x005D;. <source>
                  <italic toggle="yes">Floridata Plant Encyclopedia</italic>
               </source>. <comment>P&#x00E1;gina web:</comment>
               <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://floridata.com/Plants">http://floridata.com/Plants</ext-link> &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-84-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>de Candolle</surname>
                     <given-names>A.-P</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1822</year>. <article-title>M&#x00E9;moire sur la Famille des Ternstroemiac&#x00E9;es, et en particulier sur le genre Saurauja</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Memoires de la Soci&#x00E9;t&#x00E9; de Physique et d&#x2019;Histoire Naturelle de Gen&#x00E8;ve</italic>
               </source>. <volume>1</volume>: <fpage>393</fpage>-<lpage>430</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-16-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Gleason</surname>
                     <given-names>H</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1931</year>. <article-title>Botanical Results of the Tyler-Duida Expedition (Continued)</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Bulletin of the Torrey Botanical Club</italic>
               </source>
               <volume>58</volume>(<issue>6</issue>): <fpage>345</fpage>-<lpage>404</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-17-609">
            <mixed-citation publication-type="webpage">
               <person-group person-group-type="author">
                  <collab>Google Earth</collab>
               </person-group>. <year>2023</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">Google Earth</italic>
               </source>. <comment>P&#x00E1;gina web:</comment>
               <ext-link ext-link-type="uri"
                         xlink:href="https://www.google.com/intl/es-419/earth/">https://www.google.com/intl/es-419/earth/</ext-link> &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-18-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Gradstein</surname>
                     <given-names>S. R</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2016</year>. <chapter-title>Ternstroemia (Pentaphylacaceae)</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Bernal</surname>
                     <given-names>R</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Gradstein</surname>
                     <given-names>S.R</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Celis</surname>
                     <given-names>M</given-names>
                  </string-name>.</person-group> (eds.), <source>
                  <italic toggle="yes">Cat&#x00E1;logo de plantas y l&#x00ED;quenes de Colombia, vol. 2</italic>
               </source>: <fpage>2052</fpage>-<lpage>2054</lpage>. <publisher-name>Instituto de Ciencias Naturales, Universidad Nacional de Colombia</publisher-name>, <publisher-loc>Bogot&#x00E1;</publisher-loc>. <comment>P&#x00E1;gina web:</comment>
               <ext-link ext-link-type="uri"
                         xlink:href="www.catalogoplantasdecolombia.unal.edu.co">www.catalogoplantasdecolombia.unal.edu.co</ext-link>. &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-19-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Grande</surname>
                     <given-names>J.R</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2018</year>. <article-title>Sertulum Ternstroemiacearum II: <italic toggle="yes">Ternstroemia tepuiensis</italic> J.R.Grande, <italic toggle="yes">sp. nov.</italic> (Ternstroemiaceae), especie nueva del Escudo Guayan&#x00E9;s</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Anales del Jard&#x00ED;n Bot&#x00E1;nico de Madrid</italic>
               </source>
               <volume>75</volume>: <elocation-id>e066</elocation-id>
            </mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-20-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Grande</surname>
                     <given-names>J.R</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2019</year>a. <chapter-title>Biodiversity in Venezuela</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Pullaiah</surname>
                     <given-names>T</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (ed.), <source>
                  <italic toggle="yes">Global Biodiversity,</italic>
               </source> vol. <volume>4</volume>: <fpage>413</fpage>-<lpage>512</lpage>. <publisher-name>Apple Academic Press, CRC Press</publisher-name>, <publisher-loc>Oakville</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-21-609">
            <mixed-citation publication-type="thesis">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Grande</surname>
                     <given-names>J.R</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2019</year>b. <source>
                  <italic toggle="yes">Estudio sistem&#x00E1;tico del g&#x00E9;nero</italic> Ternstroemia <italic toggle="yes">Mutis ex L. f.</italic> (Ternstroemiaceae) <italic toggle="yes">para el &#x00E1;rea del Escudo Guayan&#x00E9;s (Brasil, Colombia, Guayana Francesa, Guyana, Surinam y Venezuela)</italic>
               </source>. <comment content-type="degree">Tesis Doctoral</comment>, <publisher-name>Universidad Central de Venezuela</publisher-name>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-22-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Grande</surname>
                     <given-names>J.R</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2020</year>. <article-title>
                  <italic toggle="yes">Sertulum Ternstroemiacearum</italic>, I: Synopsis of the genus <italic toggle="yes">Freziera</italic> (Ternstroemiaceae) in Venezuela, including a new species from Cordillera de M&#x00E9;rida</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Anales del Jard&#x00ED;n Bot&#x00E1;nico de Madrid</italic>
               </source>
               <volume>77</volume>: <elocation-id>e097</elocation-id>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-23-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Grande</surname>
                     <given-names>J.R</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <comment>2020</comment>&#x005B;<year>2021</year>&#x005D;. <article-title>
                  <italic toggle="yes">Sertulum Ternstroemiacearum</italic>, IV. Sinopsis del g&#x00E9;nero <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> (Ternstroemiaceae) en Brasil, incluyendo novedades taxon&#x00F3;micas, nomenclaturales y corol&#x00F3;gicas</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Acta Botanica Venezuelica</italic>
               </source>
               <volume>43</volume>: <fpage>43</fpage>-<lpage>109</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-24-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Grande</surname>
                     <given-names>J.R</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2021</year>. <chapter-title>Sertulum Terntroemiacearum III. <italic toggle="yes">Ternstroemia huberi</italic>, especie nueva de la Guayana venezolana</chapter-title>. En <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Febres</surname>
                     <given-names>G</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Hern&#x00E1;ndez</surname>
                     <given-names>L</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Gr&#x00F6;ger</surname>
                     <given-names>A</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Fern&#x00E1;ndez</surname>
                     <given-names>A</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>P&#x00E9;rez</surname>
                     <given-names>A.M</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Navarro</surname>
                     <given-names>P</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <source>
                  <italic toggle="yes">La vegetaci&#x00F3;n como pasi&#x00F3;n: Otto Huber, un homenaje</italic>
               </source>: <fpage>217</fpage>-<lpage>220</lpage>. <publisher-name>Ediciones IVIC</publisher-name>, <publisher-loc>Caracas</publisher-loc>, <publisher-name>Botanischer Garten M&#x00FC;nchen-Nymphenburg</publisher-name>, <publisher-loc>M&#x00FA;nich</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-25-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Grande</surname>
                     <given-names>J.R</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <comment>2021</comment> &#x005B;<year>2022</year>&#x005D;. <article-title>Addenda et corrigenda a Grande 2020&#x005B;2021&#x005D;: <italic toggle="yes">Sertulum Ternstroemiacearum</italic> IV. Sinopsis del g&#x00E9;nero <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> (Ternstroemiaceae) en Brasil, incluyendo novedades taxon&#x00F3;micas, nomenclaturales y corol&#x00F3;gicas</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Acta Botanica Venezuelica</italic>
               </source>
               <volume>44</volume>: <fpage>31</fpage>-<lpage>34</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-26-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Grande</surname>
                     <given-names>J.R</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2022</year>. <article-title>Sertulum Ternstroemiacearum, V. Taxonomy of the <italic toggle="yes">Ternstroemia dentata</italic> complex, including one new species</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Phytologia</italic>
               </source>
               <volume>104</volume>: <fpage>27</fpage>-<lpage>39</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-27-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Huber</surname>
                     <given-names>O</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1994</year>. <article-title>Recent advances in the phytogeography of the Guayana region, South America</article-title>. <source>M&#x00E9;moires de la Soci&#x00E9;t&#x00E9; Biog&#x00E9;ographique s&#x00E9;r</source>. <volume>3</volume>, <issue>4</issue>: <fpage>53</fpage>-<lpage>63</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-28-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Huber</surname>
                     <given-names>O</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1995</year>a. <chapter-title>Geographical and Physical Features</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Berry</surname>
                     <given-names>P.E</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Holst</surname>
                     <given-names>B.K</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Yatskievych</surname>
                     <given-names>K</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.). <source>
                  <italic toggle="yes">Flora of the Venezuelan Guayana</italic>
               </source>, Vol. <volume>1</volume>: <fpage>1</fpage>-<lpage>61</lpage>. <publisher-name>Timber Press Inc.</publisher-name>, <publisher-loc>Portland</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-29-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Huber</surname>
                     <given-names>O</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1995</year>b. <chapter-title>Vegetation</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Berry</surname>
                     <given-names>P.E</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Holst</surname>
                     <given-names>B.K</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Yatskievych</surname>
                     <given-names>K</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <article-title>
                  <italic toggle="yes">Flora of the Venezuelan Guayana</italic>
               </article-title>, vol. <volume>1</volume>: <fpage>97</fpage>-<lpage>160</lpage>. <publisher-name>Timber Press Inc.</publisher-name>, <publisher-loc>Portland</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-30-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Huber</surname>
                     <given-names>O</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1995</year>c. <chapter-title>Conservation</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Berry</surname>
                     <given-names>P.E</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Holst</surname>
                     <given-names>B.K</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Yatskievych</surname>
                     <given-names>K</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <source>
                  <italic toggle="yes">Flora of the Venezuelan Guayana</italic>
               </source>, vol. <volume>1</volume>: <fpage>193</fpage>-<lpage>218</lpage>. <publisher-loc>Portland</publisher-loc>: <publisher-name>Timber Press Inc., Portland</publisher-name>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-31-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Huber</surname>
                     <given-names>O</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1995</year>d. <chapter-title>Vegetation map of the Venezuelan Guayana 1:2,000,000</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Berry</surname>
                     <given-names>P.E</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Holst</surname>
                     <given-names>B.K</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Yatskievych</surname>
                     <given-names>K</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <source>
                  <italic toggle="yes">Flora of the Venezuelan Guayana</italic>
               </source>, vol. <volume>1</volume>. <publisher-name>Timber Press Inc.</publisher-name>, <publisher-loc>Portland</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-32-609">
            <mixed-citation publication-type="webpage">
               <person-group person-group-type="author">
                  <collab>ImageJ</collab>
               </person-group>. <year>2023</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">ImageJ v. 1.54e</italic>
               </source>. <comment>P&#x00E1;gina web</comment>: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://imagej.net/ij/">https://imagej.net/ij/</ext-link> &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-33-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Huber</surname>
                     <given-names>O</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Oliveira Miranda</surname>
                     <given-names>M.A</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2010</year>. <chapter-title>Ambientes terrestres de Venezuela</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Rodr&#x00ED;guez</surname>
                     <given-names>J.P</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Rojas Suarez</surname>
                     <given-names>F</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Giraldo Hern&#x00E1;ndez</surname>
                     <given-names>D</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <source>
                  <italic toggle="yes">Libro Rojo de los Ecosistemas Terrestres de Venezuela</italic>
               </source>: <fpage>27</fpage>-<lpage>89</lpage>. <publisher-name>Provita, Shell, Lenovo</publisher-name>, <publisher-loc>Caracas</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-34-609">
            <mixed-citation publication-type="webpage">
               <person-group person-group-type="author">
                  <collab>IPNI</collab>
               </person-group>. <year>2023</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">International Plant Names Index</italic>
               </source>. <publisher-name>The Royal Botanic Gardens, Kew, Harvard University Herbaria &#x0026;amp; Libraries and Australian National Botanic Gardens</publisher-name>. <comment>P&#x00E1;gina web</comment>: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://www.ipni.org">http://www.ipni.org</ext-link> &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-35-609">
            <mixed-citation publication-type="webpage">
               <person-group person-group-type="author">
                  <collab>JABOT</collab>
               </person-group>. <year>2023</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">Jardim Bot&#x00E2;nico do Rio de Janeiro</italic>
               </source>. <comment>P&#x00E1;gina web</comment>: <ext-link ext-link-type="uri"
                         xlink:href="http://jabot.jbrj.gov.br/v2/consulta.php">http://jabot.jbrj.gov.br/v2/consulta.php</ext-link> &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-36-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Jansen-Jacobs</surname>
                     <given-names>M.J</given-names>
                  </string-name>. &#x0026;<string-name name-style="western">
                     <surname>Lindeman</surname>, <given-names>J.C</given-names>
                  </string-name>.</person-group>
               <year>1979</year>. <chapter-title>Theaceae</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Stoffers</surname>
                     <given-names>A.L</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Lindeman</surname>
                     <given-names>J.C</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <source>
                  <italic toggle="yes">Flora of Surinam</italic>
               </source>
               <volume>5</volume>: <fpage>356</fpage>-<lpage>366</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-37-609">
            <mixed-citation publication-type="webpage">
               <person-group person-group-type="author">
                  <collab>Jstor-Global Plants</collab>
               </person-group>. <year>2023</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">Jstor-Global Plants</italic>
               </source>. <comment>P&#x00E1;gina web</comment>: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://plants.jstor.org/">https://plants.jstor.org/</ext-link> &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-38-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Kelly</surname>
                     <given-names>D.L</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Tanner</surname>
                     <given-names>E.V.J</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Nic Lughadha</surname>
                     <given-names>E.M</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Kapos</surname>
                     <given-names>V</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1994</year>. <article-title>Floristics and Biogeography of a Rain Forest in the Venezuelan Andes</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Journal of Biogeography</italic>
               </source>
               <volume>21</volume>: <fpage>421</fpage>-<lpage>440</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-39-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Keng</surname>
                     <given-names>H</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1962</year>. <source>Comparative morphological studies in Theaceae</source>. <publisher-name>University of California Pulications in Botany</publisher-name>
               <volume>33</volume>: <fpage>269</fpage>-<lpage>384</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-40-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Kobuski</surname>
                     <given-names>C.E</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1942</year>a. <article-title>Studies in the Theaceae, XII. Notes on the South American species of <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic>
               </article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Journal of the Arnold Arboretum</italic>
               </source>
               <volume>23</volume>: <fpage>298</fpage>-<lpage>343</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-41-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Kobuski</surname>
                     <given-names>C.E</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1942</year>b. <article-title>Studies in the Theaceae, XIII. Notes on the Mexican and Central American species of <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic>
               </article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Journal of the Arnold Arboretum</italic>
               </source>
               <volume>23</volume>: <fpage>464</fpage>-<lpage>478</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-42-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Kobuski</surname>
                     <given-names>C.E</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1943</year>. <article-title>Studies in the Theaceae, XIV. Notes on the West Indian species of <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic>
               </article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Journal of the Arnold Arboretum</italic>
               </source>
               <volume>24</volume>: <fpage>60</fpage>-<lpage>76</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-43-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">. <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Kobuski</surname>
                     <given-names>C.E</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Steyermark</surname>
                     <given-names>J.A</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1952</year>. <article-title>Theaceae</article-title>. En <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Steyermark</surname>
                     <given-names>J.A</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>., <article-title>Botanical Exploration in Venezuela, II</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Fieldiana, Botany</italic>
               </source>
               <volume>28</volume>: <fpage>380</fpage>-<lpage>384</lpage>
            </mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-44-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>L&#x00E1;rez</surname>
                     <given-names>A</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Prada</surname>
                     <given-names>E</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2014</year>. <article-title>Estado de conservaci&#x00F3;n de algunas angiospermas en la planicie deltaica del estado Monagas, Venezuela</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Ernstia</italic>
               </source>
               <volume>24</volume>: <fpage>41</fpage>-<lpage>68</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-45-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Limonggi</surname>
                     <given-names>T</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Hokche</surname>
                     <given-names>O</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Gonto</surname>
                     <given-names>R</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Garc&#x00ED;a</surname>
                     <given-names>M</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Fern&#x00E1;ndez</surname>
                     <given-names>A</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Espinoza Flores</surname>
                     <given-names>Y</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Avenda&#x00F1;o</surname>
                     <given-names>N</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2020</year>. <article-title>Ternstroemia <italic toggle="yes">acrodantha</italic>
               </article-title>. <source>The IUCN Red List of Threatened Species</source>
               <volume>2020</volume>: <elocation-id>e.T149259199A149576773</elocation-id>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-46-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Linden</surname>
                     <given-names>J.J</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1863</year>. <article-title>
                  <italic toggle="yes">Troisi&#x00E8;me voyage de J. Linden dans les parties intertropicales de l&#x2019;Am&#x00E9;rique, au Venezuela, dans la Nouvelle-Grenade, &#x00E0; la Jamaique et dans l&#x0027;&#x00EE;le de Cuba, ex&#x00E9;cut&#x00E9; par ordre du gouvernement belge, 1841-1845: Botanique</italic>
               </article-title>. <source>Plantae columbianae</source>, Parte <part-title>1</part-title>, Vol. <volume>1</volume>. <publisher-name>M. Hayez</publisher-name>, <publisher-loc>Bruselas</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-47-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Lindorf</surname>
                     <given-names>H</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2008</year>. <chapter-title>Historia de las exploraciones bot&#x00E1;nicas en Venezuela</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Hokche</surname>
                     <given-names>O</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Berry</surname>
                     <given-names>P.E</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Huber</surname>
                     <given-names>O</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <source>
                  <italic toggle="yes">Nuevo Cat&#x00E1;logo de la Flora Vascular de Venezuela</italic>
               </source>: <fpage>17</fpage>-<lpage>40</lpage>. <publisher-name>Fundaci&#x00F3;n Instituto Bot&#x00E1;nico de Venezuela &#x201C;Dr. Tob&#x00ED;as Lasser&#x201D;</publisher-name>, <publisher-loc>Caracas</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-48-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Luna</surname>
                     <given-names>I</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Ochoterena</surname>
                     <given-names>H</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2004</year>. <article-title>Phylogenetic relationships of the genera of Theaceae based on morphology</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Cladistics</italic>
               </source>
               <volume>20</volume>: <fpage>223</fpage>-<lpage>270</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-49-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Meier</surname>
                     <given-names>W</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2013</year>. <chapter-title>Recuperaci&#x00F3;n natural de la vegetaci&#x00F3;n despu&#x00E9;s de derrumbes en la Cordillera de la Costa, estado Vargas, Venezuela</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Medina</surname>
                     <given-names>E</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Huber</surname>
                     <given-names>O</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Nassar</surname>
                     <given-names>J.M</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Navarro</surname>
                     <given-names>P</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <source>
                  <italic toggle="yes">Recorriendo el Paisaje Vegetal de Venezuela</italic>
               </source>: <fpage>211</fpage>-<lpage>229</lpage>. <publisher-name>Ediciones IVIC, Instituto Venezolano de Investigaciones Cientificas (IVIC)</publisher-name>, <publisher-loc>Caracas</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-50-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Metcalfe</surname>
                     <given-names>C.R</given-names>.</string-name> &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Chalk</surname>
                     <given-names>L</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1957</year>. <chapter-title>Theaceae</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Metcalfe</surname>
                     <given-names>C.R</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Chalk</surname>
                     <given-names>L</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <source>
                  <italic toggle="yes">Anatomy of the dicotyledons</italic>
               </source>, vol. <volume>1</volume>: <fpage>181</fpage>-<lpage>191</lpage>. <publisher-name>Clarendon Press</publisher-name>, <publisher-loc>Oxford</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-51-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Min</surname>
                     <given-names>T</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Bartholomew</surname>
                     <given-names>B</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2007</year>. <chapter-title>Theaceae</chapter-title>. En  <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Wu</surname>
                     <given-names>Z.Y</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Raven</surname>
                     <given-names>P.H</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Hong</surname>
                     <given-names>D.Y</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <source>
                  <italic toggle="yes">Flora of China</italic>
               </source>, vol. <volume>12</volume>
               <comment>(Hippocastanaceae through Theaceae)</comment>: <fpage>366</fpage>-<lpage>478</lpage>. <publisher-name>Science Press y Missouri Botanical Garden Press</publisher-name>, <publisher-loc>Beijing, St. Louis</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-52-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Marrero</surname>
                     <given-names>L</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1964</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">Venezuela y sus recursos: una geograf&#x00ED;a visualizada f&#x00ED;sica, humana, econ&#x00F3;mica y regional</italic>
               </source>. <publisher-name>Cultural Venezolana S.A.</publisher-name>, <publisher-loc>Caracas</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-53-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Morrone</surname>
                     <given-names>J.J</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2017</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">Neotropical Biogeography: Regionalization and Evolution</italic>
               </source>. <publisher-name>CRC Press</publisher-name>, <publisher-loc>Boca Rat&#x00F3;n</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-54-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Mutis</surname>
                     <given-names>J.C</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1985</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">Escritos Bot&#x00E1;nicos</italic>
               </source>. <publisher-name>Biblioteca de la Cultura Andaluza</publisher-name>, <publisher-loc>Sevilla</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-55-609">
            <mixed-citation publication-type="webpage">
               <person-group person-group-type="author">
                  <collab>NYBG-Steere Herbarium</collab>
               </person-group>. <year>2023</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">NYBG-Steere Herbarium</italic>
               </source>. <publisher-name>New York Botanical Garden</publisher-name>. <comment>P&#x00E1;gina web:</comment>
               <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://sweetgum.nybg.org/science/vh/">http://sweetgum.nybg.org/science/vh/</ext-link> &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-56-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Oliveira Miranda</surname>
                     <given-names>M.A</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Huber</surname>
                     <given-names>O</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Rodriguez</surname>
                     <given-names>J.P</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Rojas Suarez</surname>
                     <given-names>F</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>de Oliveira Miranda</surname>
                     <given-names>R</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Hernandez Montilla</surname>
                     <given-names>M</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Zambrano Mart&#x00ED;nez</surname>
                     <given-names>S</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Giraldo Hern&#x00E1;ndez</surname>
                     <given-names>D</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2010</year>. <chapter-title>Riesgo de eliminaci&#x00F3;n de los ecosistemas terrestres de Venezuela</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Rodriguez</surname>
                     <given-names>J.P</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Rojas Suarez</surname>
                     <given-names>F</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Giraldo Hernandez</surname>
                     <given-names>D</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <source>
                  <italic toggle="yes">Libro Rojo de los Ecosistemas Terrestres de Venezuela</italic>
               </source>: <fpage>107</fpage>-<lpage>235</lpage>. <publisher-name>Provita, Shell, Lenovo</publisher-name>, <publisher-loc>Caracas</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-57-609">
            <mixed-citation publication-type="webpage">
               <article-title>P herbarium Vascular Plants</article-title>. <year>2023</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">P herbarium Vascular Plants</italic>
               </source>. <publisher-name>Mus&#x00E9;um national d&#x0027;Histoire naturelle (MNHN)</publisher-name>. <comment>P&#x00E1;gina web</comment>: <ext-link ext-link-type="uri"
                         xlink:href="https://science.mnhn.fr/institution/mnhn/collection/p/item/search">https://science.mnhn.fr/institution/mnhn/collection/p/item/search</ext-link> &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-58-609">
            <mixed-citation publication-type="software">
               <person-group person-group-type="author">
                  <collab>QGIS</collab>
               </person-group>. <year>2023</year>. <source>QGIS. Un Sistema de Informaci&#x00F3;n Geogr&#x00E1;fica libre y de c&#x00F3;digo abierto</source> (versi&#x00F3;n <version>3.26 3</version>).</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-59-609">
            <mixed-citation publication-type="webpage">
               <article-title>Reflora Virtual Herbarium</article-title>. <year>2023</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">Reflora Virtual Herbarium</italic>
               </source>. <comment>P&#x00E1;gina web</comment>: <ext-link ext-link-type="uri"
                         xlink:href="http://reflora.jbrj.gov.br/reflora/herbarioVirtual/">http://reflora.jbrj.gov.br/reflora/herbarioVirtual/</ext-link> &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-60-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Rivi&#x00E8;re</surname>
                     <given-names>P</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (ed.). <year>2006</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">The Guiana Travels of Robert Schomburgk, 1835-1844</italic>
               </source>, <comment>2 vols</comment>. Published by <publisher-name>Ashgate for the Hakluyt Society</publisher-name>, <publisher-loc>Londres</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-61-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Rodr&#x00ED;guez-Duque</surname>
                     <given-names>D.L</given-names>
                  </string-name>. <string-name name-style="western">
                     <surname>Grande Allende</surname>
                     <given-names>J.R</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Garc&#x00ED;a-Gonz&#x00E1;lez</surname>
                     <given-names>J.D</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Escobar-Alba</surname>
                     <given-names>M</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Hern&#x00E1;ndez-Avenda&#x00F1;o</surname>
                     <given-names>P</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Aymard-Corredor</surname>
                     <given-names>G.A</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2021</year>. <article-title>Rediscovering <italic toggle="yes">Ternstroemia killipiana</italic> (Pentaphylacaceae, s.l.), a Colombian Andes species not collected since 1926: its geographic distribution and current conservation status</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Harvard Papers in Botany</italic>
               </source>
               <volume>26</volume>: <fpage>449</fpage>-<lpage>454</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-62-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Roth</surname>
                     <given-names>I</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1990</year>. <chapter-title>Peculiar surface structures of tropical leaves for gas exchange, guttation, and light capture</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Rollet</surname>
                     <given-names>B</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>H&#x00F6;germann</surname>
                     <given-names>C</given-names>
                  </string-name>. &#x0026;amp; <string-name name-style="western">
                     <surname>Roth</surname>
                     <given-names>I</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.).<source>Stratification of tropical forests as seen in leaf structure. Tasks for vegetation science</source>, vol <volume>21</volume>: <fpage>185</fpage>-<lpage>238</lpage>. <publisher-name>Springer</publisher-name>, <publisher-loc>Dordrecht</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-63-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Schomburgk</surname>
                     <given-names>R</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1848</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">Reisen in Britisch-Guiana in den Jahren 1840-1844</italic>
               </source>, Bd. 3: Versuch einer zusammenstellung der Fauna und Flora. <publisher-name>J. J. Weber</publisher-name>, <publisher-loc>Lipsia</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-64-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Serviss</surname>
                     <given-names>B.E</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Peck</surname>
                     <given-names>J.H</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2008</year>. <article-title>New and noteworthy records of several non-native vascular plant species in Arkansas</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Journal of the Botanical Research Institute of Texas</italic>
               </source>
               <volume>2</volume>: <fpage>637</fpage>-<lpage>641</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-65-609">
            <mixed-citation publication-type="webpage">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Shorthouse</surname>
                     <given-names>D.P</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2010</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">SimpleMappr, an online tool to produce publication-quality point maps</italic>
               </source>. <comment>P&#x00E1;gina web</comment>: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://www.simplemappr.net">https://www.simplemappr.net</ext-link> &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-66-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Sobral</surname>
                     <given-names>M</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Bittrich</surname>
                     <given-names>V</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2015</year>. <chapter-title>Pentaphylacaceae</chapter-title>, en <source>Jardim Bot&#x00E2;nico do Rio de Janeiro (ed.), <italic toggle="yes">Lista de Esp&#x00E9;cies da Flora do Brasil</italic>
               </source>. <comment>P&#x00E1;gina web</comment>: <ext-link ext-link-type="uri"
                         xlink:href="http://floradobrasil.jbrj.gov.br/jabot/floradobrasil/FB12574">http://floradobrasil.jbrj.gov.br/jabot/floradobrasil/FB12574</ext-link> &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-67-609">
            <mixed-citation publication-type="webpage">
               <article-title>SpeciesLink</article-title>. <year>2023</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">SpeciesLink network</italic>
               </source>. <comment>P&#x00E1;gina web</comment>: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://specieslink.net/">https://specieslink.net/</ext-link> &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-68-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Sprague</surname>
                     <given-names>T.A</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1926</year>. <article-title>Linden and Planchon&#x2019;s Plantae Columbianae</article-title>. <source>Bulletin of Miscellaneous Information (<italic toggle="yes">Royal Botanic Gardens, Kew</italic>)</source>
               <volume>1926</volume>: <fpage>32</fpage>-<lpage>44</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-69-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Steyermark</surname>
                     <given-names>J.A</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Huber</surname>
                     <given-names>O</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1978</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">Flora del &#x00C1;vila.</italic>
               </source>
               <publisher-name>Sociedad Venezolana de Ciencias Naturales, Ministerio del Ambiente y los Recursos Naturales Renovables (MARNR)</publisher-name>, <publisher-loc>Caracas</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-70-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Swartz</surname>
                     <given-names>O.P</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1788</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">Nova Genera et Species Plantarum seu Prodromus descriptionum Vegetabilium, maximam partem incognitorum quae sub itinere in Indiam Occidentalem annis 1783-87.</italic>
               </source>
               <publisher-name>A. J. Nordstr&#x00F6;m</publisher-name>, <publisher-loc>Estocolmo</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-71-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Szyszy&#x0142;owicz</surname>
                     <given-names>I</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. &#x005B;<comment>1893</comment>&#x005D; <year>1895</year>. <chapter-title>Theaceae</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Engler</surname>
                     <given-names>A</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Prantl</surname>
                     <given-names>K</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (eds.), <source>Die Nat&#x00FC;rlichen Pflanzenfamilien III. Teil 3, Abt. 6-6a</source>: <fpage>175</fpage>-<lpage>192</lpage>. <publisher-name>W. Engelmann</publisher-name>, <publisher-loc>Lipsia</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-72-609">
            <mixed-citation publication-type="webpage">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Thiers</surname>
                     <given-names>B</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2021</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">Index Herbariorum</italic>: A global directory of public herbaria and associated staff</source>. <publisher-name>New York Botanical Garden&#x2019;s Virtual Herbarium</publisher-name>. <comment>P&#x00E1;gina web</comment>: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://sweetgum.nybg.org/science/ih/">http://sweetgum.nybg.org/science/ih/</ext-link> &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-73-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Thomas</surname>
                     <given-names>V</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1991</year>. <article-title>Structural, functional and phylogenetic aspects of the colleter</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Annals of Botany</italic>
               </source>
               <volume>68</volume>: <fpage>287</fpage>-<lpage>305</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-74-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <collab>UICN (Uni&#x00F3;n Internacional para la Conservaci&#x00F3;n de la Naturaleza)</collab>
               </person-group>. <year>2012</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">Categor&#x00ED;as y criterios de la Lista Roja de la UICN</italic>
               </source>, versi&#x00F3;n <version>3.1</version>, <edition designator="2">segunda edici&#x00F3;n</edition>. <publisher-loc>Gland y Cambridge</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-75-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Urban</surname>
                     <given-names>I</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1896</year>. <article-title>Additamenta ad cognitionem florae Indiae Occidentalis. (Particula III)</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Botanische Jahrb&#x00FC;cher f&#x00FC;r Systematik, Planzengeschichte und Pflanzengeographie</italic>
               </source>
               <volume>21</volume>(<issue>5</issue>): <fpage>514</fpage>-<lpage>638</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-76-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Urban</surname>
                     <given-names>I</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <comment>1902-</comment>
               <year>1903</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">Symbolae Antilllanae</italic>
               </source>, vol. <volume>III</volume>. <publisher-name>Fratres Borntraeger</publisher-name>, <publisher-loc>Lipsia</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-77-609">
            <mixed-citation publication-type="thesis">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Vieira</surname>
                     <given-names>J.A</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2020</year>. <source>
                  <italic toggle="yes">Revis&#x00E3;o taxon&#x00F4;mica de Pentaphylacaceae Engl. para o Brasil</italic>
               </source>. <comment content-type="degree">Tesis de M&#x00E1;ster</comment>, <publisher-name>Universidade Estadual Paulista</publisher-name>, <publisher-loc>S&#x00E3;o Paulo</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-78-609">
            <mixed-citation publication-type="webpage">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Vieira</surname>
                     <given-names>J.A</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Sampaio</surname>
                     <given-names>D</given-names>
                  </string-name>.</person-group>
               <year>2020</year>. <chapter-title>Pentaphylacaceae</chapter-title>, en <source>Jardim Bot&#x00E2;nico do Rio de Janeiro</source> (ed.), <publisher-name>Flora do Brasil 2020, under construction</publisher-name>. <comment>P&#x00E1;gina web</comment>: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://floradobrasil.jbrj.gov.br/">https://floradobrasil.jbrj.gov.br/</ext-link> &#x005B;consultada: <date-in-citation content-type="access-date" iso-8601-date="2023-06-15">15 jun. 2023</date-in-citation>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-79-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Vieira</surname>
                     <given-names>J.A</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Sampaio</surname>
                     <given-names>D</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Soares-Silva</surname>
                     <given-names>J.P</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2021</year>a. <article-title>Nomenclatural notes in Brazilian <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic>
               </article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Phytotaxa</italic>
               </source>
               <volume>509</volume>: <fpage>121</fpage>-<lpage>128</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-80-609">
            <mixed-citation publication-type="journal">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Vieira</surname>
                     <given-names>J.A</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Sampaio Silveira</surname>
                     <given-names>D</given-names>
                  </string-name>., <string-name name-style="western">
                     <surname>Jord&#x00E3;o</surname>, <given-names>V.M.M</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Soares-Silva</surname>
                     <given-names>J.P</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2021</year>b. <article-title>Taxonomic novelties in Pentaphylacaceae: Four new species of <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> from Brazil</article-title>. <source>
                  <italic toggle="yes">Neodiversity</italic>
               </source>
               <volume>14</volume>: <fpage>3</fpage>-<lpage>18</lpage>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-81-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Wawra von Fernsee</surname>
                     <given-names>H</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>1886</year>. <chapter-title>Ternstroemiaceae</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>von Martius</surname>, <given-names>C.P.F</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (ed.), <source>Flora Brasiliensis 12(1), Fasc. 97</source>, pp. <fpage>263</fpage>-<lpage>334</lpage>, <comment>tab. 52-55</comment>.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-82-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Weberling</surname>F</string-name>
               </person-group>. <year>1992</year>. <source>Morphology of flowers and inflorescences</source>. <publisher-name>Cambridge University Press</publisher-name>, <publisher-loc>Cambridge</publisher-loc>. &#x005B;<comment>traducido al ingl&#x00E9;s, del alem&#x00E1;n, por</comment>: <person-group person-group-type="translator">
                  <string-name name-style="western">
                     <given-names>R. J</given-names>. <surname>Pankhurst</surname>
                  </string-name>
               </person-group>; <comment>t&#x00ED;tulo original: &#x201C;Morphologie der bl&#x00FC;ten und der bl&#x00FC;tenst&#x00E4;nde&#x201D;, Ulm: Eugen Ulmer, Ulm, 1981)</comment>&#x005D;.</mixed-citation>
         </ref>
         <ref id="ref-83-609">
            <mixed-citation publication-type="book">
               <person-group person-group-type="author">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Weitzman</surname>
                     <given-names>A.L</given-names>.</string-name>, <string-name name-style="western">
                     <surname>Dressler</surname>
                     <given-names>S</given-names>
                  </string-name>. &#x0026; <string-name name-style="western">
                     <surname>Stevens</surname>
                     <given-names>P.F</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. <year>2004</year>. <chapter-title>Ternstroemiaceae</chapter-title>. En <person-group person-group-type="editor">
                  <string-name name-style="western">
                     <surname>Kubitzki</surname>
                     <given-names>K</given-names>
                  </string-name>
               </person-group>. (ed.), <source>The Families and Genera of Vascular Plants. VI. Flowering Plants. Dicotyledons. Celastrales, Oxalidales, Rosales, Cornales, Ericales</source>: <fpage>450</fpage>-<lpage>460</lpage>. <publisher-name>Springer</publisher-name>, <publisher-loc>Berlin</publisher-loc>.</mixed-citation>
         </ref>
      </ref-list>
      <app-group id="appg-1-609">
         <app id="app-1-609">
            <title>
               <bold>Ap&#x00E9;ndice 1</bold>. Lista adicional del material de herbario examinado para 14 especies de <italic toggle="yes">Ternstroemia</italic> presentes en Venezuela (del total de 28; <xref rid="taw-1-609" ref-type="table">Tabla 1</xref>) tratadas arriba en la secci&#x00F3;n sobre novedades taxon&#x00F3;micas, nomenclaturales y corol&#x00F3;gicas.</title>
            <p>
               <italic toggle="yes">Tenstroemia acrodantha</italic> Kobuski &#x0026; Steyerm.</p>
            <p>
               <bold>VENEZUELA</bold>. <bold>M&#x00E9;rida</bold>: La Carbonera, ca. 2600 m, jul. 1957, Aristeguieta 2860 (MER 9819, MER 9820, VEN 41386, VEN 41460); munic. Zerpa, distr. Andr&#x00E9;s Bello (La Azulita), Los Molinillos, 14 sep. 1968, Bautista 2031 (MER 47704, MER 47704, PORT &#x005B;&#x003F;&#x005D;); La Mucuy, 2540 m, 20 nov. 1952, Bernardi s.n. (VEN 47668); La Mucuy, 2540 m, 20 nov. 1952, Bernardi s.n. (VEN 47688); La Carbonera, 30 I 1953, Bernardi 330 (MER 9814); Pueblos del Sur, 2000 m, 13 feb. 1957, Bernardi 6062 (MER 9815, MER 49783); distr. Bocon&#x00F3;, Parque Nacional Guaramacal, vertiente norte, 09&#x00B0;14&#x2019;48&#x2019;&#x2019;N, 70&#x00B0;12&#x2019;15&#x2019;&#x2019;O, 2400 m, 01-03 jul. 1995, Cuello 1154 (PORT 62050); munic. Bocon&#x00F3;, Parque Nacional Guramacal, vertiente norte, UTM 190368011E, 1022672N, 2480 m, 03-04 II 2000, Cuello 1917 (PORT 71131); alrededores de El Plan, entre M&#x00E9;rida y El Morro, 2200 m, 11 may. 1964, Ijj&#x00E1;sz 175 (MY 21017, VEN 199435); La Mucuy, 2540 m, 20 nov. 1952, Lamprecht s.n. (MER 9816); munic. Tabay, La Mucuy, 15 km E de M&#x00E9;rida, 2500 m, 15 jun. 1953, Little Jr. 15218 (MER 9817, VEN 199433, VEN 199433); La Carbonera, 15 km NO de Ejido, 2200 m, 4 jul. 1953, Little Jr. 15275 (MER 9818, VEN 293702); munic. Lagunillas, distr. Sucre, La Trampa, 5 jul. 1978, Marcano Berti 22-7-78 (MER 27766, MER 27766); munic. Lagunillas, distr. Sucre, carretera La Trampa-La Azulita, El Cacique de la Sabana, 5 jul. 1978, Marcano Berti 29 jul. 78 (MER 27747, MER 27747); bosque San Eusebio, 2400 m, 14 I 1966, Puerto 2 (VEN 74051); munic. Sucre, carretera La Trampa-Chiguar&#x00E1;, 2150 m, 14 may. 1977, Quintero 1823 (MERC cb 12216); distr. Sucre, carretera La Trampa-Chiguar&#x00E1;, 2150 m, 14 may. 1977, Quintero 1830 (MER 26422); distr. Sucre, Lagunillas-La Trampa, 2200 m, 29 sep. 1977, Quintero 2052 (MER 29368); camino hacia Aricagua, 2400 m, 21 feb. 1980, Ricardi 6 (MERC cb 12217); distr. Campo El&#x00ED;as, bosque de San Eusebio, 2100-2400 m, 30 sep. 1962, Ruiz Ter&#x00E1;n 1076 (MER 17206, MER 17207; distr. Campo El&#x00ED;as, bosque de San Eusebio, 2100-2400 m, 29 oct. 1962, Ruiz Ter&#x00E1;n 1131 (MER 17208, MER 17209); munic. Zerpa, distr. Campo El&#x00ED;as, bosque experimental de San Eusebio, 2100-2400 m, 22 ene. 1963, Ruiz Ter&#x00E1;n 1271 (MER 17210, MER 17211); munic. Zerpa, distr. Campo El&#x00ED;as, bosque experimental de San Eusebio, 2100-2400 m, 22 I 1963, Ruiz Ter&#x00E1;n 1277 (MER 17212, MER 17213); de El Morro hacia el sur, 2000 m, 13 II 1957, s.c. 6062 (MER 9821, MER 9822); along R&#x00ED;o Albarregas, Monte &#x201C;Serpa&#x201D; (sic.; Zerpa), 5-10 km northeast of M&#x00E9;rida, 1675-2135 m, 18 abr. 1944, Steyermark 55937 (VEN cb 33997 &#x005B;PT&#x005D;); above Hacienda Agua Blanca, above La Azulita, 1375-1920 m, 25 abr. 1944, Steyermark 56090 (VEN cb 33998 &#x005B;PT&#x005D;); distr. Andr&#x00E9;s Bello, bosque San Eusebio, 2100-2400 m, 20 ago. 1967, Torres s.n. (MER 922, MER 22594; distr. Sucre, 3-4 km above El Molino, en la v&#x00ED;a Lagunillas-La Trampa, in forest of &#x201C;Toma de Agua&#x201D;, 21 ago. 1973, Tillett 737-350 (MYF 25331).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia camelliifolia</italic> (&#x201C;T. camelliaefolia&#x201D;) Linden &#x0026; Planch.</p>
            <p>
               <bold>VENEZUELA</bold>. <bold>Aragua</bold>: Parque Nacional &#x0022;H. Pittier&#x0022;, pico Guacamayo, 1680 m, 4 ene. 1976, Huber 346 (VEN 107428); &#x201C;Colon. Tovar&#x201D;, sine data, Engels 131 (P cb 780895). <bold>Aragua/La Guaira</bold>: along road to Puerto Maya, 0,5-4 km W to its junction with La Victoria-Colonia Tovar highway, 10&#x00B0;24&#x2019;N, 67&#x00B0;20&#x2019;O, 2070-2200 m, 14 ene. 1982, Mori 14563 (PORT 6312&#x00B8; VEN 167079). <bold>Distrito Capital</bold>: El &#x00C1;vila, sector El Papel&#x00F3;n, 3 feb.1942, Delgado 324 (VEN 107774); La Silla, 1700 m, II 1940, fr. El&#x00ED;as 149 (CAR 149, CAR 6520); Parque Nacional El &#x00C1;vila, 1975, Manara s.n. (VEN 115555); Parque Nacional El &#x00C1;vila, s.d., Manara s.n. (VEN 115574); Parque Nacional El &#x00C1;vila, Trif&#x00F3;n, entre Boca de Tigre y el topo Infiernito, 10&#x00B0;33,4&#x2019; N, 66&#x00B0;54,3&#x2019; O, 1850-1900 m, 17 feb. 1993, Meier 3366 (VEN 296091); Las Queseras, arriba de Caracas, 1400 m, 4 nov. 1917, Pittier 7572 (VEN 8445). <bold>Distrito Capital/Miranda</bold>: serran&#x00ED;a de El &#x00C1;vila, camino de ronda de El Papel&#x00F3;n a Chaca&#x00ED;to, 22 V 1941, Delgado 325 (G cb 374717). <bold>Falc&#x00F3;n</bold>: Paraguariba, Sierra de San Luis, 29 mar. 1984, Berry 4313 (VEN 200806). <bold>Lara</bold>: v&#x00ED;a entre Humocaro y Barbacoa, 1800 m, 31 ene. 1967, Smith V961 (VEN 103047); Cubiro, en las &#x0022;Lomas&#x201D;, 1600 m, 4 III 1976, Smith V8117 (VEN 109008). <bold>Miranda</bold>: Subida al pico Naiguat&#x00E1; v&#x00ED;a Garate (arriba del canal de Garate), vertiente sur, al NE de Caracas, 2180 m, 20 mar. 1993, Meier 3514 (VEN 296092). <bold>Sucre</bold>: Cerro de Humo, laderas pendientes que miran al norte, a lo largo de las cabeceras de R&#x00ED;o Santa Isabel, cerca de camino de bestias entre Los Pocitos y La Roma, 700-800 m, 11 ago. 1966, Steyermark 96324 (VEN 69945). <bold>Trujillo</bold>: distr. Bocon&#x00F3;, Parque Nacional Guaramacal, 09&#x00B0;14&#x2019;48&#x2019;&#x2019;N, 70&#x00B0;12&#x2019;15&#x2019;&#x2019;O, 01-03 jul. 1995, Cuello 1154 (VEN 387485).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia crassifolia</italic> Benth.</p>
            <p>
               <bold>COLOMBIA</bold>. <bold>Caquet&#x00E1;</bold>: Araracuara, sobre la mesa de areniscas detr&#x00E1;s de la base militar, 00&#x00B0;37&#x2019;N, 72&#x00B0;24&#x2019;O, 18 oct. 1990, Duivenvoorden 299 (NY s.n.). <bold>GUYANA</bold>. <bold>Cuyun&#x00ED;-Mazaruni</bold>: Maipuri falls, Karowrieng river, 05&#x00B0;41&#x2019;N, 60&#x00B0;14&#x2019;O, 570-600 m, 25 dic. 1989, Gillespie 2889 (NY s.n., VEN 435035); Chi Chi mountain range, ca. 2 km W of Chi Chi falls, S bank of Mazaruni river, 05&#x00B0;34&#x2019;N, 60&#x00B0;13&#x2019;O, 550 m, 17 feb. 1987, Pipoly 10263 (NY s.n.); Pakaraima mountains, mount Aymatoi, 05&#x00B0;55&#x2019;N, 61&#x00B0;O, 1150 m, 15 oct. 1981, Maas 5663 (NY s.n., U cb 283394, VEN 408594); Pakaraima mountains, Kamarang River-Wenamu trail, Samwarakna-tipu, 1100 m, nov. 1951, Maguire 32530 (NY s.n.); Pakaraima mountains, Kamarang River-Wenamu trail; Samwarakna-tipu, 1100 m, XI 1951, Maguire 32531 (NY s.n.). <bold>VENEZUELA</bold>. <bold>Bol&#x00ED;var</bold>: distr. Sifontes, a lo largo de la carretera salto El Danto-Luepa, 600-900 m, 16 ago. 1985, Aymard 4189 (NY s.n., PORT 20918); 1-3 km NW of Luepa along unpaved road to Minicentral La Ciudadela, 05&#x00B0;52&#x2019;N, 61&#x00B0;29&#x2019;O, 1300-1400 m, 14 nov. 1997, Berry 6573 (VEN 374559); munic. Gran Sabana, sector Sierra de Lema, pr. R&#x00ED;o Aponwao, 15 abr. 2000, Blanco 4497 (UCOB 8253, VEN 312652); munic. Gran Sabana, sector Sierra de Lema, pr. R&#x00ED;o Aponwao, 15 abr. 2000, Blanco 4500 (UCOB 8252); cerro Guaiquinima, camp 2, 05&#x00B0;N, 63&#x00B0;O, 1200 m, 7 feb. 1990, Boom 9422 (VEN 291132); cerro Guaiquinima, camp 2, 05&#x00B0;N, 63&#x00B0;O, 1200 m, 8 feb. 1990, Boom 9453 (NY s.n., VEN 291133, VEN 291135); cerro Guaiquinima, camp 2, 05&#x00B0;N, 63&#x00B0;O, 1200 m, 9 feb. 1990, Boom 9485 (NY cb 927181, VEN 359982); La Gran Sabana, carretera El Dorado-Santa Elena de Uair&#x00E9;n, entre km 222 y 240 de la v&#x00ED;a, 02-04 mar. 1972, Bunting 4747 (NY s.n.); munic. Roscio, pr. R&#x00ED;o Aponwao, cruce con la carretera El Dorado-Santa Elena, pr. La Ciudadela y debajo del cerro donde se encuentra el fuerte Mariano Montilla, inicio de la Gran Sabana, pr. La Escalera, 1250 m, 18 nov. 1981, Burandt V1046 (UCOB 7947); r&#x00ED;o Caron&#x00ED;, pr. Raudales Mureyem&#x00E1;, 800 m, 10 oct. 1946, Cardona 1818 (VEN 284812); cerro Guaiquinima, camp II, NE de la meseta, 05&#x00B0;56&#x2019; N, 63&#x00B0;28&#x2019; O, 1180 m, 11-14 feb. 1990, Cotton 1120 (VEN 374302); along highway between Santa Elena and Icabar&#x00FA;, 103 km SW of Santa Elena, 16 km NE of Icabar&#x00FA;, near bridge, 04&#x00B0;20&#x2019; N, 62&#x00B0;45&#x2019; O, 750 m, 24 jul. 1982, Croat 54054 (NY s.n., VEN 227877); along road from Icabar&#x00FA; to Santa Elena, 16 km N of Icabar&#x00FA;, 04&#x00B0;20&#x2019; N, 61&#x00B0;45&#x2019; O, 750 m, 26 jul. 1982, Croat 54140 (NY s.n., VEN 241226); Gran Sabana, r&#x00ED;o Yuruan&#x00ED;, 1200 m, oct. 1982, Delascio 11915 (VEN 218848); Parque Nacional Canaima, El Jard&#x00ED;n, 05&#x00B0;37&#x2019;55&#x2019;&#x2019;N, 61&#x00B0;41&#x2019;55&#x2019;&#x2019;O, 1320 m, 29 abr. 2002, Delascio 18173 (VEN 382020); munic. Sucre, 06&#x00B0;42&#x2019;N, 64&#x00B0;14&#x2019;O, 240 m, may. 1990, Delgado 1112 (NY s.n.); munic. Gran Sabana, pr. Kavanay&#x00E9;n, 05&#x00B0;35&#x2019;N, 61&#x00B0;45&#x2019;O, 950-1100 m, 2 may. 2002, D&#x00ED;az 5682 (VEN 371617); munic. Gran Sabana, en altiplanicie, 8 km al N de las cabeceras del r&#x00ED;o Waiparu, 04&#x00B0;42&#x2019;N, 61&#x00B0;47&#x2019;O, 900 m, feb. 1986, Fern&#x00E1;ndez, &#x00C1;ngel 1943 (NY s.n.); munic. Gran Sabana, en altiplanicie, 8 km al N de las cabeceras del r&#x00ED;o Waiparu, 04&#x00B0;42&#x2019;N, 61&#x00B0;47&#x2019;O, 900 m, feb. 1986, Fern&#x00E1;ndez, &#x00C1;ngel 2078 (NY s.n.); Gran Sabana, en El Aponguao I, nov. 1976, Fern&#x00E1;ndez, Antonio 2775 (MY 48021); zona cercana a la iglesia Santa Teresita, Kavanay&#x00E9;n, 1300 m, 22 abr. 1972, Ferrari 1033 (MY 21292); zona cercana a la iglesia Santa Teresita, Kavanay&#x00E9;n, 1300 m, 22 abr. 1972, Ferrari 1036 (MY 21291); La Gran sabana, a orillas del r&#x00ED;o Aponwao, 1100 m, 12 feb. 1983, Gar&#x00F3;falo 1205 (VEN 199919, VEN 199919); munic. Gran Sabana, &#x005B;r&#x00ED;o&#x005D; Karaur&#x00ED;n medio, 05&#x00B0;16&#x2019;30&#x2019;&#x2019; N, 61&#x00B0;03&#x2019;00&#x2019;&#x2019; O, 960 m, 13 nov. 1986, Hern&#x00E1;ndez 350 (VEN 234818); Gran Sabana, Mareman Par&#x00FA;, 50 km al N de Kama Meru, 05&#x00B0;40&#x2019; N, 61&#x00B0;25&#x2019; O, 1300 m, 5 abr. 1985, Holst 2236 (NY s.n., VEN 228342); distr. Roscio, 3 km S of El Pauj&#x00ED;, summit of mountain bordering N side of El Abismo, 04&#x00B0;30&#x2019; N, 61&#x00B0;35&#x2019; O, 1050 m, 19 oct. 1985, Holst 2348 (VEN 233929); distr. Roscio, sobre una cuesta al N de Kam&#x00E1; Meru, 05&#x00B0;25&#x2019; N, 61&#x00B0;13&#x2019; O, 1000 m, 4 mar. 1983, Huber 7279 (NY s.n., VEN 377675); distr. Roscio, ca. 10 km al N del empalme Luepa-Kavanay&#x00E9;n, pr. Monumento al Soldado Pionero (sector N de la Gran Sabana), 05&#x00B0;46&#x2019; N, 61&#x00B0;27&#x2019; O, 1380 m, 9 mar. 1983, Huber 7463 (NY s.n., NY s.n., VEN 377673); distr. Roscio, en el valle del r&#x00ED;o Guar&#x00ED;, ca. 2 km al N de la entrada al hato La Divina Pastora, al O de la carretera Luepa-Santa Elena, 04&#x00B0;43&#x2019; N, 61&#x00B0;03&#x2019; O, 900 m, 25 jul. 1983, Huber 7844 (NY cb 927199, VEN 377669); distr. Roscio, en el valle del r&#x00ED;o Guar&#x00ED;, ca. 2 km al N de la entrada al hato La Divina Pastora, al O de la carretera Luepa-Santa Elena, 04&#x00B0;43&#x2019; N, 61&#x00B0;03&#x2019; O, 900 m, 25 jul. 1983, Huber 7848 (NY cb 927196, VEN 377670); distr. Roscio, en el camino hacia la mina La Hoyada, ca. 5 km al E de Cantarana (ca. 90 km al O de Santa Elena de Uair&#x00E9;n), 04&#x00B0;26&#x2019; N, 61&#x00B0;39&#x2019; O, 850 m, 15 ago. 1984, Huber 9680 (NY cb 927212, NY s.n., VEN 377661); distr. Roscio, cerro Akurim&#x00E1;, ca. 2 km al N de Santa Elena de Uair&#x00E9;n, 04&#x00B0;37&#x2019;N, 61&#x00B0;07&#x2019;O, 1000 m, 19 ago. 1984, Huber 9700 (NY cb 927200, NY s.n., VEN 377662); distr. Piar, sobre extensas altiplanicies ubicadas entre la punta meridional del Auy&#x00E1;n Tepuy al N y el Uaip&#x00E1;n Tepuy al S, en las cabeceras NE del r&#x00ED;o Urim&#x00E1;n, 05&#x00B0;42&#x2019;N, 62&#x00B0;37&#x2019;O, 900 m, 11 dic. 1984, Huber 9895 (NY s.n., NY cb 927213, VEN 377660); distr. Roscio, ca. 1 km al NNE del puente sobre el r&#x00ED;o Yuruan&#x00ED;, ca. 5 km al N del poblado de San Francisco de Yuruan&#x00ED;, 05&#x00B0;06&#x2019;N, 61&#x00B0;05&#x2019;O, 900 m, 19 ene. 1985, Huber 9943 (NY cb 927204, NY s.n., VEN 377655); distr. Roscio, en el sector inferior del valle del r&#x00ED;o Aponguao, ca. 3 km al NNE de la confluencia con el r&#x00ED;o Kuken&#x00E1;n, 04&#x00B0;51&#x2019;N, 61&#x00B0;32&#x2019;O, 950 m, 14 jun. 1985, Huber 10508 (NY s.n., VEN 377649); distr. Sifontes, en la ribera derecha (N) del r&#x00ED;o Yuruan&#x00ED; medio, ca. 8 km r&#x00ED;o inf. La confuencia con el r&#x00ED;o Karaur&#x00ED;n, 05&#x00B0;08&#x2019;N, 60&#x00B0;59&#x2019;O, 950 m, 8 sep. 1986, Huber 11830 (NY s.n., VEN 377730); Gran Sabana, 7 km E of Kavanay&#x00E9;n, 1100 m, 15 dic. 1984, Kral 72114 (MYF 6102, NY s.n., VEN 361096); N of Yuruani Ferry, puente Kumerepa, above Ven. 10, 800 m, 18 dic. 1984, Kral 72185 (NY s.n., VEN 238944); alto &#x005B;r&#x00ED;o&#x005D; Caron&#x00ED;, alrededores de Santa Elena de Uair&#x00E9;n, 19 abr. 1946, Lasser 1348 (NY s.n., VEN 56261); 17 km E of El Pauj&#x00ED; by road and 64 km O of Santa Elena by road, 4 km N of highway, r&#x00ED;o Las Ahallas, 04&#x00B0;30&#x2019;N, 61&#x00B0;30&#x2019;O, 850 m, 28 oct. 1985, Liesner 19062 (NY s.n., VEN 361252); 3 km S of El Pauj&#x00ED;, S slope and summit of El Abismo, 04&#x00B0;30&#x2019;N, 61&#x00B0;35&#x2019;O, 800-1050 m, 11 nov. 1985, Liesner 19867 (NY s.n., VEN 246797); 3 km S of El Pauj&#x00ED;, S slope and summit of El Abismo, 04&#x00B0;30&#x2019;N, 61&#x00B0;35&#x2019;O, 800-1050 m, 11 nov. 1985, Liesner 19871 (VEN 366379); 3 km S of El Pauj&#x00ED;, S slope and summit of El Abismo, 04&#x00B0;30&#x2019;N, 61&#x00B0;35&#x2019;O, 800-1050 m, 11 nov. 1985, Liesner 19873 (VEN 366382); depto. Atures, W side of valley of r&#x00ED;o Coro-Coro, 8 km NNW of settlement of Yutaje, 05&#x00B0;41&#x2019;N, 66&#x00B0;08&#x2019;30&#x2019;&#x2019;O, 500-1000 m, 26 feb. 1987, Liesner 21435 (VEN 368886); depto. Atures, W side of valley of r&#x00ED;o Coro-Coro, 8 km NNW of settlement of Yutaje, 05&#x00B0;41&#x2019;N, 66&#x00B0;08&#x2019;30&#x2019;&#x2019;O, 800-1000 m, 27 feb. 1987, Liesner 21472 (NY s.n.); Gran Sabana, ca. 15 km WSW of Karaurin Tepui, quebrada Tanuan, 05&#x00B0;19&#x2019;N, 61&#x00B0;04&#x2019;O, 950 m, 1 may. 1988, Liesner 24075 (NY s.n., VEN 277002); Gran Sabana, ca. 15 km WSW of Karaurin Tepui, quebrada Tanuan, 05&#x00B0;19&#x2019;N, 61&#x00B0;04&#x2019;O, 950 m, 1 may. 1988, Liesner 24113 (VEN 242877); Gran Sabana, km 146 along El Dorado-Sta. Elena road, 1280 m, 17 nov. 1978, Luteyn 6288 (NY s.n.); Gran Sabana, Ilu-Tepui, between Uarupata and Enemasic, 1000 m, 8 feb. 1952, Maguire 33245 (NY s.n.); Gran Sabana, Ilu-Tepui, Kawanay&#x00E9;n, 1300 m, 30 mar. 1952, Maguire 33691 (NY s.n.); serra do Sol, 10 km N Caj&#x00FA;, right fork, headwaters &#x005B;of&#x005D; Cotinga river, frontier between territorio do Rio Branco (Brazil) and estado Bol&#x00ED;var (Venezuela), 822,96 m, 1 ene. 1955, Maguire 40468 (NY s.n.); serra do Sol, S of Caj&#x00FA;, right fork, headwaters Cotinga river, frontier between territorio do Rio Branco (Brazil) and estado Bol&#x00ED;var (Venezuela), 1000 m, 3 ene. 1955, Maguire 40476 (NY s.n.); Gran Sabana, 8-10 km O de Kavanay&#x00E9;n, 1080-1120 m, 5 ago. 1979, Morillo 7963 (VEN 290035, VEN 290035); distr. Sifontes, pr. Desv&#x00ED;o r&#x00ED;o Suruape, 2 km del r&#x00ED;o Yuruan&#x00ED;, 05&#x00B0;04&#x2019;N, 61&#x00B0;05&#x2019;O, 9 abr. 1986, Pic&#x00F3;n 1043 (NY s.n.); munic. Gran Sabana, a 12 km al NO de Tuauken, en el cerro Oraimetup&#x00FC; (cerro de la pava gigante), 05&#x00B0;32&#x2019;N, 61&#x00B0;33&#x2019;O, 1160 m, 25 mar. 1987, Pic&#x00F3;n 1291 (MYF 13024); munic. Gran Sabana, a 12 km de Kama Mer&#x00FA; (salto Kama), en la v&#x00ED;a a Santa Elena de Uair&#x00E9;n, al E de la Estaci&#x00F3;n Repetidora El Oso, 05&#x00B0;18&#x2019;N, 61&#x00B0;05&#x2019;O, 1100 m, 28 oct. 1990, Pic&#x00F3;n 1703 (MYF 13050); Gran Sabana, Parque Nacional Canaima, v&#x00ED;a de acceso N a la Microcentral La Ciudadela, 05&#x00B0;52&#x2019;50&#x2019;&#x2019; N, 61&#x00B0;30&#x2019;07&#x2019;&#x2019;O, 1350 m, 19 oct. 1996, Pic&#x00F3;n 2646 (VEN 298087); Parque Nacional Canaima, v&#x00ED;a de acceso S a la Microcentral La Ciudadela, a 2 km de la entrada, 05&#x00B0;50&#x2019;34&#x2019;&#x2019;N, 61&#x00B0;28&#x2019;15&#x2019;&#x2019;O, 1350 m, 20 oct. 1996, Pic&#x00F3;n 2689 (VEN 298490); Gran Sabana, Parque Nacional Canaima, v&#x00ED;a de acceso S a la Microcentral La Ciudadela, a 2 km de la entrada, 05&#x00B0;50&#x2019;34&#x2019;&#x2019;N, 61&#x00B0;28&#x2019;15&#x2019;&#x2019;O, 1350 m, 20 oct. 1996, Pic&#x00F3;n 2692 (VEN 298086); Gran Sabana, El Jard&#x00ED;n, entre el campamento Parupa y Kavanay&#x00E9;n, ca. 55 km al E del fuerte &#x005B;militar&#x005D; Luepa, v&#x00ED;a Kavanay&#x00E9;n, Ram&#x00ED;rez 726 (MY 89106, VEN 198656); Gran Sabana, El Jard&#x00ED;n (Guamu-pe = loma de Guamu), entre el campamento Parupa y Kavanay&#x00E9;n, ca. 55 km al E del fuerte &#x005B;militar&#x005D; Luepa, 1350 m, 5 oct. 1984, Ram&#x00ED;rez 938 (NY s.n., VEN 206484); Gran Sabana, El Jard&#x00ED;n (Guamu-pe = Loma de Guamu), entre el campamento Parupa y Kavanay&#x00E9;n, ca. 55 km al E del fuerte &#x005B;militar&#x005D; Luepa, 1350 m, 7 oct. 1984, Ram&#x00ED;rez 975 (NY s.n., VEN 206585); Parque Nacional Canaima, carretera fuerte Luepa-Santa Elena, margen derecha, Marem&#x00E1;n, 20 mar. 1993, Ram&#x00ED;rez 3738 (VEN 331306); Gran Sabana, parque nacional, carretera fuerte Luepa-Kanavay&#x00E9;n, desv&#x00ED;o hacia Riworiwo, entre Iwarkey y Riworiwo, 23 mar. 1993, Ram&#x00ED;rez 4054 (VEN 328984); distr. Roscio, Gran Sabana, orillas de la carretera entre los r&#x00ED;os Yuruan&#x00ED; y Kam&#x00E1;, 800-1250 m, 14 jul. 1974, Ruiz Ter&#x00E1;n 11267 (MERF s.n., MERF s.n.); munic. Gran Sabana, a orillas del r&#x00ED;o Kaui, cerca del puente, 20 jul. 2004, Sanoja 6845 (VEN 435239); munic. Gran Sabana, 2 km despu&#x00E9;s de la alcabala de Lema, salto Mariano Montilla, 29 nov. 2006, Sanoja 8426 (VEN 417182); Sierra de Lema, 7 dic. 2006, Sanoja 8453 (VEN 419868); vicinity of road, campamento 150 at km 150 in valley of savanna of r&#x00ED;o Uarama below Uarama Tepui, NE of Luepa, 1220 m, 24-25 abr. 1960, Steyermark 616 (NY s.n., VEN 58726); vicinity of road, campamento 150 at km 150 in valley of savanna of r&#x00ED;o Uarama below Uarama Tepui, NE of Luepa, 1220 m, 24-25 abr. 1960, Steyermark 617 (VEN 58727); Gran Sabana, between Kun and Uaduara Par&#x00FA;, in valley of r&#x00ED;o Kuken&#x00E1;n, S of mount Roraima, 1065-1220 m, 1 oct. 1994, Steyermark 59069 (VEN 35805); Gran Sabana, between waterfall at Ru&#x00E9; Mer&#x00FA; (tributary of r&#x00ED;o Kuken&#x00E1;n) and Divina Pastora on r&#x00ED;o Kuken&#x00E1;n N of Santa Elena, S of mount Roraima, 1065 m, 3 oct. 1944, Steyermark 59200 (VEN 35813); between r&#x00ED;o Karuai and salto de Iraba Naima, along r&#x00ED;o Karuai, at SW base of Ptari Tepu&#x00ED;, 1220 m, 28 nov. 1944, Steyermark 60699 (VEN 35957); sierra Ich&#x00FA;n, laderas boscosas al N del salto Mar&#x00ED;a Espuma (salto Ich&#x00FA;n), a lo largo del r&#x00ED;o Ich&#x00FA;n (tributario del r&#x00ED;o Paragua), on summit, 04&#x00B0;46&#x2019;N, 63&#x00B0;18&#x2019;O, 625-725 m, 27 dic. 1961, Steyermark 90273 (NY s.n., U cb 283467, VEN 58146); carretera El Dorado hacia Santa Elena de Uair&#x00E9;n, km 198 al S de El Dorado, 1200-1400 m, 07-10 dic. 1972, Steyermark 106646 (NY s.n., VEN 91248); Gran Sabana, 2 km al N de la misi&#x00F3;n de Santa Teresita de Kavanay&#x00E9;n, 1270 m, 20 feb. 1978, Steyermark 115503 (NY s.n., VEN 127711); km 146 al S de El Dorado, 1280 m, 15-18 nov. 1978, Steyermark 117565 (NY s.n., VEN 128996); Gran Sabana, 13 km along road from turn off of Kavanay&#x00E9;n-Parupa road to r&#x00ED;o Aponguao-salto Aponguao, 3 km from salto Aponguao, 41,5 km NE of Santa Teresita de Kavanay&#x00E9;n, 1280 m, 18 ene. 1980, Steyermark 121094 (VEN 318128); distr. Heres, cerro Marutan&#x00ED;, cumbre, en la altiplanicie a lo largo del rio Carla, afluente de las cabeceras del r&#x00ED;o Paragua, below camp, 1200 m, 11-12, 14 ene. 1981, Steyermark 123989 (NY s.n., VEN 151573; distr. Heres, cerro Marutan&#x00ED;, cumbre, en la altiplanicie a lo largo del r&#x00ED;o Carla, afluente de las cabeceras del r&#x00ED;o Paragua, 1200 m, 11-12, 14 ene. 1981, Steyermark 124092 (NY s.n.); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, peque&#x00F1;as altiplanicies en la base septentrional de los farallones superiores del Amur&#x00ED; Tepui (sector O del Acop&#x00E1;n Tepui), 1850 m, 02-05 feb. 1983, Steyermark 128587 (VEN 173422); Gran Sabana, a orillas del r&#x00ED;o Aponguao, antes de La Ciudadela, 10 IX 1972, Trujillo 11547 (MY 21288); Auyan Tepuy, en la terraza de Guayaraca, 1100 m, abr. 1956, Vareschi 4633 (NY s.n., VEN 42766).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia discoidea</italic> Gleason</p>
            <p>
               <bold>BRASIL</bold>. <bold>Amazonas</bold>: Barcelos, Parque Estadual da Serra de Arac&#x00E1;, vegeta&#x00E7;&#x00E3;o arbustiva com afloramentos e alagados, 00&#x00B0;55&#x2019;56&#x2019;&#x2019;N, 63&#x00B0;21&#x2019;33&#x2019;&#x2019;O, 1220 m, 1 sep. 2011, Forzza 6642 (INPA 281434, RB 549505 n.v.). <bold>VENEZUELA</bold>. <bold>Amazonas</bold>: depto. Atures, sierra Maigualida, NW sector, small valley along an upper tributary of ca&#x00F1;o Iguana, 05&#x00B0;30&#x2019;N, 65&#x00B0;15&#x2019;O, 2000 m, 28 feb.&#x00AC;-03 mar. 1991, Berry 4820 (MYF 12723, VEN 326667); cerro Yapacana, upper r&#x00ED;o Orinoco, 1000 m, abr. 1931, Holt 706 (NY s.n.); depto. Atabapo, slope of cerro de Marahuaca, steep irregular slope between r&#x00ED;o Yameduaka Arriba and base of cliff, 03&#x00B0;38&#x2019;N, 65&#x00B0;28&#x2019;O, 1225 m, 20 feb. 1985, Liesner 18025 (VEN 278113); depto. Atabapo, Cerro de Marahuaca above Salto Los Monos on tributary of headwaters of R&#x00ED;o Iguapo, 03&#x00B0;37&#x2019;N, 65&#x00B0;23&#x2019;O, 2555 m, 27 feb. 1985, Liesner 18042 (NY s.n., VEN 277268); depto. Atabapo, &#x005B;cerro&#x005D; Huachamacari, 03&#x00B0;50&#x2019;N, 65&#x00B0;43&#x2019;O, 1720 m, 1 mar. 1985, Liesner 18105 (NY s.n., VEN 365355); depto. Atabapo, cerro marahuaca, SW side of center, 03&#x00B0;39&#x2019;N, 65&#x00B0;26&#x2019;O, 2660 m, 22 oct. 1988, Liesner 25186 (NY s.n., VEN 368949); cerro Sipapo (Par&#x00E1;que), 1600 m, 6 ene. 1949, Maguire 28187 (NY s.n.); cerro Huachamacari, r&#x00ED;o Cunucunuma 1700 m, 4 dic. 1950, Maguire 29821 (NY s.n.); cerro Huachamacari, r&#x00ED;o Cunucunuma, E ridge No. 1, 1820 m, 8 dic. 1950, Maguire 30063 (NY s.n.); cerro Huachamacari, r&#x00ED;o Cunucunuma, E ridge No. 1, 1820 m, 8 dic. 1950, Maguire 30064 (NY s.n.); cerro Huachamacari, r&#x00ED;o Cunucunuma, summit of E escarpment, 1900 m, 11 dic. 1950, Maguire 30110 (NY s.n.); cerro Huachamacari, r&#x00ED;o Cunucunuma, Summit camp, 1800 m, 13 dic. 1950, Maguire 30177 (NY s.n.); cerro Huachamacari, r&#x00ED;o Cunucunuma, Summit camp to W escarpment and escarpment face, 1800 m, 14 dic. 1950, Maguire 30212 (NY s.n.); cerro Yapacana, r&#x00ED;o Orinoco, 1200 m, 3 ene. 1951, Maguire 30739 (NY s.n.); cerro de La Neblina, r&#x00ED;o Yatua, S slope of Cumbre camp, ca&#x00F1;o toward Ca&#x00F1;&#x00F3;n Grande, 1500 m, 16 ene. 1954, Maguire 37344 (NY s.n.); cerro Yapacana, en la cumbre, 03&#x00B0;45&#x2019;N, 66&#x00B0;45&#x2019;O, 1000-1200 m, 05-07 may. 1970, Steyermark 103160 (NY s.n., VEN 284802); cerro Yapacana, en la cumbre, 03&#x00B0;45&#x2019;N, 66&#x00B0;45&#x2019;O, 1000-1200 m, 05-07 may. 1970, Steyermark 103175 (MYF 21021, NY s.n., VEN 83560); cerro Yapacana, en la cumbre, 03&#x00B0;45&#x2019;N, 66&#x00B0;45&#x2019;O, 1000-1200 m, 05-07 may. 1970, Steyermark 103176 (B cb 10 0423305, NY s.n., VEN 284801); depto. Atabapo, cerro Marahuaca, cumbre, secci&#x00F3;n NO, 03&#x00B0;30&#x2019;N, 65&#x00B0;26&#x2019;O, 2500 m, 16 feb. 1981, Steyermark 124460 (NY s.n.); depto. Atabapo, cerro Marahuaca-Huha, cumbre, 03&#x00B0;40&#x2019;N, 65&#x00B0;30&#x2019;O, 2580 m, 31 ene. 1982, Steyermark 125958 (NY s.n., VEN 164838); depto. Atabapo, cerro Marahuaca-Fhuif, cumbre, 03&#x00B0;35&#x2019;N, 65&#x00B0;20&#x2019;O, 2480-2500 m, 01-02 feb. 1982, Steyermark 126008 (NY s.n., VEN 164840); depto. Atabapo, cerro Marahuaca-Fhuif, cumbre, 03&#x00B0;35&#x2019;N, 65&#x00B0;20&#x2019;O, 2480-2500 m, 01-02 feb. 1982, Steyermark 126009 (NY s.n., VEN 164839); depto. Atabapo, cerro Marahuaca-Fhuif, cumbre 03&#x00B0;35&#x2019;N, 65&#x00B0;20&#x2019;O, 2480-2500 m, 2 feb. 1982, Steyermark 126058 (NY s.n., VEN 164841); depto. Atabapo, cerro Marahuaca-Atuhua-Shiho, cumbre, parte aislada al SO del cerro, 03&#x00B0;30&#x2019;N, 65&#x00B0;20&#x2019;O, 2450 m, 09-10 feb. 1982, Steyermark 126347 (NY s.n., VEN 164802); depto. Atabapo, cerro Marahuaca, cumbre, parte central de la meseta SE, al lado de un grieta, a lo largo de la quebrada Yekuana, afluente del r&#x00ED;o Negro, 03&#x00B0;40&#x2019;30&#x2019;&#x2019;N, 65&#x00B0;26&#x2019;20&#x2019;&#x2019;O, 2560 m, 10-12 oct. 1983, Steyermark 129455 (U s.n., VEN 179373); depto. Atabapo, cerro Marahuaca, cumbre, parte central de la meseta SE, al lado de un grieta, a lo largo de la quebrada Yekuana, afluente del r&#x00ED;o Negro, 03&#x00B0;40&#x2019;30&#x2019;&#x2019;N, 65&#x00B0;26&#x2019;20&#x2019;&#x2019;O, 2560 m, 10-12 oct. 1983, Steyermark 129465 (VEN 179371); depto. Atabapo, cerro Marahuaca, cumbre, parte central de la meseta SE, al lado de un grieta, a lo largo de la quebrada Yekuana, afluente del r&#x00ED;o Negro, 03&#x00B0;40&#x2019;30&#x2019;&#x2019;N, 65&#x00B0;26&#x2019;20&#x2019;&#x2019;O, 2560 m, 10-12 oct. 1983, Steyermark 129558 (VEN 179372); depto. Atabapo, cerro Marahuaca, summit on undulating plateau with islands of shrubs and Marahuacea with stream branch leading to salto de Monos and SE edge to ca&#x00F1;o Iguapo, S and SE of Summit camp, 03&#x00B0;37&#x2019;N, 65&#x00B0;23&#x2019;O, 2520-2650 m, 26-27 feb. 1985, Steyermark 130687 (NY s.n., VEN 217433); summit of mount Duida, 26 XI 1928, Tate 405 (K cb 222270, NY cb 127662, US cb 409639); summit of mount Duida, summit of peak no. 7, 2164 m, Tate 613 (NY s.n.); Central camp, summit of mount Duida, 1463 m, ago. 1928 IV 1929, Tate 1019 (K cb 222271, NY cb 127663, US cb 409638). <bold>Bol&#x00ED;var</bold>: distr. Cede&#x00F1;o, serran&#x00ED;a Guanay, sector NE, altiplanicie poco discetada, inclinada hacia el S y SW, en las cabeceras m&#x00E1;s orientales del r&#x00ED;o Parguaza, 05&#x00B0;55&#x2019;N, 66&#x00B0;23&#x2019;O, 1700 m, 20-28 oct. 1985, Huber 10939 (NY s.n., VEN 377648); distr. Cede&#x00F1;o, sierra de Maigualida, sector NE, altiplanicie tepuyana disectada sobre granito en las cabeceras del r&#x00ED;o Chajura, afluente occidental del r&#x00ED;o Erebato, aprox. 100 km (en l&#x00ED;nea recta) al SO del campamento Entrer&#x00ED;os, 05&#x00B0;33&#x2019;N, 65&#x00B0;13&#x2019;O, 2100 m, 18 nov. 1988, Huber 12767 (NY s.n., VEN 377715); munic. Maripa, cumbre meridional del cerro Jaua, en el valle afluente del r&#x00ED;o Arechi, 04&#x00B0;43&#x2019;N, 64&#x00B0;33&#x2019;O, 1950 m, 1 dic. 1992, Huber 13378 (MYF 14290); meseta de Jaua, cerro Jaua, cumbre de la porci&#x00F3;n centro O de la meseta, 60 km NO de la misi&#x00F3;n Campamento Sanidad del R&#x00ED;o Kanarakuni, 04&#x00B0;45&#x2019;N, 64&#x00B0;26&#x2019;O, 1922-2100 m, 22-27 mar. 1967, Steyermark 98038 (U cb 283464, VEN 70394); meseta de Jaua, cerro Jaua, cumbre de la porci&#x00F3;n centro O de la meseta, 60 km NO de la misi&#x00F3;n Campamento Sanidad del R&#x00ED;o Kanarakuni, 04&#x00B0;45&#x2019;N, 64&#x00B0;26&#x2019;O, 1922-2100 m, 22-27 mar. 1967, Steyermark 98059 (NY s.n., VEN 70393); meseta del Jaua, cerro Jaua, porci&#x00F3;n SO, 04&#x00B0;47&#x2019;22&#x2019;&#x2019;N, 64&#x00B0;33&#x2019;35&#x2019;&#x2019;O, 2228-2250 m, 27 feb. 1974, Steyermark 108579 (NY s.n., VEN 284791); meseta del Jaua, cerro Sarisari&#x00F1;ama, cumbre, porci&#x00F3;n NE 04&#x00B0;41&#x2019;40&#x2019;&#x2019;N, 64&#x00B0;13&#x2019;20&#x2019;&#x2019;O, 1410 m, 10 feb. 1974, Steyermark 108884 (NY s.n., VEN 284788); meseta del Jaua, cerro Sarisari&#x00F1;ama, cumbre 04&#x00B0;41&#x2019;40&#x2019;&#x2019;N, 64&#x00B0;13&#x2019;20&#x2019;&#x2019;O, 1320 m, 13 feb. 1974, Steyermark 109053 (NY s.n., VEN 284789); meseta del Jaua, cerro Jaua, cumbre, porci&#x00F3;n meridional, 04&#x00B0;48&#x2019;50&#x2019;&#x2019;N, 64&#x00B0;34&#x2019;10&#x2019;&#x2019;O, 2000 m, 27 feb. 1974, Steyermark 109625 (NY s.n., VEN 284799); meseta del Jaua, cerro Jaua, cumbre, porci&#x00F3;n SO, escarpas y riscos de arenisca al O del tributario del r&#x00ED;o Marajano, 2-3 km al O del campamento, 04&#x00B0;48&#x2019;50&#x2019;&#x2019;N, 64&#x00B0;34&#x2019;10&#x2019;&#x2019;O, 1850-1920 m, 4 mar. 1974, Steyermark 109774 (NY s.n., VEN 284790).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia distyla</italic> Kobuski</p>
            <p>
               <bold>COLOMBIA</bold>. <bold>Caquet&#x00E1;</bold>: munic. Solano, sitio &#x0022;sabanas del Yari&#x0022;, margen izquierda, 30 min. Caminando desde el chorro de La Gamitana, 00&#x00B0;14&#x2019;S, 72&#x00B0;26&#x2019;O, 250-300 m, 13-19 feb. 1999, Arbel&#x00E1;ez 1148 (U cb 138557); sierra de Chiribiquete, campamento Sur, al SO del campamento, debajo de los escarpes superiores de la meseta, 00&#x00B0;55&#x2019;N, 72&#x00B0;45&#x2019;O, 450 m, 11 dic. 1990, Fuertes 1117 (NY s.n.). <bold>Guain&#x00ED;a</bold>: corregimiento de Ca&#x00F1;o Colorado, medio r&#x00ED;o Guain&#x00ED;a, ca&#x00F1;o Naqu&#x00E9;n y ca&#x00F1;o Maimachi, serran&#x00ED;a de Naqu&#x00E9;n, 02&#x00B0;09&#x2019;41,4&#x2019;&#x2019;N, 68&#x00B0;13&#x2019;07,1&#x2019;&#x2019;O, 500-600 m, 21 oct. 2009, C&#x00E1;rdenas 24455 (COAH 72745); corregimiento de Ca&#x00F1;o Colorado, medio r&#x00ED;o Guain&#x00ED;a, ca&#x00F1;o Naqu&#x00E9;n y ca&#x00F1;o Maimachi, serran&#x00ED;a de Naqu&#x00E9;n, 02&#x00B0;11&#x2019;00&#x2019;&#x2019;N, 68&#x00B0;13&#x2019;25,4&#x2019;&#x2019;O, 500-600 m, 21 oct. 2009, C&#x00E1;rdenas 24465 (COAH 72745). <bold>PER&#x00DA;</bold>. <bold>San Mart&#x00ED;n</bold>: Lamas, on old trail from Yumbatos to San Antonio de Cumbasa, S of Shapajilla, upper slopes of cerro Isco, 06&#x00B0;22&#x2019;S, 76&#x00B0;23&#x2019;O, 600-800 m, 5 oct. 1986, Knapp 8521 (NY s.n.). <bold>VENEZUELA</bold>. <bold>Amazonas</bold>: depto. R&#x00ED;o Negro, cerro Aracamuni, campamento La Proa, 1500 m, 30 oct. 1987, Carnevali 2579 (PORT 28545, VEN 374025); depto. Atabapo, cabeceras del r&#x00ED;o Yudi, 05&#x00B0;29&#x2019;N, 65&#x00B0;18&#x2019;O, 1600 m, mar. 1992, Delgado 1720 (NY s.n.); depto. Atabapo, cabeceras del r&#x00ED;o Yudi, 05&#x00B0;29&#x2019;N, 65&#x00B0;18&#x2019;O, 1600 m, mar. 1992, Delgado 1748 (NY s.n.); depto. Atabapo, cabeceras del r&#x00ED;o Yudi, 05&#x00B0;41&#x2019;N, 65&#x00B0;21&#x2019;O, 1470 m, mar. 1992, Delgado 1827 (NY s.n.); depto. Atures, sierra de Maigualida, sector NO, cabeceras del r&#x00ED;o Iguana, afluente del r&#x00ED;o Asita, 05&#x00B0;43&#x2019;N, 65&#x00B0;19&#x2019;O, 1720 m, 25 mar. 1988, Huber 12679 (NY s.n., VEN 377717); depto. Atures, sierra de Maigualida, sector NO, sobre vertiente oriental del valle medio del ca&#x00F1;o Iguana, afluente del r&#x00ED;o Asita, 05&#x00B0;44&#x2019;N, 65&#x00B0;20&#x2019;O, 1900 m, 13 nov. 1991, Huber 13220 (VEN 377646); depto. Atures, sierra de Maigualida, sector NO, sobre fila en la vertiente occidental del valle del medio r&#x00ED;o Iguana, 05&#x00B0;41&#x2019;N, 65&#x00B0;20&#x2019;O, 1550 m, 5 dic. 1992, Huber 13416 (MYF 14435, VEN 287135); depto. Atures, cerro Cuao, cumbre del sector N, vertiente inclinada hacia el S, 05&#x00B0;04&#x2019;N, 67&#x00B0;24&#x2019;O, 1600 m, 11 feb. 1993, Huber 13553 (VEN 377641); depto. Atures, depresi&#x00F3;n cerrada sobre altiplanicie inclinada hacia el SE en el sector S del cerro Cuao, ca. 10 km al E franco (en l&#x00ED;nea recta) del cerro Autana, 04&#x00B0;54&#x2019;N, 67&#x00B0;21&#x2019;O, 1500 m, 18 feb. 1993, Huber 13593 (MYF 14980, VEN 377639); depto. R&#x00ED;o Negro, cerro de La Neblina camp IV, 15 km NNE of pico Phelps, N branch of river in canyon, 00&#x00B0;51&#x2019;N, 65&#x00B0;57&#x2019;O, 780 m, 15-18 mar. 1984, Liesner 16608 (NY s.n., VEN 227207); depto. Atures, W side of valley of r&#x00ED;o Coro-Coro, 8 km NNW of settlement of Yutaj&#x00E9;, 05&#x00B0;41&#x2019;N, 66&#x00B0;08&#x2019;30&#x2019;&#x2019;O, 500-1000 m, 26 feb. 1987, Liesner 21435 (NY s.n.); depto. Atures, W side of valley of r&#x00ED;o Coro-Coro, 8 km NNW of settlement of Yutaj&#x00E9;, 05&#x00B0;41&#x2019;N, 66&#x00B0;08&#x2019;30&#x2019;&#x2019;O, 800-1000 m, 27 II 1987, Liesner 21461 (NY s.n.); depto. Atures, W side of valley of r&#x00ED;o Coro-Coro, 8 km NNW of settlement of Yutaj&#x00E9;, 05&#x00B0;41&#x2019;N, 66&#x00B0;08&#x2019;30&#x2019;&#x2019;O, 800-1000 m, 27 feb. 1987, Liesner 21472 (VEN 359841); depto. R&#x00ED;o Negro, cerro Aracamuni, summit, Popa camp, 01&#x00B0;26&#x2019;N, 65&#x00B0;47&#x2019;O, 1550 m, 16 oct. 1987, Liesner 21957 (NY s.n., VEN 364449); depto. R&#x00ED;o Negro, cerro Aracamuni, summit, Popa camp, 01&#x00B0;26&#x2019;N, 65&#x00B0;47&#x2019;O, 1550 m, 17 oct. 1987, Liesner 22044 (NY s.n., PORT 33808, VEN 359749); depto. R&#x00ED;o Negro, cerro Aracamuni, summit, Popa camp, 01&#x00B0;26&#x2019;N, 65&#x00B0;47&#x2019;O, 1550 m, 19 oct. 1987, Liesner 22157 (NY s.n., U cb 283481, VEN 293128); depto. R&#x00ED;o Negro, cerro Aracamuni, summit, Popa camp, 01&#x00B0;26&#x2019;N, 65&#x00B0;47&#x2019;O, 1550 m, 19 oct. 1987, Liesner 22165 (B cb 10 0423792, NY s.n., U cb 283480, VEN 360168); depto. R&#x00ED;o Negro, cerro Aracamuni, summit, Proa camp, 01&#x00B0;32&#x2019;N, 65&#x00B0;49&#x2019; O, 1400 m, 25 oct. 1987, Liesner 22450 (NY s.n., VEN 368480); depto. R&#x00ED;o Negro, cerro Aracamuni, summit, Proa camp, 01&#x00B0;32&#x2019;N, 65&#x00B0;49&#x2019;O, 1400 m, 26 oct. 1987, Liesner 22481 (MY 106073, NY s.n., VEN 359928); depto. Atabapo, cerro Huachamacari, E slope, 03&#x00B0;49&#x2019;N, 65&#x00B0;42&#x2019;O, 600-800 m, 4 nov. 1988, Liesner 25789 (NY s.n., VEN 365246); cerro Sipapo (Par&#x00E1;que), lower ca&#x00F1;o Negro, 1400 m, 25 XII 1948, Maguire 27907 (NY s.n.); cerro Sipapo (Par&#x00E1;que), lower ca&#x00F1;o Negro, 1400 m, 1 ene. 1949, Maguire 28102 (NY s.n.); cerro Sipapo (Par&#x00E1;que), lower ca&#x00F1;o Negro, S terraces &#x005B;of&#x005D; Peak IV, Savanna camp to N, mountane peak IV, on NW C.P. &#x005B;&#x00BF;cerro Par&#x00E1;que&#x003F;&#x005D; basin, 2000 m, 3 ene. 1949, Maguire 28135 (NY s.n.); cerro Sipapo (Par&#x00E1;que), S rim and E rim, 1828,8-1981,2 m, 26-28 ene. 1949, Maguire 28637 (NY s.n.); cerro Sipapo (Par&#x00E1;que), S rim and E rim, 1828,8-1981,2 m, 26-28 ene. 1949, Maguire 28642 (NY s.n.); cerro Sipapo (Par&#x00E1;que), S rim and E rim, 1889,76 m, 26-28 I 1949, Maguire 28665 (NY s.n.); alto Rio Negro, S&#x00E3;o Gabriel da Cachoeira, 6 mar. 1975, Pires 15710 (NY s.n.). <bold>Bol&#x00ED;var</bold>: Cerro Guaiquinima, alto r&#x00ED;o Paragua, 1740 m, oct. 1943, Cardona 928 (NY s.n., VEN 218083); cerro Guaiquinima, alto Paragua, 1600 m, Cardona 1099 (VEN 8454); munic. Raul Leoni, cabeceras del r&#x00ED;o T&#x00FA;riba y ca&#x00F1;o La Miel, 45 km al E de Pijiguaos, 06&#x00B0;34&#x2019;N, 66&#x00B0;23&#x2019;O, 800 m, jun. 1989, Fern&#x00E1;ndez 5790 (NY s.n., PORT 51420); dto. Cede&#x00F1;o, planicie aluvial, piedemonte y altiplanicie entre el margen derecho del r&#x00ED;o Orinoco medio y el borde NO de la serran&#x00ED;a de Los Pijiguaos (bajo r&#x00ED;o Suapure), 06&#x00B0;18&#x2019;-06&#x00B0;48&#x2019;N, 66&#x00B0;30&#x2019;-67&#x00B0;10&#x2019;O, 600 m, 19 mar. 1987, Gu&#x00E1;nchez 4549 (NY s.n.); distr. Cede&#x00F1;o, serran&#x00ED;a Guanay, sector NE, altiplanicie poco disectada, inclinada hacia el S y SO, en las cabeceras m&#x00E1;s orientales del r&#x00ED;o Parguaza, 05&#x00B0;55&#x2019;N, 66&#x00B0;23&#x2019;O, 1700 m, 20-28 oct. 1985, Huber 10939 (NY s.n.); depto. Atures, sierra de Maigualida, sector NO, cabeceras del r&#x00ED;o Iguana, afluente del r&#x00ED;o Asita, 05&#x00B0;43&#x2019;N, 65&#x00B0;19&#x2019;O, 1720 m, 25 mar. 1988, Huber 12672 (NY s.n., VEN 377718); distr. Piar, summit of Amaruay-tepui, S side, E half, 05&#x00B0;55&#x2019;N, 62&#x00B0;13&#x2019;O, 950-1100 m, 11 may. 1986, Liesner 20785 (VEN 234483); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, sector SSE, altiplanicie SE del Acop&#x00E1;n-tepui, cabeceras del r&#x00ED;o Arau&#x00E1;c, 05&#x00B0;11&#x2019;N, 62&#x00B0;00&#x2019;O, 1920 m, 14-16 feb. 1984, Luteyn 9542 (NY s.n., VEN 216615); plateau of Auyan Tepui, central-E section of NW arm, 300 m E of EDELCA Auyantepui Centro station, 05&#x00B0;56&#x2019;N, 62&#x00B0;34&#x2019;O, 1850 m, 26 ago. 1983, Prance 28215 (NY s.n., VEN 280582); summit of mount Roraima, on NW portion N and NW of Summit camp, 2620-2740 m, 27 sep. 1944, Steyermark 58864 (sphalm.) (VEN 126078); PtarI tepu&#x00ED;, SE-facing slopes, 1600 m, 1 nov. 1944, Steyermark 59635 (NY s.n.); pr. Misia Kathy camp, on mesa between PtarI tepu&#x00ED; and Sororop&#x00E1;n-tepu&#x00ED;, 1615 m, 15-17 nov. 1944, Steyermark 60281 (F s.n.); Chimant&#x00E1; massif, at S corner of sandstone bluffs of Chimant&#x00E1;-tepu&#x00ED; (Torono-tepu&#x00ED;), 1700 m, 19 may. 1953, Steyermark 75468 (NY s.n., U cb 283471, VEN 196072, VEN 196072); cerro Venamo (parte SO), cerca de los l&#x00ED;mites con la Guayana Inglesa, 1400-1450 m, 1 ene. 1964, Steyermark 92493 (U cb 283466, VEN 126079); Auyan-tepui, cumbre de la parte N de la secci&#x00F3;n S (divisi&#x00F3;n O del cerro), pr. Campamento Sur, 1690 m, 2 may. 1964, Steyermark 93226 (NY s.n., U cb 283473, VEN 284810); Gran Sabana, altiplanicie, en el drenaje de las cabeceras del r&#x00ED;o Aponguao, a lo largo del Araut&#x00E1;-par&#x00FA;, alrededores del km 148 al S de El Dorado, 1350-1400 m, 20 dic. 1970, Steyermark 104145 (NY s.n., VEN 284803); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, peque&#x00F1;as altiplanicies en la base N de los farallones superiores del Amur&#x00ED;-tepui (sector W del Acop&#x00E1;n-tepui), 05&#x00B0;10&#x2019;N, 62&#x00B0;07&#x2019;O, 1850 m, 02-05 feb. 1983, Steyermark 128579 (NY s.n., NY s.n., VEN 172732); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, peque&#x00F1;as altiplanicies en la base N de los farallones superiores del Amur&#x00ED;-tepui (sector W del Acop&#x00E1;n-tepui), 05&#x00B0;10&#x2019;N, 62&#x00B0;07&#x2019;O, 1850 m, 02-05 feb. 1983, Steyermark 128587 (NY s.n.); mount Auyan-tepui, 1850 m, XII 1937 I 1938, Tate s.n. (NY cb 127661); Auy&#x00E1;n-tepui, 1100 m, IV 1956, Vareschi 4633 (MY 53617). <bold>M&#x00E9;rida</bold>: Carretera Santa Cruz de Mora, El Port&#x00F3;n, aldea Morro Negro, 15 V 1990 Valverde 1230 (PORT &#x005B;n.v.&#x005D;). <bold>Sucre</bold>: Valley between base of Cerro de Diablo (western extension of southern peak of cerro Turumiquire) and Cerro de Never&#x00ED;, along headwaters of R&#x00ED;o de Amana, 2000 m, 11 may. 1945, Steyermark 62718 (VEN cb 55045; PT T. unilocularis); subida al Cerro Turimiquire v&#x00ED;a Las Piedras por la fila de la monta&#x00F1;a, 10&#x00B0;07&#x2019;N, 63&#x00B0;53&#x2019;O, 1800-1950 m s.n.m (VEN 353236). <bold>T&#x00E1;chira</bold>: distr. Uribante, S base of cerro El Morro, on N shore of embalse La Honda and opposite &#x005B;to&#x005D; campamento La Trampa, 07&#x00B0;57&#x2019;N, 71&#x00B0;42&#x2019;O, 1140 m, 21 VI 1990, Dorr 7110 (MY 109657, PORT 42817, VEN 319999); distr. Uribante, complejo hidroel&#x00E9;ctrico Uribante-Caparo, cerro El Morro, inmediaciones de la presa La Honda, 07&#x00B0;59&#x2019;N, 71&#x00B0;42&#x2019;O, 1100-1250 m, 16 1988, Rivero 1999 (PORT 35215, UCOB 5092, VEN 271392); distr. Uribante, complejo hidroel&#x00E9;ctrico Uribante-Caparo, cerro El Morro, inmediaciones de la presa La Honda, 07&#x00B0;59&#x2019;N, 71&#x00B0;42&#x2019;O, 1100-1250 m, 16 nov. 1988, Rivero 2012 (NY s.n., PORT 35353, VEN 271394, VEN 271394); entre Palo Grande y El Vallado, 1200 m, 20 abr. 1964, Ijj&#x00E1;sz 248 (MY 125311, VEN 284787); 10 km E of La Fundaci&#x00F3;n (13-23 km by road) around represa Dorada, 600-1000 m, 10-13 III 1981, Liesner 10388 (VEN 158426); 10 km (airline) ESE of La Fundaci&#x00F3;n, 23 km by road, around represa Dorada, 0-3 km below dam, 07&#x00B0;47&#x2019;N, 71&#x00B0;46&#x2019;-47&#x2019;O, 450-650 m, 29 abr. 1981, Liesner 11536 (VEN 160566); distr. Uribante, ca. 3 km outside Siberia on road to Pregonero, 08&#x00B0;55&#x2019;N, 71&#x00B0;40&#x2019;O, 1300 m, 11 jul. 1983, van der Werff 5308 (MY 98885, VEN 289140); distr. Uribante, ca. 5 km outside Siberia, along old road to Pregonero, 08&#x00B0;55&#x2019;N, 71&#x00B0;41&#x2019;O, 1300 m, 20 nov. 1985, van der Werff 8049 (PORT 19448); distr. Uribante, ca. 35 km outside Siberia, along old road to Pregonero, 08&#x00B0;55&#x2019;N, 71&#x00B0;41&#x2019;O, 1300 m, 21 nov. 1985, van der Werff 8109 (PORT 19470). <bold>Trujillo</bold>: munic. Escuque, localidad a orilla de &#x005B;la&#x005D; carretera v&#x00ED;a Mesa de San Pedro, 1560 m, 24 mar. 1994, Ni&#x00F1;o 157 (PORT 61416).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia gleasoniana</italic> Kobuski</p>
            <p>
               <bold>GUYANA</bold>. <bold>Kaieteur plateau</bold>, pr. Kaieteur falls, 426,72 m, 6 mar. 1962, Cowan 2059 (B cb 10 0423793, MY 78047, NY s.n., VEN 115936); 136,79 km Bartion-Potaro road, 6 XI 1947, Fanshawe (Forest Department of British Guiana) 5555 (F 1450783, NY s.n., VEN 39282); Issano road, 10 oct. 1952, Fanshawe (Forest Department of British Guiana) 7109 (NY s.n., U cb 283437); Potaro landing, 27 jun. 9 jul. 1921, Gleason 258 (K 222260, NY cb 127658); valley of the Mahdia river (tributary &#x005B;of&#x005D; Potaro river), Potaro Rest House to Bartica, 100 m, oct. 1951, Maguire 32146 (NY s.n.); Membaru-Kurupung trail, 29 X 4 nov. 1951, Maguire 32402 (NY s.n.); trail leading to Kamarang from the Kurupung river, upper Mazaruni district, 13 sep. 1938, Pinkus 4 (NY cb 127657); Potaro-Siparuni region Kaieteur National Park, 05&#x00B0;10&#x2019;N, 59&#x00B0;29&#x2019;O, 400 m, 25 ene. 1987, Pipoly 9932 (NY s.n.).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia igapicola</italic> J.R.Grande &#x0026; An.Castillo, sp. nov.</p>
            <p>
               <bold>BRASIL</bold>. <bold>Amazonas</bold>: R&#x00ED;o Cuieiras, 50 km upstream, farm of Sr. Nemerio, 7 abr. 1974, Campbell P21948 (INPA 45888); munic. Tef&#x00E9;, Vila Nogueira, igarap&#x00E9; Manu&#x00E3;, 23 XI 1975, Co&#x00EA;lho 639 (INPA 54177); rio Tarum&#x00E3;-Mirim, a 1,2 h de distancia com canoa do flutuante do INPA, 28 ago. 1991, do Amaral 91/27 (INPA 179974); pr. Manaus, igap&#x00F3; of Tarum&#x00E3;-mirim, ca. 20 min. per motorboat sup. Rio Negro, 28 ago. 1991, do Amaral, 91/92 (NY cb 1183328); munic. Novo Japur&#x00E1;, rio Japur&#x00E1;, margem direita, lago do Mapari, 11 nov. 1982, do Amaral 433 (NY cb 1183329); basin of rio Solimoes, Tonantins, 3 ago. 1941, Fr&#x00F3;es 12173/84 (NY cb 1183335); rio Mari&#x00E9;, 6 jul. 1979, Maia 470 (INPA 86704); Manaus-Caracara&#x00ED; road, km 130, igarap&#x00E9; Lages, 20 jun. 1974, Prance 21144 (NY cb 1183380, fragmento inferior). <bold>COLOMBIA</bold>. <bold>Guain&#x00ED;a</bold>: ca. 5 km N of Boca de Casiquiare (where Negro, Guain&#x00ED;a and Casiquiare rivers join), S side of Cano, 01&#x00B0;57&#x2019;N, 67&#x00B0;07&#x2019;O, 120 m, 5 feb. 1980, Liesner 9075 (COL 339338, NY s.n.); munic. Puerto In&#x00ED;rida, comunidad Yur&#x00ED;, ca&#x00F1;o Jota, a 30 min de la comunidad, 03&#x00B0;37&#x2019;54,3&#x2019;&#x2019;N, 68&#x00B0;07&#x2019;31,8&#x2019;&#x2019;O, 106 m, 8 dic. 2014, C&#x00E1;rdenas 53005 (COAH 113281); munic. In&#x00ED;rida, r&#x00ED;o Atabapo, sector comprendido entre comunidad Chaquita y Amanav&#x00E9;n, 03&#x00B0;54&#x2019;7,08&#x2019;&#x2019;N, 67&#x00B0;40&#x2019;20,5&#x2019;&#x2019;O, 9 jul. 2008, C&#x00E1;rdenas 21699 (COAH 67004), FMB qr 20713). <bold>VENEZUELA</bold>. <bold>Amazonas</bold>: Ca&#x00F1;o Pav&#x00F3;n, r&#x00ED;o o ca&#x00F1;o San Miguel, r&#x00ED;o Guain&#x00ED;a, alto r&#x00ED;o Negro, 125-127 m, 26 mar. 1942, Williams 14902 (G cb 374601 &#x00D7; 2, MY 58493, NY s.n., VEN 284817).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia klugiana</italic> Kobuski</p>
            <p>
               <bold>BRASIL</bold>. <bold>Amap&#x00E1;</bold>: Serra do Nav&#x00ED;o, rio Amapari, ICOMI property, 4 km N of dining area, 7 ago. 1961, Pires 50320 (NY cb 1183397). <bold>Amazonas</bold>: S&#x00E3;o Paulo de Oliven&#x00E7;a, estrada Bomfim, trail beyond, road approx. 16 km S of tourn &#x005B;town&#x003F;&#x005D; center, 26 nov. 1986, Daly 4443 (INPA 217091); upper rio Solim&#x00F5;es, munic. S&#x00E3;o Paulo de Oliven&#x00E7;a, trail beyond airstrip, 03&#x00B0;30&#x2019;S, 68&#x00B0;57&#x2019;O, 26 nov. 1986, Daly 4443 (NY s.n.); Reserva Biol&#x00F3;gica de Uatum&#x00E3;, nos munic&#x00ED;pios de Presidente Figueiredo, S&#x00E3;o Sebasti&#x00E3;o do Uatum&#x00E3; e Urucar&#x00E1;, trilha da cachoeira, 01&#x00B0;54&#x2019;40&#x2019;&#x2019;S, 59&#x00B0;24&#x2019;55&#x2019;&#x2019;O, 24 nov. 2005, Melo 373 (INPA 217330). <bold>COLOMBIA</bold>. <bold>Caquet&#x00E1;</bold>: munic. Solano, r&#x00ED;o Mesay, 3 km despu&#x00E9;s de la bocana del Yaruje, Bmh-T, 00&#x00B0;05&#x2019;N, 72&#x00B0;15&#x2019; O, 200-600 m, 9 dic. 1995, C&#x00E1;rdenas 9170 (COAH 43854). <bold>Vaup&#x00E9;s</bold>: munic. Taraira, comunidad Jotabey&#x00E1;, resguardo Yaigoje-Apaporis, camino desde la comunidad a Alsacia, 00&#x00B0;38&#x2019;S, 70&#x00B0;11&#x2019;O, 150-250 m, 29 mar. 2009, Betancur 13943 (COAH 69889). <bold>VENEZUELA</bold>. <bold>Amazonas</bold>: Isla al frente de Maroa, r&#x00ED;o Guain&#x00ED;a, 127 m, 2 dic. 1942, Williams 14313 (G cb 374592, NY s.n., VEN 64081). PER&#x00DA;. <bold>Loreto</bold>: Mishuyacu, near Iquitos, 100 m, may.-jun. 1930, Klug 1561 (NY cb 75903-paratipo).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia meridionalis</italic> Mutis ex L. f.</p>
            <p>
               <bold>VENEZUELA</bold>. <bold>Lara</bold>: Parque Nacional Dinira, quebrada Las Lajitas (sistema de tres quebradas sobre lajas), en la vertiente larense del pico de Cend&#x00E9;, 09&#x00B0;33&#x2019;06&#x2019;&#x2019;N, 70&#x00B0;05&#x2019;42&#x2019;&#x2019;O, 2600 m, 11 ene. 2001, Duno 1465 (MYF 21772, PORT 77303); Parque Nacional Dinira, ladera del p&#x00E1;ramo de Jab&#x00F3;n, vertiente hacia El Tocuyo, sector &#x0022;Los Charquitos&#x0022;, 2800-2900 m, 15 ago. 1999, Riina 672 (VEN 314380). <bold>M&#x00E9;rida</bold>: distr. Rivas D&#x00E1;vila, carretera Bailadores-El Delgadito, 2400-2800 m, 19 oct. 1972, Badillo 5212 (MY 13459); munic. Pinto Salinas, p&#x00E1;ramo de Las Coloradas, 11 oct. 1985, Brice&#x00F1;o 1399 (MERC cb 12214); potreros de San Rafael, un sector del p&#x00E1;ramo de Las Coloradas, 2700-2800 m, 11 ago. 1976, L&#x00F3;pez Figueiras 14016 (MER 30177 &#x00D7; 2, MY 57165, VEN 199432); distr. Rivas D&#x00E1;vila, P&#x00E1;ramo de La Negra, 23-30 km above (SSW) Bailadores on rd. to La Grita, 2500-2900 m, 12 abr. 1984, Luteyn 9781 (VEN 298112); camino al p&#x00E1;ramo de Las Coloradas, 2800 m, 14 nov. 1975, Quintero 1265 (MER 24054); San Isidro Alto, lado abajo del p&#x00E1;ramo, 1800 m, 14 may. 1944, Steyermark 56553 (VEN 35892). <bold>T&#x00E1;chira</bold>: distr. C&#x00E1;rdenas, p&#x00E1;ramo Portachuelo (Los Colorados), 3000 m, 5 dic. 1991, Ben&#x00ED;tez de Rojas 4530, (MY 97956); distr. J&#x00E1;uregui, Zumbador, p&#x00E1;ramo Los Colorados, 3200 m, 30 oct. 1991, Bono 8960 (MER 45716); distr. J&#x00E1;uregui, Zumbador, p&#x00E1;ramo Las Coloradas, 3100-3200 m, 30 oct. 1991, Bono 8981 (MER 45622); munic. Jun&#x00ED;n, p&#x00E1;ramo de Tam&#x00E1;, 3000 m, 9 dic. 1982, Brice&#x00F1;o 743-B (MERC cb 12215); trail leading to summit of P&#x00E1;ramo de Tam&#x00E1;, 2500-3200 m, 29 ene. 1978, Luteyn 5308 (VEN 145716); slopes below P&#x00E1;ramo de Tam&#x00E1;, 2500-2980 m, 20 oct. 1978, Luteyn 5977 (VEN 146778). <bold>M&#x00E9;rida</bold>: distr. Rivas D&#x00E1;vila, P&#x00E1;ramo de La Negra, 23-30 km above (SSW) Bailadores on rd. to La Grita, 2500-2900 m, 12 abr. 1984, Luteyn 9781 (VEN 298112); at foot of P&#x00E1;ramo de Tam&#x00E1;, 4-10 km above Betania, 2499-2896 m, 15 jul. 1944, Steyermark 57324 (VEN 44979); faldas inmediatamente debajo del p&#x00E1;ramo de Tam&#x00E1;, cerca de la frontera colombo Venezolana, 2750-2950 m, 20-23 may. 1967, Steyermark 98608 (NY s.n., VEN 126082); cabeceras del r&#x00ED;o Quinimar&#x00ED;, sobre una fila angosta del r&#x00ED;o de la quebrada de Las Copas, debajo del pie del pe&#x00F1;asco (debajo del p&#x00E1;ramo de Jud&#x00ED;o), 20 km al sur de San Vicente de la Revancha, 35 km al sur de Alquitrana, suroeste de Santa Ana, 2600-2630 m, 13 ene. 1968, Steyermark 100852 (VEN 126081). <bold>Trujillo</bold>: El Paramito, hacia &#x201C;Tu&#x00F1;ama&#x201D; (sic; Tu&#x00F1;ame), v&#x00ED;a Jaj&#x00F3;-La Morita, 3000 m, ago. 1958, Aristeguieta 3487 (NY s.n., VEN 199430); munic. Bocon&#x00F3;, Parque Nacional Guaramacal, vertiente norte, UTM 190368580E, 1022299N, 2530-2580 m, 03-04 feb. 2000, Cuello 1973 (PORT 71232); distr. Carache, p&#x00E1;ramo Turmal below pico Jab&#x00F3;n, 09&#x00B0;30&#x2019;N, 70&#x00B0;06&#x2019;O, 3000 m, 27 may. 1988, Dorr 5315 (NY s.n., PORT 39715, VEN 283546, VEN 283546); Parque Nacional Dinira, antes de &#x0022;La Laguna&#x0022; (10 min de la quebrada Los Berros, 09&#x00B0;34,767&#x2019;&#x2019;N, 70&#x00B0;07,720&#x2019;&#x2019;O, 2600 m, 12 oct. 2001, Duno 1606 (MY 120902); munic. Bocon&#x00F3;, Parque Nacional Guaramacal, sector vertiente norte, 2000-2700 m, ene. 2001, Stergios 19172 (PORT 75964), munic. Bocon&#x00F3;, Parque Nacional Guaramacal, sector vertiente norte, 2000-2700 m, oct. 1996, Stergios 19179 (PORT 81083). <bold>Zulia</bold>: Perij&#x00E1;, cerro Tetar&#x00ED;, abr. 1952, Urbano 13 (VEN 126080).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia oleifolia</italic> Wawra (&#x201C;Ternstroemia oleaefolia&#x201D;)</p>
            <p>
               <bold>VENEZUELA</bold>. <bold>Amazonas</bold>: S side of black-water R&#x00ED;o Guasacavi, 0,5-3 km S of laja Suiza, first big granitic outcrop sup. Mouth of on N (right) side, 3-5 km SSW of Santa Cruz (direct air distance), 03&#x00B0;13-14&#x2019;N, 67&#x00B0;24-25&#x2019;O, 100 m, 4 mar. 1996, Berry 5900 (VEN 295336); on N side of laj Suiza, first big granitic outcrop sup. Mouth of black-water r&#x00ED;o Guasacavi on N (right) side, 3,5 km SSW of Santa Cruz (direct air distance), 03&#x00B0;14&#x2019;40&#x2019;&#x2019;N, 67&#x00B0;24&#x2019;30&#x2019;&#x2019;O, 100 m, 4 mar. 1996, Berry 5963 (VEN 289893); depto. Casiquiare, al O de Pimich&#x00ED;n, 02&#x00B0;52&#x2019;N, 67&#x00B0;35&#x2019;O, 120 m, 25 ago. 1978, Huber 2595 (VEN 213721); depto. Casiquiare, a unos 10 km al O del ca&#x00F1;o Pimich&#x00ED;n y a unos 5 km al N del Tonina en el r&#x00ED;o Guain&#x00ED;a, 02&#x00B0;53&#x2019;N, 67&#x00B0;44&#x2019;O, 100 m, 1 mar. 1980, Huber 4881 (VEN 213728); depto. Casiquiare, a unos 20 km al NO de Yavita, en las cabeceras del ca&#x00F1;o Pimich&#x00ED;n, 03&#x00B0;01&#x2019;N, 67&#x00B0;33&#x2019;O, 120 m, 11 feb. 1981, Huber 5959 (VEN 213739).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia prancei</italic> B.M.Boom</p>
            <p>
               <bold>BRASIL</bold>. <bold>Amazonas</bold>: Plat&#x00F4; da serra Arac&#x00E1;, parte SE da serra N, 00&#x00B0;51&#x2019;N, 63&#x00B0;22&#x2019;O, 1150-1250 m, 22 feb. 1984, Tavares 122 (INPA 123401, NY cb 1183453). <bold>VENEZUELA</bold>. <bold>Amazonas</bold>: depto. Rio Negro, camp III, Neblina and massif, NW plateau (arm), 13,5 km ENE of cerro de La Neblina base camp, 00&#x00B0;54&#x2019;N, 66&#x00B0;04&#x2019;O, 1750-1850 m, 16-18 feb. 1984, Liesner 15995 (NY s.n., VEN 318539); depto. Rio Negro, camp III, Neblina and massif, NW plateau (arm), 13,5 km ENE of cerro de La Neblina base camp, 00&#x00B0;54&#x2019;N, 66&#x00B0;04&#x2019;O, 1750-1850 m, 16-18 feb. 1984, Liesner 16032 (NY s.n., VEN 318580); cerro de La Neblina, 5-18 km W of Cumbre camp, cumbre, 1900-2100 m, 1-2 dic. 1957, Maguire 42305 (NY s.n.).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia schomburgkiana</italic> Benth.</p>
            <p>
               <bold>GUYANA</bold>. <bold>Kaieteur plateau</bold>, Kaieteur savanna, 5 may. 1944, Maguire 23239 (F 1451874, NY s.n., U cb 223307); sine loco, sine data, Schomburgk 184S/629(967B) (K cb 697486 y K cb 697487, foto NY NS5472&#x0021;); sine loco, sine data, Schomburgk 184S (K cb 697487); sine loco, sine data, Schomburgk 629(967B) (K cb 697486). <bold>VENEZUELA</bold>. <bold>Amazonas</bold>: depto. Atures, en la regi&#x00F3;n de colinas y cerros al S y SE del cerro Camani, ca. 20-25 km al O de San Juan de Manapiare, 05&#x00B0;19&#x2019;N, 66&#x00B0;17&#x2019;O, 700 m, 9 oct. 1979, Huber 4596 (NY s.n., VEN 213726); cerro de La Neblina, Ca&#x00F1;o&#x005B;n&#x005D; Grande, SSE of Cumbre camp, 1100-1150 m, 26 dic. 1957, Maguire 42522 (NY s.n.). <bold>Bol&#x00ED;var</bold>: distr. Roscio, cerca de San Ignacio de Yuruani y el r&#x00ED;o Yuruani, 13 VI 1973, Badillo 6330 (MYF 55553); distr. Rosc&#x00ED;o, ca. 30 km al NNE de San Ignacio de Yuruan&#x00ED;, ca. 10 km al N de &#x0022;Paso Pacheco&#x0022;, al E de la carretera Kam&#x00E1;-Yuruan&#x00ED;, 05&#x00B0;14&#x2019;N, 61&#x00B0;05&#x2019;O, 1100 m, 3 mar. 1984, Huber 9200 (NY s.n., NY 927211, VEN 377665); Gran Sabana, ca. 15 km WSW of tepui Karaur&#x00ED;n, quebrada Tanu&#x00E1;n, 05&#x00B0;19&#x2019;N, 61&#x00B0;04&#x2019;O, 950 m, 1 may. 1988, Liesner 24114 (NY s.n., VEN242870); Gran Sabana, ca. 15 km WSW of tepui Karaur&#x00ED;n, quebrada Tanu&#x00E1;n, 05&#x00B0;19&#x2019;N, 61&#x00B0;04&#x2019;O, 950 m, 1 may. 1988, Liesner 24127 (NY s.n., VEN 242502); Chimant&#x00E1; massif, Torono-tepu&#x00ED;, South ca&#x00F1;o, on summit, 1955 m, 23 feb. 1955, Steyermark 1073 (NY s.n.); Chimant&#x00E1; massif, Torono-tepu&#x00ED;, summit, along ca&#x00F1;o Mojado, between base of upper falls and drop to escarpment, 1895-1910 m, 23 feb. 1955, Steyermark 1073 (VEN 284805); PtarI tepu&#x00ED;, plateau, SE facing-slopes, 1600 m, 1 nov. 1944, Steyermark 59626 (F 1206343, VEN 35838); Chimant&#x00E1; massif, at base of W facing sandstone bluffs, vicinity of Bluff camp, Chimant&#x00E1;-tepu&#x00ED; (Torono-tepu&#x00ED;), 1700 m, 7 jun. 1953, Steyermark 75690 (NY s.n., U cb 283462, VEN 196574, VEN 284806). <bold>SURINAM</bold>. <bold>Tafelberg</bold>, N of savanna II, 10 ago. 1944, Maguire 24278 (NY cb 927193, U cb 223303); Tafelberg, margin &#x005B;of&#x005D; Arrowhead basin, 19 VIII 1944, Maguire 24417 (NY cb 927194, U cb 223308, VEN 39288). &#x00BF;SURINAM&#x003F; Sine loco, sine data, s.c. 808 (U cb 283400).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia steyermarki</italic> Kobuski</p>
            <p>
               <bold>VENEZUELA</bold>. <bold>Anzo&#x00E1;tegui</bold>: distr. Libertad, ridges and tops of Monta&#x00F1;as Negras, along the Sucre and Anzo&#x00E1;tegui border, 20 airline km NE of Bergant&#x00ED;n, NE of Buenos Aires, Serran&#x00ED;a de Turimiquire, 10&#x00B0;04&#x2019;30&#x2019;&#x2019;N, 64&#x00B0;11&#x2019;O, 2200 m, 28 nov. 1981, Davidse 19495 (NY s.n.); distr. Freites, Burro trail between San Durrial and Los Pajaritos, 30 airline km ENE of Bergant&#x00ED;n and N of Mundo Nuevo, 10&#x00B0;03-04&#x2019;N, 64&#x00B0;06&#x2019;O, 1200-1400 m, 1 dic. 1981, Davidse 19809 (NY s.n.); distr. Freites, cerro Peon&#x00ED;a, above Los Pajaritos, 31 airline km NE of Bergant&#x00ED;n and N of Mundo Nuevo, Serran&#x00ED;a de Turimiquire; slopes, upper ridges and top of mountain, 10&#x00B0;06&#x2019;N, 64&#x00B0;06&#x2019;O, 2300 m, 2-3 dic. 1981, Davidse 19835 (NY s.n.); distr. Freites, serran&#x00ED;a de Turimiquire, cerro Peon&#x00ED;a, vertiente sur, 10&#x00B0;06&#x2019;N, 64&#x00B0;06&#x2019;O, 2200-2400 m, 8 dic. 1983, Pipoly 6436 (VEN 329612, VEN 376261); along forested slopes of headwaters of tributaries of r&#x00ED;o Never&#x00ED;, between r&#x00ED;o Le&#x00F3;n and Carmelita, NE of Bergant&#x00ED;n, 800-1200 m, 5 mar. 1945, Steyermark 61365 (VEN cb 29724 &#x005B;PT <italic toggle="yes">T. seteyermarkii</italic> var. <italic toggle="yes">submontana</italic>&#x005D;). <bold>Sucre</bold>: carretera Cumanacoa-Caripe, La Cuesta, 6 km arriba (al noroeste) de Las Piedras, 760 m, 30 nov. 1967, Bunting 2688 (MY 21014; VEN 126083); cerro Turumiquire, north-facing slope above La Trinidad, SW of Cocollar, 2100-2200 m, 5 V 1945, Steyermark 62558 (VEN cb 33999 &#x005B;PT&#x005D;).</p>
            <p>
               <italic toggle="yes">Ternstroemia verticillata</italic> Klotzsch ex Wawra</p>
            <p>
               <bold>VENEZUELA</bold>. <bold>Bol&#x00ED;var</bold>: Cerro de Auyantepui, sep. 1937, Cardona 243 (VEN 8450); cerro de Auyantepui, sep. 1937, Cardona 245 (VEN 272206); cumbre del cerro Acapar&#x00E1;, &#x005B;r&#x00ED;o&#x005D; Caron&#x00ED;, 2100 m, 8 jul. 1946, Cardona 1549 (VEN 126072); cerro Uaip&#x00E1;n, r&#x00ED;o Caron&#x00ED;, 1860 m, 26 nov. 1946, Cardona 2026 (VEN 199429); cerro Auyantepui, alto Caron&#x00ED;, 2100 m, ene. 1949, Cardona 2724 (VEN 126076); distr. Piar, Auyan-tepui, summit, in S central region, headwaters of r&#x00ED;o Chur&#x00FA;n, 05&#x00B0;51&#x2019;N, 62&#x00B0;32&#x2019;O, 1700 m, 29 mar. 1987, Holst 3746 (NY s.n., VEN 243117); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, sector centro-NE del Chimant&#x00E1;-tepui, cabeceras orientales del ca&#x00F1;o Chimant&#x00E1;, 05&#x00B0;18&#x2019;N, 62&#x00B0;09&#x2019;O, 2000 m, 26-29 ene. 1983, Huber 6883 (MY 95221, VEN 176652); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, altiplanicie en la base meridional de los farallones superiores del Apacar&#x00E1;-tepui, sector N del macizo, 05&#x00B0;20&#x2019;N, 62&#x00B0;12&#x2019;O, 2200 m, 30 I-01 feb. 1983, Huber 7005 (VEN 176651); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, peque&#x00F1;as altiplanicies en la base N de los farallones superiores del Amur&#x00ED;-tepui (sector O del Acop&#x00E1;n-tepui), 05&#x00B0;10&#x2019;N, 62&#x00B0;07&#x2019;O, 1850 m, 02-05 feb. 1983, Huber 7117 (MY 95248, VEN 176680); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, sector SE, altiplanicie levemente inclinada hacia el SSE ubicada en la secci&#x00F3;n centro-SE del Chur&#x00ED;-tepui, 05&#x00B0;15&#x2019;N, 61&#x00B0;58&#x2019;O, 2250 m, 06-08 feb. 1985, Huber 7136 (VEN 378148); distr. Roscio, ca. 10 km al N del empalme Luepa-Kavanay&#x00E9;n, pr. &#x201C;Monumento al Soldado Pionero&#x201D; (sector N de la Gran Sabana), 05&#x00B0;46&#x2019;N, 61&#x00B0;27&#x2019;O, 1380 m, 9 mar. 1983, Huber 7465 (NY s.n., NY s.n., VEN 377672); distr. Piar, altiplanicie del Auy&#x00E1;n-tepui, sector centro-E del brazo NO, al E de la estaci&#x00F3;n &#x201C;AuyantepuI Centro&#x201D; de EDELCA, 05&#x00B0;56&#x2019;N, 62&#x00B0;34&#x2019;O, 1850 m, 26 ago. 1983, Huber 8036 (MYF 4805, NY s.n., VEN 209266); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, altiplanicie meridional del Abacap&#x00E1;-tepui, ubicada en el sector SW del macizo, 05&#x00B0;10&#x2019;N, 62&#x00B0;16&#x2019;O, 2200 m, 31 ene.-2 feb. 1984, Huber 8607 (NY s.n., VEN 208455); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, secci&#x00F3;n N del Apacar&#x00E1;-tepui, en el extremo N del macizo, 05&#x00B0;25&#x2019;N, 62&#x00B0;11&#x2019;O, 2350 m, 3-5 feb. 1984, Huber 8753 (MYF 4007, MYF 4543, NY s.n., NY s.n., VEN 203405); distr. Piar, macizo del Cimant&#x00E1;, sector centro-S, amplio valle ubicado entre el borde NE del Torono-tepui y la secci&#x00F3;n central del Chimant&#x00E1;-tepui, drenando hacia el S, 05&#x00B0;16&#x2019;N, 62&#x00B0;09&#x2019;O, 2100 m, 11-15 feb. 1985, Huber 10192 (NY s.n., NY cb 927207, VEN 377656); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, sector O, brazo SO del Apacar&#x00E1;-tepui, cerca de la conexi&#x00F3;n con el Abacap&#x00E1;-tepui, en las cabeceras NO del r&#x00ED;o T&#x00ED;rica, 05&#x00B0;17&#x2019;N, 62&#x00B0;16&#x2019;O, 2100 m, 08-10 mar. 1986, Huber 11446 (NY s.n., NY cb 927206, VEN 377732); munic. Gran Sabana, macizo del Chimant&#x00E1;, sector SE, 05&#x00B0;11&#x2019;N, 62&#x00B0;00&#x2019;O, 1920 m, 7 abr. 1989, Huber 12940 (NY cb 927210, VEN 377714); distr. Piar, CamarcaibaraI tepui, W shoulder in saddle with Terek&#x00E9;-Yur&#x00E9;n-tepui, 05&#x00B0;52&#x2019;N, 62&#x00B0;01&#x2019;O, 1750-1800 m, 23 may. 1986, Liesner 21028 (NY s.n., VEN 361348); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, sector SSE, altiplanicie SE del Acop&#x00E1;n-tepui, cabeceras del r&#x00ED;o Arau&#x00E1;c, 05&#x00B0;11&#x2019;N, 62&#x00B0;00&#x2019;O, 1920 m, 14-16 feb. 1984, Luteyn 9554 (NY s.n., VEN 216609); Parque Nacional Canaima, Auyantepui, 05&#x00B0;50&#x2019;N, 62&#x00B0;41&#x2019;O, 1800 m, 18 feb. 1984, Luteyn 9592 (NY s.n., PORT 66837, VEN 367041); Ilu-tepui, Gran Sabana, Enemasic to San Rafael, 900 m, 25 mar. 1952, Maguire 33580 (NY s.n.); Ilu-tepui, Gran Sabana, San Rafael to r&#x00ED;o Aponguao, 1200 m, 26 mar. 1952, Maguire 33608 (NY s.n.); SW slope, PtarI tepui, 1500-2000 m, 17 dic. 1952, Maguire 33853 (NY s.n.); km 178, carretera Luepa-Santa Elena, ago. 2001, Medina IVIC 3 (VEN 325926); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, sector SE, altiplanicie levemente inclinada hacia el SSE ubicada en la secci&#x00F3;n centro-SE del Chur&#x00ED;-tepui, 05&#x00B0;15&#x2019;N, 61&#x00B0;58&#x2019;O, 2250 m, 6-8 feb. 1985, Pipoly 7136 (MYF 2522, NY s.n.); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, sector centro-S, amplio valle ubicado entre el borde NE del Toron&#x00F3;-tepui y la secci&#x00F3;n central del Chimant&#x00E1;-tepui, drenando hacia el S, 05&#x00B0;16&#x2019;N, 62&#x00B0;09&#x2019;O, 2100 m, 11-15 feb. 1985, Pipoly 7301 (MYF 2519, NY s.n., VEN 242673); Gran Sabana, Parque Nacional Canaima, carretera fuerte Luepa-Kavany&#x00E9;n, desv&#x00ED;o hacia Riworiwo, entre Iwarkey y Riworiwo, 23 mar. 1993, Ram&#x00ED;rez 4106 (VEN 331304); Gran Sabana, Parque Nacional Canaima, carretera fuerte Luepa-Santa Elena, margen derecho despu&#x00E9;s del puente del r&#x00ED;o Marem&#x00E1;n, 15 ene. 1994, Ram&#x00ED;rez 4750 (VEN 220195, VEN 329641); UeI tepui, between SE slope and summit, between Luepa and cerro Venamo, 1100-1300 m, 19 abr. 1960, Steyermark 328 (NY s.n.); vicinity of road, campamento 150 at km 150 in valley of r&#x00ED;o Uarama, below Uarama-tepui, NE of Luepa, 1220 m, 24-25 abr. 1960, Steyermark 575 (VEN 58728); Chimant&#x00E1; massif, central section, along r&#x00ED;o T&#x00ED;rica below upper falls above summit camp, 1940 m, 7 feb. 1955, Steyermark 581 (NY s.n., VEN 126077); Chimant&#x00E1; massif, Torono-tepui, summit, 2165-2180 m, 9 feb. 1955, Steyermark 666 (NY s.n., U cb 283472, VEN 126074, VEN 196073); Ptari tepu&#x00ED;, plateau, SE facing-slopes, 1600 m, 1 nov. 1944, Steyermark 59620 (VEN 25341); Sororop&#x00E1;n-tepu&#x00ED;, crest of cerro between E and W end, 2255 m, 14 nov. 1944, Steyermark 60150 (VEN 25399); Chimant&#x00E1; massif, NW part of summit of Abacap&#x00E1;-tepu&#x00ED;, 2125-2300 m, 13 abr. 1953, Steyermark 74953 (NY s.n., VEN 126073); Chimant&#x00E1; massif, plateau of SE facing upper shoulder of Ap&#x00E1;cara-tepu&#x00ED;, 2000 m, 19 jun. 1953, Steyermark 75693 (NY s.n., VEN 126075); cerro Venamo (parte SO), cerca de los l&#x00ED;mites con la Guayana Inglesa, 1400-1575 m, 2 ene. 1964, Steyermark 92612 (VEN 66218); Auyan-tepui, cumbre de la parte SE del brazo NO (divisi&#x00F3;n O del cerro), 1850 m, 7 may. 1964, Steyermark 93469 (NY s.n.); Auyan-tepui, cumbre de la parte N de la secci&#x00F3;n S (divisi&#x00F3;n O del cerro), a lo largo del r&#x00ED;o Chur&#x00FA;n, 6-10 km hacia el NE del campamento N, 1600 m, 13 may. 1964, Steyermark 93838 (NY s.n., VEN 66217); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, sector CNE del tepui Chimant&#x00E1;, cabeceras E del ca&#x00F1;o Chimant&#x00E1;, 05&#x00B0;18&#x2019;N, 62&#x00B0;09&#x2019;O, 2000 m, 26-29 ene. 1983, Steyermark 128105 (NY s.n., U cb 283474, VEN 173421); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, peque&#x00F1;as altiplanicies en la base N de los farallones superiores del tepui Amur&#x00ED; (sector O del tepui Acop&#x00E1;n), 05&#x00B0;10&#x2019;N, 62&#x00B0;07&#x2019;O, 1850 m, 02-05 feb. 1983, Steyermark 128595 (NY s.n.); distr. Piar, macizo del Chimant&#x00E1;, sector SSE, altiplanicie SE del Acop&#x00E1;n-tepui, cabeceras del r&#x00ED;o Arau&#x00E1;c, 05&#x00B0;11&#x2019;N, 62&#x00B0;00&#x2019;O, 1920 m, 14-16 feb. 1984, Steyermark 129954 (VEN 272311); Chimant&#x00E1; massif, lower part of W cumbre, ChurI tepui, 2100-2200 m, 24 ene. 1953, Wurdack 34185 (NY s.n.).</p>
         </app>
      </app-group>
   </back>
</article>
